مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-٢٢-١١ ارزيابى و پذيرش بتن

٩-٢٢-١١-١ كليات

الف - مقاومت یک نمونه ی آزمایش بتن، میانگین مقاومت حداقل دو آزمونه‌ی استوانه‌ای به ابعاد ٣٠٠ × ١٥٠ ميلى متر، يا ميانگين حداقل ٣ آزمونه‌ى استوانه اى به ابعاد ٢٠٠×١٠٠ ميلى متر است که از یک مخلوط بتن برداشته شده و در سن ٢٨ روز، يا در سن مشخص شده براى، f'c، أزمايش شده باشند.

ب - آزمايشكاه مسئول انجام آزمايش ها، بايد داراى صلاحيت تائيد شده از طرف وزارت راه و شهرسازى باشد.

پ - مسئولین آزمايشگاه بايد آزمايش هاى بتن تازه را در كاركاه انجام دهند، آزمونه ها را براى عمل آوری استاندارد آماده نمایند، در صورت لزوم آزمونه هایی برای عمل آورى در كاركاه تهيه نمایند، و دماى بتن تازه را همراه با آماده سازى آن ها يادداشت كنند.

ت - كليه‌ى گزارش هاى آزمايش يذيرش بتن بايد براى مهندس ناظر، كارفرما، مقام قانونى مسئول و در صورت لزوم براى توليد كننده ى بتن ارسال شوند.

ث - مسئولین آزمايشگاه محلى و مسئولین آزمايشگاه مركزى كه آزمايش ها را انجام مى دهند، بايد داراى صلاحيت كافى باشند.

٩-٢٢-١١-٢ تواتر نمونه بردارى

٩-٢٢-١١-٢-١ نمونه برداری در هر سازه براى هر نوع و ردهى بتن بايد در محل مصرف نهايى، قبل از بتن ريزى در عضو مورد نظر، صورت گيرد. پذيرش بتن براى هر نوع ورده در هر سازه نيز به صورت جداكانه ميباشد.

٩-٢٢-١١-٢-٢ در مواردى كه حجم هر پيمانه اختلاط بتن در باى كار يك متر مكعب باشد، تواتر نمونه برداری باید حداقل برابر با بيش ترين مقادير (الف) تا(ث) زير باشد:

الف - یک نمونه در هر نوبت كارى روزانه،

ب - يک نمونه براى هر ٣٠ متر مكعب بتن،

پ - یک نمونه برای هر ١٥٠ متر مربع سطح دال و ديوار،

ت - یک نمونه براى هر ١٠٠ متر طول تير و كلاف، در مواردى كه جدا از ساير قطعات بتن ريزى مى شوند،

ث - يک نمونه براى هر ٥٠ متر طول ستون.

٩-٢٢-١١-٢-٣ در مواردی که حجم هر پیمانه اختلاط بتن در پای كار بيش تر يا كمتراز يك متر مكعب باشد، مقادير بند فوق را مى توان به همان نسبت افزايش يا كاهش داد؛ مشروط برآن كه اين نسبتها بيش تراز ٢ ويا كم تراز نصف نشوند. افزايش ٢ و كاهش نصف را در مواردى كه بتن دارای گواهی نامه ی خاص یا پروانه ی استاندارد ملی باشد، میتوان به نسبت كاهش داد؛ مگر آنكه بتن توسط مهندس ناظر، به دلیل عدم انطباق با رده، نامناسب تشخيص داده شود.

٩-٢٢-١١-٢-4 در هر سازه براى هر نوع و رده ى بتن، حداقل ع نوبت نمونه بردارى، صرف نظراز حجم يا سطح سازه، ضرورت دارد.

٩-٢٢-١١-٢-۵ در مواردى كه حجم كل هر نوع یا ردەى بتن در يك سازه از ٣٠ متر مكعب کمتر باشد، به شرط آن که مهندس ناظر بتن را مناسب تشخیص دهد، میتوان از نمونه بردارى و آزمايش صرف نظر كرد.

٩-٢٢-١١-٣ ضوابط پذيرش مقاومت

الف- آزمونه هاى تهيه شده براى آزمايش پذيرش بايد الزامات (١) و(٢) زير را تامين نمايند:

١- نمونه گيرى از بتن بايد مطابق استاندارد ملى شماره ى ١-٣٢٠١ باشد.

٢- ساخت و عمل آوری آزمونه‌های بتنی در كارگاه باید مطابق استاندارد ملی شمارەی ٣٢٠۵ يا ٢-١۶٠٨، و آزمايش آنها مطابق استاندارد ٣-١۶٠٨ يا 6048 باشند.

ب- مقاومت فشارى بتن هنگامى قابل قبول است كه شرايط (١) و (٢) زير برقرار باشند:

١۔ میانگین مقاومت هر سە نمونهی متوالی برابر يا بيش تراز f'c باشد.

٢- مقاومت هيچ یک از نمونه ها كم تر از 0.9f'c نباشد.

پ- در مواردى كه تنها شرط زير بند (١) از بند "ب" بالا برآورده نشود، می‌توان بتن را از نظر سازه‌ای پذیرفت؛ ولى چنان چه شرط زير بند (٢) از بند "ب" بالا بر آورده نشود، بايد اقدامانى به عمل آيند تا ميانكين نتايج مقاومت در آزمايش هاى بعدى افزايش يابد.

ت- در مواردى كه شرط زير بند (٢) از بند "ب" بالا برآورده نشود، بايد الزامات بررسى نتايج بتن كم مقاومت، موضوع بند ٩-٢٢-١١-4، به اجرا گذاشته شوند.

ث- در مواردى كه از آزمونه هاى مكعبى به ابعاد ١٥٠ يا ١٠٠ ميلى متر براى تعيين مقاومت فشارى استفاده مى شود، مى توان طبق ضوابط ارايه شده در آئين نامه (آبا) اين نتايج را به نتايج استوانه اى تبديل نمود.

٩-٢٢-١١-4 بررسى نتايج بتن كم مقاومت

الف- در مواردى كه نتايج آزمايش مقاومت هر يك از نمونه ها، ضابطه ى بند ٩-٢٢-١١-٣-ب(٢) را تامین نكنند، یا چنان چە آزمایش نمونەهای عمل آمده در كاركاه نقايصى در حفاظت وعمل آورى بتن نشان دهد، بايد اقداماتى انجام شوند تا نسبت به كافى بودن مقاومت سازه اطمينان حاصل كردد.

ب- چنان چه احتمال بتن كم مقاومت تاييد شود، و محاسبات سازه كاهش قابل ملاحظه اى را در مقاومت سازه نشان دهند، آزمايش مغزه گيرى از ناحيه‌ى مورد نظر را مطابق استاندارد ملى شماره ى ١٢٣٠۶، می‌توان به اجرا كذاشت. در چنين مواردى از ناحيه هر آزمايش مقاومت كه کمتر از f'c به مقدار تعيين شده براى پذيرش باشد، سه عدد مغزه بايد گرفته شوند.

پ- مغزه های گرفته شده باید در شرایط مرطوب در کیسه ها یا ظروف عایق رطوبت نگه داری و به آزمايشگاه منتقل شوند وبر طبق استاندارد ٣-١۶٠٨ يا 6048 آزمايش كردند. مغزه ها بايد بين ۵ روز پس از نگه داری در آب تا ٧ روز پس از مغزه گیری آزمایش شوند؛ مگر آن كه روش ديگرى توسط مهندس ناظر اجازه داده شده باشد.

ت- بتن ناحيه‌ای كه از آن مغزه گيرى شده، هنكامى قابل قبول تلقى مى شود كه شرايط (١) و (٢) زير تامين شده باشند:

١- میانگين مقاومت سه مغزه حداقل 0.85f'c باشد.

٢- مقاومت هيج يک از مغزه ها از 0.75f'cكمتر نباشد.

ث- آزمایش مغزه‌های اضافى از مناطقى كه نتايج آزمايش مغزه ى آنها از آشفتگى برخور دارهستند، مجاز مى باشد.

ج- در مواردى كه ضوابط ارزيابى مقاومت سازه بر اساس نتايج آزمايش مقاومت مغزه ها برآورده نگردند و کفایت مقاومت سازه در ابهام باقى بماند، مهندس ناظر يا مقام قانونى مسئول مى تواند برای آن بخش تاييد نشده‌ى سازه، دستور ارزيابى مطابق فصل ٩-٢٣، و يا هر دستور مقتضى ديگر راصادر نمايد.