مواد و مصالحى كه در سامانه گاز ساختمان مورد استفاده قرار مى گيرند بايد با مشخصات اين قسمت مطابقت داشته باشند.
١٧-4-14-١ شيرها
شیرهایی كه در سیستم لوله كشى گاز نصب می شوند، تا قطر ٥٠ ميلى متر (٢ اينچ) بايد از نوع برنجى ربعگرد توپی دنده ای طبق استاندارد ملى شماره 4047 و براى قطرهاى بالاتر از 50 ميلى متر (٢ اينچ) باید از نوع فولادی ربع گرد توپی فلنجی، جوشی یا دندە ای طبق آخرین ويرایش استاندارد شركت ملی گاز ایران به شماره 010-IGS-M-PL باشند.
١٧-١۴-۴-٢ لوله های فولادى
لوله های مورد استفاده در سیستم لوله کشی گاز، اعم از روکار یا توکار، باید از جنس فولاد سیاه با درز یا بدون درز باشد. مشخصات آنها از نظر ساخت، مواد، ابعاد، وزن، آزمايش ها ورواداری ها (تلرانس) با استاندارد ملی شمارۀ ٣٣۶٠ يا 3574 يا (API5L Grade A يا Grade B) يا 2440 DIN يا معادل [1] آنها مطابقت داشته باشد. استفاده از لوله هاى درز دار مطابق با استانداردهای ذکر شده در لوله کشی های روكار و توكار مجاز است.
١٧-١۴-۴-٣ اتصالات فولادی
اتصالات فولادی که در سیستم لوله کشی گاز مورد استفاده قرار می گیرند در دو نوع جوشی و دندهاى هستند.
١٧-14-4-٣-١ اتصالات جوشى
الف) در لوله كشى روکار استفاده از اتصالات جوشى فولادى بدون درز مطابق با استاندارد ملی شماره ٣٠٧۶ یا اتصالات جوشی درزدار مطابق استاندارد JIS به شماره B2311 يا معادل آن مجاز است.
ب) در لولهكشى توكار بايد از اتصالات جوشى فولادى بدون درز مطابق با استاندارد ملى شماره ٣٠٧۶ استفاده شود. استفاده از اتصالات جوشی درزدار در لوله کشی توکار مجاز نیست.
١٧-4-14-٣-٢ اتصالات دنده اى
در سیستم لولە کشی گاز استفاده از اتصالات دندهاى در محل اتصال ورودى و خروجى كنتور، محل اتصال به رگولاتور و بعد از شیرها برای اتصال به دستگاه گازسوز، مجاز است. این اتصالات بايد از نوع فولادى مطابق استاندارد ملی شماره ١٧٩٨ باشند و مشخصات باید طبق جدول ١٧-پ-4-١ بخش پيوست باشد.
در سایر قسمت های لولە کشی گاز اعم از روكار يا توکار استفاده از اتصالات دنده اى مجاز نيست.
تبصرە: اتصالاتی كه برای وصل نمودن لوله مسى، شيلنگ فلزى خرطومى و شيلنگ لاستيكى به شير مصرف و دستگاه گازسوز مورد استفاده قرار می گیرند، باید دارای نشان استاندارد باشند.
١٧-4-14-٣-٣ الكترودها
الكترودهای مصرفی در جوشکارى باید طبق استانداردهای AWS/ASME SFA5.1 یا معادل آن باشد.
پاورقی [1] منظور از معادل، استانداردى است كه از نظر مشخصات، مقاومت هاى مكانيكى و شيميایى و اندازه، مشابه استانداردهاى مقرر شده و مورد تأيید سازمان ملی استاندارد ايران باشد.
١٧-4-4-14 مواد عایق كارى
الف) مواد عایق کاری لوله کشی های روکار
مواد عایقکاری لولەکشی های روکار باید شامل رنگ آستری از نوع ضد زنگ و رنگ رویه از نوع رنگ روغنى باشد.[1]
ب) مواد عایق کاری لوله کشی های توکار
عایق کاری لولە کشی های توکار باید در دولایه انجام شود. مواد عایق کاری لایه اول كه نوار زير ناميده میشود، شامل نوار پلاستیکی چسب دار سیاه رنگ همراه با رنگ یا پرايمر مربوطه است یانوار نرم مخصوص سرجوش همراه با پرایمر مخصوص نوار سرجوش است. لایه دوم که نوار رو نامیده میشود، شامل نوار پلاستیکی چسب دار سفید رنگ است و به عنوان محافظ بر روی لایه اول پیچیده می شود. مشخصات آنها باید طبق استانداردهای مندرج در جدول شمارە پ-۴-٢ بخش پیوست باشد.
١٧-4-14-٥ لوله هاى مسى
در سامانه گاز، لولههای مسی فقط برای ارتباط شیر مصرف با دستگاه های گازسوز ثابت مورد استفاده قرار می گیرند و باید بدون درز، با حداكثر طول ١٢٠ سانتى متر ومطابق با استاندارد ملى ١٩٧٢٢ ويرايش سال ١٣٩٢ باشند.
١٧-6-4-14 لولە های فلزی منعطف (شیلنگ با جنس فلز)
در سامانه گاز، لوله هاى فلزى منعطف فقط براى ارتباط شير مصرف با دستگاه هاى گازسوز ثابت مورد استفاده قرار می گیرند و مشخصات آنها بايد مطابق استاندارد ملى شماره ٢٠٩١۶ ويرايش سال ١٣٩٥ باشند. حداكثر طول لوله هاى فلزى منعطف باید ١٢٠ سانتی متر باشد.
١٧-4-14-٧ شیلنگ های لاستيكى
در سامانه گاز، شیلنگ لاستیكی فقط برای ارتباط شیر مصرف با دستگاە های گازسوز مورد استفاده قرار میگیرد و مشخصات آن باید به شرح زير باشد:
الف) شیلنگ ها تا قطر حداکثر ١۶ میلیمتر، باید مطابق استاندارد ملی شماره ٧٧۴ باشد. شیلنگ های با قطر بالاتر از ١۶ میلیمتر باید شیلنگ های فشار قوى مطابق با استاندارد ملى شماره 11443 باشند.
ب) حداکثر طول شیلنگ لاستیکی برای اتصال وسایل گازسوز به شير مصرف بايد ١٢٠ سانتى متر باشد.
پاورقی [1] استفاده از سایر انواع رنگ های استاندارد كه پوشش لازم را مطابق با مشخصات رنگ هاى ذكر شده ايجاد نمايند، مجاز است.
١٧-4-14-٨ مواد آب بندى اتصالات دندهاى
آب بندی اتصالات دندە ای باید با استفاده از نوار آب بندى تفلون انجام شود. مشخصات آن بايد مطابق با استاندارد ملی شماره ۵۵۵٣ سال ١٣٩۶ تجدید نظر اول باشد.
١٧-۴-14-٩ علامت گذاری
روش علامت گذاری مصالح باید بر اساس استاندارد مربوطه باشد. مواردی مانند علامت كارخانه سازنده، استاندارد ساخت و كلمه گاز بايد طبق روش علامت گذارى استاندارد مربوطه روى هر قطعه از لوله، اتصالات شیرها و دیگر اجزای لولە کشی گاز، بەصورت ریختگی یا رنگ پاک نشدنی نقش بسته باشد.