ماده ١٧ - نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مهندسـی سـاختمان در بخـش طراحـی، نظـارت و اجـرا ، موضوع ماده ١١٧ آیین نامه اجرایی و نحوه محاسبه حقالزحمـه تهیـه و صـدور شناسـنامه فنـی و ملکـی ساختمان قیمت خدمات مهندسی ساختمان برای انجام انواع فعالیت ها و مراحل مختلـف کـار سـاختمانی در بخـش طراحی و نظارت در رشته های معماری ، عمران ، تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی که میبایـد مطـابق شرح خدمات مهندسی گروه های ساختمانی انجام پذیرد وفق ماده ١١٧ آیین نامـه اجرایـی و بـا توجـه بـه مبانی و قیمتهای خدمات مهندسی مصوب سال ١٣٧٨ به شرح زیر اعلام میگردد:
١٧-١ از آنجا که حق الزحمه خدمات مهندسی ساختمان در بخش طراحی و نظارت در چهار رشته فـوق به صورت درصدی از هزینه ساخت و ساز ساختمان تعیین می گردد، هزینـه سـاخت و سـاز هـر مترمربـع زیربنای ساختمان براساس قیمتهای مصوب سال ١٣٧٨ وزارت مسکن و شهرسازی و اعمال شاخص هـای تعدیل کارهای ساختمانی اعلام شده از سوی سـازمان مـدیریت و برنامـه ریـزی کشـور در سـالهای ١٣٧٨ لغایت پایان ١٣٨٣ برای ابتدای سال ١٣٨٤ برابر قیمتهای مندرج در جدول شماره ١٠ اعلام میگردد.

١٧-٢ هزینه ساخت و ساز هر مترمربع زیربنای ساختمان برای سال ١٣٨٥ براساس قیمت های مندرج در جدول شماره ١٠ و اعمال شاخص های تعدیل کارهای ساختمانی سال ١٣٨٤ که از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعلام می گردد محاسبه و توسط سازمان نظاممهندسی ساختمان اعلام خواهد شد و در سالهای بعداز آن نیز قیمت های مذکور با همین شیوه محاسبه و هر سـاله توسـط سـازمان مـذکور اعـلام میشود.
١٧-٣ قیمت های مندرج در جدول شماره ١٠ با توجه به شرایط و کیفیت ساخت و سـاز در هـر اسـتان ، می تواند براساس پیشنهاد هیاتمدیره سازمان استان و تصویب هیاتی مرکب از معاون عمرانی اسـتانداری ، رییس سازمان مسکن و شهرسازی و رییس سازمان استان حداکثر تـا ٢٥ درصـد نسـبت بـه قیمـت هـای تعیین شده کاهش یا افزایش یابد.
١٧-٤ قیمت های مندرج در جدول شماره ١٠ مربوط به ساختمانهای گروه »الف«، »ب«، »ج« و »د« بوده و مشمول قیمت های ساختمانهای ویژه نمیشود در خصوص قیمتهایساخت و ساز هر مترمربع زیربنای این چنین کارها ، هیات مدیره سازمان استان می تواند از هیات سه نفره موضوع بنـد ١٧ــ٣ ایـن دسـتورالعمل استعلام نماید.
١٧-٥ مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی ساختمان برای چهاررشته معماری ، عمران ، تأسیسـات برقـی و تأسیسات مکانیکی با توجه به نوع خدمات و پیچیدگی عوامل و حجم کار، به صورت درصدی از هزینه های ساخت و ساز بنا محاسبه شده و مبانی آن همان مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی ساختمان است کـه توسط شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی موضوع مـاده ١١٧ آیـین نامـه اجرایـی تایید و به تصویب رسیده و به شرح جدول شماره ١١ اعلام میگردد.
١٧-٦ درصد مجموع حق الزحمه مربوط به مبانی قیمت گذاری خـدمات مهندسـی سـاختمان منـدرج در جدول شماره ١١ را با توجه به شرایط هر استان می توان بنا بـه پیشـنهاد هیـات مـدیره سـازمان اسـتان و تصویب هیات سه نفره موضوع بند ١٧ـ٣ حداکثر تا ٢٥ درصد کاهش یا افزایش داد.
١٧-٧ حق الزحمه طراحی مجموعه های ساختمانی که ساختمانهای آن مشابه هم بوده و در یـک محوطـه عینا و یا با مختصر تغییری تکرار می شوند مشمول اعمال ضریب تکرار به شرح جدول شماره ١٢ می شـود به طوریکه مجموع زیربنای ساختمانهای تکراری در ضریب کاهش مربوط به دفعـات تکـرار ضـرب شـده و حاصل آن در محاسبه حقالزحمه منظور میگردد.

١٧-٨ حق الزحمه تهیه و صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان که توسط سازمان استان صادر می شود، معادل پنج در هزار هزینه ساخت و ساز ساختمان براساس قیمت های جدول شماره ١٠ این فصـل خواهـد بود که توسط صاحبکار به حساب سازمان استان واریز میگردد.
١٧-٩ حق الزحمه بازبینی طرحها ، نقشهها و مدارك فنی ساختمان توسـط سـازمان اسـتان معـادل پـنج درصد حقالزحمه طراحی در هر رشته از رشتههای ساختمان موضوع جدول شماره ١١ براساس قیمتهای مندرج در جدول شماره ١٠ این فصل تعیین می گردد که توسط مهندسان ذی ربـط بـه حسـاب سـازمان استان واریز خواهد شد.
١٧-١٠ حق الزحمه مجری در ازای اجرای ساختمان در مواردی که به صورت پیمان مدیریت پروژه نسبت به ارایه خدمات مهندسی مطابق این مجموعه شیوه نامـه انجـام شـود و صـاحب کـار تمـامی هزینـه هـای ساختمان از قبیل مصالح ، تجهیزات ، وسایل ، ماشین آلات و پیمانکاران را راسا پرداخـت نمایـد ، در ایـن حالت حق الزحمه مجری حداکثر حدود ١٠ درصد هزینه ساخت و سـاز سـاختمان براسـاس قیمـت هـای موضوع جدول شماره ١٠ توصیه می شود که طبق قراردادهای همسان و شرایط عمومی و خصوصی قرارداد بین صاحبکار و مجری منعقد خواهد شد.

ماده ١٨ - نحوه عمل به ماده ١٢ آییننامه اجرایی و تبصره های آن
مقدمه : به منظور تعیین حدود صلاحیت مهندسان دارای پروانه اشتغال ، فعالیتهای مهندسـی سـاختمان براساس پیچیدگی عوامل و حجم کار به چهار گـروه «الـف» ، «ب» ، «ج» و «د» گـروه بنـدی شـده انـد و همچنین به منظور تعیین حدود صلاحیت کاردانها و دیپلمـه هـای فنـی و معمـاران تجربـی دارای پروانـه اشتغال به کار فعالیت های فنی در ساختمان براساس پیچیدگی عوامل و حجم کار ، ساختمانها به سه گروه «یک» ، «دو» و «سه» تقسیمبندی شده اند.
پیچیدگی عوامل و حجم کار مذکور و متعاقب آن تقسیمات ساختمانها به چهارگروه الف ، ب ، ج و د تـابع تحلیل خدمات مهندسی موثر در احداث ساختمانها در مراحل طراحـی ، نظـارت و اجـرای سـاختمان بـه شیوههای ساختمانی متعارف و معمول در ساخت و سازهای بناها در استانهای کشور میباشد.
منظور از شیوه های ساختمانی متعارف و معمول، ساختمانهای با سازه های پایه ای (بنایی) یا اسکلت فلـزی یا بتن آرمه و یا پیشساخته است.
پیچیدگی عوامل و حجم کارهای ساختمانی درارتباط مستقیم بـا دخالـت فنـی هـر کـدام از رشـته هـای مهندسی ساختمان موضوع قانون نهایتا به این نتیجه رسیده است که عوامـل اصـلی مـوثر در تعیـین ایـن پیچیدگی و حجم کار در ساختمانها با سه عامـل سـطح زیربنـا ،تعـداد طبقـات و نـوع کـاربری سـنجیده میشود.
١٨ـ١ عوامل سه گانه اصلی موثر در پیچیدگی و حجم کار در تعیین فعالیتهای مهندسی ساختمان به شرح زیر میباشد:
١٨-١-١ ساختمانها از نظر سطح زیربنا به ترتیب از یک تـا ٦٠٠ مترمربـع در گـروه «الـف» و از ٦٠١ تـا ٢٠٠٠ مترمربع در گروه «ب» و از ٢٠٠١ تا ٥٠٠٠ مترمربع در گـروه «ج» و بیشـتراز ٥٠٠٠ مترمربـع در گروه «د» طبقهبندی شدهاند.
١٨-١-٢ ساختمانها از نظر طبقات به ترتیب ١ و ٢ طبقه از روی شـالوده در گـروه «الـف» ، از ٣ ، ٤ و ٥ طبقه از روی شالوده در گروه «ب» ، از ٦ لغایت ١٠ طبقه روی شالوده در گروه «ج» و بیشتر از ١٠ طبقـه در گروه «د» تقسیمبندی شدهاند.
١٨-١-٣ پیچیــدگی دخالــت نــوع کــاربری در طراحــیســاختمان و خصوصــیاتاجرایــی آن براســاس حیطه عملکرد کاربری ها در قالب تقسیمات توزیع خدمات شهری طبقه بندی شـده اسـت و معیـار کـاربری قابلیت مناسبی برای طبقه بندی پیچیدگی کار ساختمان دارد. عامل کـاربری عمـدتا براسـاس پیشـنهادات تقسیمات شهری (ساختمان های مشمول ماده ١٠٠ قانون شـهرداریهـا) شـامل : محلـه (بـرزن) ، ناحیـه، منطقه و شهر می باشد و توزیع کاربری های منعکس در طرح های جامع ، هادی و تفضیلی شهر مورد عمـل شهرداریها و در مواردی هم از طریق مصوبات سازمانهای متولی کاربری مانند سازمان نوسـازی و توسـعه و تجهیزمدارس درباره ساختمانهای با کاربری آموزش عمومی و یا سازمانهای ذی ربط بـرای سـاختمانهای بـا کاربری بهداشتی ـ درمانی و موارد مشابه قابل بررسی است. ساختمانها بـه لحـاظ کـاربری بـه شـرح زیـر تقسیمبندی میگردند:
ساختمانهای گروه «الف» : کاربری ها با حیطه عملکردی محله (برزن) که عملکـرد خـدماتی سـاختمان در محدوده کوچکی می باشد مانند واحدهای مسـکونی ، تجـاری کوچـک ، مـدارس ابتـدایی ، کلینیـک هـا ، کودکستانها ، کارگاهها و ...
ساختمانهای گروه «ب» : کاربریهای با حیطهعملکردی ناحیه مانند شعبات فرعی بآنکها ، مدارس متوسطه، درمانگاهها ، خوابگاهها ، سالنهای ورزشی ساده و ...
ساختمانهای گروه «ج» : کاربری ها با حیطه عملکردی منطقه مانند فروشـگاه هـای بـزرگ ، بیمارسـتانها ، مراکز فرهنگی ، ایستگاه های فرعی مترو ، ساختمانهای : پست ، پلیس ، آتش نشانی ، شعب اصـلی بانکهـا، مهمانپذیرها ، هتلهای کوچک و ... .
ساختمانهای گروه «د» : کاربری ها با حیطه عملکرد شهری و فراشهری مانند فرودگـاه هـا ، اسـتادیوم هـا ، دانشگاه ها ، مراکز اصلی مخابرات ، مراکز تحقیقاتی ، ایستگاه های اصلی مترو ، بناهای یـادبود ، هتـل هـای بزرگ و ...
١٨ـ١ـ٣ـ١ در مواردی که بررسی گروه کاربری ساختمان میسر نباشد از طریق استعلام از وزارت مسکن و شهرسازی ، حیطه عملکردی کاربری مورد نظر تعیین خواهد شد.
١٨- ١-٤ هر یک از عوامل سه گانه فوق به تنهایی گروه ساختمان را برای ارایه خدمات مهندسی توسـط مهندسان حقیقی در پایه های مختلف ساختمان تعیین مـی نمایـد. در خصـوص ارایـه خـدمات مهندسـی ساختمان توسط اشخاص حقوقی دو عامل طبقه و کاربری ساختمان ملاك تعیین گـروه سـاختمان بـرای ارایه خدمات مهندسی خواهد بود و عامل زیربنای ساختمان در ظرفیـت اشـتغال اشـخاص حقـوقی مـوثر میباشد.
١٨ـ٢ حدود صلاحیت مهندسان تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقـی در تهیـه طـرحهـای تأسیسـاتی و همچنین نظارت آن برای تمام گروه های ساختمانی الف ،ب ، ج و د به شرح جدول شماره ١٣ میباشد. ١٨ـ٣ انجام خدمات طراحی ، نظارت و اجرای ساختمانهای گـروه «د» و «ویـژه» در تمـامی رشـته هـای هفتگانه ساختمان ، تا زمانی که پروانه اشتغال در پایه ارشد صادر نگردیده است توسـط دارنـدگان پروانـه اشتغال مهندسی پایه یک با بیش از ١٨ سال سابقه کار و دارنده صلاحیت در آن گرایش انجـام پـذیرد و در این حالت ظرفیت اشتغال این گونه اشخاص در پایه ارشد محاسبه و منظور شود.
١٨ـ٤ در محل هایی که طراحان ، ناظران و مجریان اشخاص حقیقی یا حقـوقی دارای پروانـه اشـتغال بـه تعداد کافی نباشد یا وجود نداشـته باشـد هیـأت سـه نفـره بـا پیشـنهاد سـازمان اسـتان ، در چهـارچوب تبصره های ١ و ٢ ماده ١٢ آئین نامه اجرایی قانون تصمیم گیری خواهند نمود.

١٨ـ٥ حدود صلاحیت مهندسان شهرساز در تهیـه طـرح هـای شهرسـازی بـه شـرح جـدول شـماره ١٤ میباشد.


١٨-٥-١ کلیه طرح های فوق باید زیر نظر و با مسوولیت مهندسان شهرساز و واجد صلاحیت تهیه شود و در صورتی که این طرح ها توسط اشخاص حقوقی تهیه گردند بایستی حـداقل یکـی از مهندسـان فـوق بـا توجه به حدود صلاحیت خود در تهیه طرح مشارکت عملی داشته و طرح به تایید وی برسد.
١٨-٥-٢ در مواردی که صلاحیتهای مشترك برای برنامه ریزی و طراحی شهری (ردیف ٦ تـا ١٤) تعیـین شده است مشارکت عملی هر دو گرایش و تایید طرح توسط آنها الزامی است.
١٨-٦ حدود صلاحیت مهندسان نقشه بردار در تهیه طرح هـای شهرسـازی بـه شـرح جـدول شـماره ١٥ میباشد.
١٨ـ٧ حدود صلاحیت مهندسان ترافیک در تهیه طرحهای شهرسازی به شرح جدول شماره ١٦ میباشد
١٨ـ٨ حدود صلاحیت مهندسان نقشهبرداری در امور ساختمانسازی به شرح جدول شماره ١٧ میباشد.
١٨ـ٩ صلاحیت های موضوع جدول ١٧ نافی صلاحیت های سایر مهندسان و مسوولیت هـای ناشـی از آن برای انجام پاره ای از امور فوق که به موحب جدول حدود صلاحیت مندرج در تبصره ٢ ماده ١٢ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در انجام امور نظارت و اجرا تعیین شده اسـت نمـی باشـد ، این توضیح در مورد سایر رشته های ساختمان نیز صادق است.




