مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : لوله کشی گاز طبیعی (1401) | ١٧-۶-۴ الزامات انتخاب، نصب و بهرە برداری از دستگاه های گازسوز در انواع ساختمان ها

انتخاب، نصب و بهرەبرداری از دستگاەهای گازسوز براساس گروه بندى ساختمان ها بايد با رعايت الزامات به شرح زير باشد:

١٧-۶-۴-١ دستگاه های گازسوز در ساختمان های مسکونی

انتخاب، نصب و بهره برداری از دستگاه های گازسوز بر اساس گروه بندى اين ساختمان ها به شرح زير است:

الف) ساختمان هاى ويلايى مسكونى

نصب و بهره برداری از کلیه دستگاه‌های گازسوز، به غیر از دستگاه های گازسوزی که در این مقررات براى آنها ممنوعيت منظورشده، در اين ساختمان ها مجاز است.

ب) ساختمان های آپارتمانی مسکونی کوچک

نصب و بهرەبرداری از بخاری گازسوز و آبگرمکن گازسوز و سایر دستگاه های گازسوزی كه در اين مقررات برای آنها ممنوعیت منظورشده، در اين ساختمان‌ها مجاز نيست ، ولى پكيج با رعايت الزامات اين مبحث مجاز مى باشد.

پ) ساختمان‌‌هاى آپار تمانى مسكونى متوسط

نصب و بهره برداری از بخاری گازسوز و آبگرمکن گازسوز، پکیج محفظه احتراق باز، شومينه و ساير دستگاه های گازسوزی که در این مقررات برای آنها ممنوعيت منظور شده، در اين ساختمان‌ها مجاز نيست، ولی پکیج با محفظه احتراق بسته با رعايت الزامات اين مبحث مجاز مى باشد.

ت) ساختمان های آپار تمانى مسكونى بزرگ

١) نصب و بهرەبرداری از دستگاه های گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش ساختمان به صورت غير متمركز مجاز نيست. دستگاه‌‌هاى گازسوز تأمين كننده آب گرم مصرفى، گرمایش و سرمایش این ساختمان‌ها بايد بەصورت متمركز و در موتورخانه مركزى نصب شوئد.

٢) نصب و بهرەبرداری ازاجاق گاز و سایر دستگاه‌های پخت وپز فقط در فضایی كه براى اين منظور در نظر گرفته شده است، مجاز است.

تبصره: درشهرک‌‌هاى مسكونى الزامات گازرسانى هرساختمان مطابق با گروه بندى اختصاصى آن ساختمان بايد رعايت شود.

١٧-۶-۴-٢ دستگاه های گازسوز در ساختمان هاى عمومى

نصب و بهرەبرداری از دستگاه های گازسوز در ساختمان های عمومى بر مبنای گروەبندی انها بايد به شرح زير باشد:

الف) ساختمان های عمومی بر اساس فضای داخلی

نصب و بهره برداری از دستگاه های گازسوز در ساختمان های عمومی کە بر مبنای فضای داخلی گروەبندى شده‌اند، به شرح زير است:

ساختمان های آپارتمانى عمومى

در این ساختمان‌ها نصب و بهرەبرداری از كليه دستگاه‌هاى گازسوز با رعايت ضوابط نصب و بهرەبرداری اختصاصی هر یک، به غیر از دستگاه های گازسوزی که در این مقررات برای آن‌ها ممنوعيت منظورشده، مجاز است. علاوه بر آن، ممنوعيت يا محدوديت ساير دستگاه‌‌هاى گازسوز به شرح زير است:

١) ساختمان های آپار تمانی عمومی کوچک

١) نصب شومینه، بخاری گازسوز، آبگرمکن و پکیج با محفظه احتراق باز در فضاى داخلى اين نوع ساختمان‌ها ممنوع است.

٢) نصب اجاق گاز و سایر دستگاه های پخت وپز فقط در فضایی كه براى اين منظور در نظر گرفته شده است، مجاز است.

٣) محل نصب دستگاه های گازسوز تأمین كننده آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش فضاها بايد دور از دسترس مراجعين باشد.

4) رعايت الزامات نصب تجهيزات ايمنى در اين نوع ساختمان‌ها می بايست مطابق بند ١٧-4-٧-٥ اين مبحث باشد.

٢) ساختمان های آپارتمانى عمومى متوسط

١) نصب هر نوع بخاری و شومينه و آبگرمكن و پكيج با محفظه احتراق باز ممنوع است.

٢) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه‌‌هاى پخت وپز فقط در فضايى كه توسط مهندس طراح تأسیسات مكانیكى كه در نقشه‌‌هاى مصوب درج شده است، مجاز است.

٣) دستگاه‌های گازسوز تأمین كننده آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش بايد دور از دسترس مراجعین و در فضایی كه براى اين منظور در نظر كرفته شده نصب شوند.

4) رعايت الزامات نصب تجهيزات ايمنى در اين نوع ساختمان‌ها می بايست مطابق بند ١٧-4-٧-٥ اين مبحث باشد.

٣) ساختمان های آپارتمانی عمومی بزرگ

١) انتخاب دستگاه‌های گازسوز تأمین کننده آب گرم مصرفی، گرمایش و سرمایش ساختمان به صورت غیر متمرکز مجاز نیست. دستگاه‌های گازسوز تأمین كننده گرمايش يا سرمايش این ساختمان ها باید به صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند.

٢) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه‌هاى پخت وپز فقط در فضاهايى كه توسط مهندس طراح در نقشه‌‌هاى مصوب ديده شده مورد تأييد مى باشد.

٣) رعايت الزامات نصب تجهيزات ايمنى در اين نوع ساختمان‌ها مى بايست مطابق بند ١٧-4-٧-٥ اين مبحث باشد.

ب) انواع ساختمان‌‌هاى عمومى بر اساس فعاليت

نصب و بهرەبرداری از دستگاه های گازسوز در ساختمان های عمومی كه بر مبناى فعالیت گروەبندى شده‌اند، به شرح زير است:

١) ساختمان های محل تجمع

الف) نصب و بهرەبرداری از دستگاه های گازسوز تأمین كننده آب گرم مصرفی، گرمایش و سرمايش ساختمان به صورت غیر متمرکز مجاز نیست و باید به صورت متمرکز و در موتورخانه مر کزی نصب شوند

ب) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه‌‌هاى پخت و پز فقط در فضايى كه توسط مهندس طراح تأسیسات مكانیكی در نقشه‌‌هاى مصوب جانمايى شده است، مجاز است.

ت) نصب ساير دستگاه‌‌هاى گازسوز در فضاى داخلى سالن‌‌هاى اجتماع ممنوع است.

ث) نصب دستگاه های گازسوز در سایر فضاها به غیر از فضاها و سالن های اجتماع، مطابق نقشه‌‌هاى مصوب طراحى خواهد بود.

ج) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

٢) ساختمان های آموزشی و فرھنگی

الف) نصب و بهرەبرداری از دستگاه های گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفى، گرمایش و سرمايش ساختمان به صورت غیرمتمرکز مجاز نیست و باید به صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزى نصب شوند.

ب) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه های پخت و پز فقط در فضايى كه براى اين منظور در نظر گرفته شده، مطابق نقشه مهندس طراح و الزامات اين مبحث مجاز مى باشد.

پ) نصب سایر دستگاه های گازسوز در فضاهاى داخلى در صورتى مجاز است كه با فعاليت محل مرتبط بوده و شرايط نصب و بهره‌بردارى در نقشه‌‌هاى تأييد شده توسط مهندس طراح تأسيسات مکانیکی جانمایی شده باشد. (مانند آزمايشگاه‌‌هاى آموزشى)

ت) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی كه دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

٣) ساختمان های محل پذیرایی و اقامت موقت

الف) نصب اجاق گاز و سایر دستگاه های پخت وپز فقط در فضایی كه براى اين منظور در نظر گرفته شده مجاز است.

ب) نصب و بهره‌برداری از دستگاه های گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفی، گرمایش و سرمايش ساختمان به صورت متمر کز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند.

پ) نصب ساير دستگاه‌‌هاى گازسوز در فضاهاى داخلى ممنوع است.

ت) نصب سایر دستگاه های گازسوز در بخش های دیگر ساختمان (مانند آشپزخانه صنعتی) در صورتی مجاز است كه با فعاليت محل مرتبط و در طراحى توسط مهندس طراح تأسيسات مكانيكى و مطابق الزامات این مبحث، مشخص شده باشد.

ث) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

۴) ساختمان‌‌هاى ادارى

الف) نصب هر نوع بخاری، آېگرمکن و پکیج محفظه احتراق باز و شومينه در فضاهاى داخلى اين نوع ساختمان‌ها ممنوع است.

ب) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه‌‌هاى پخت و پز فقط در آشپزخانه و رستوران مطابق نقشه‌‌هاى مصوب مهندس طراح تأسیسات مکانیكی و مطابق الزامات این مبحث كه برای اين منظور در نظر گرفته شده مجازاست.

پ) دستگاه‌‌هاى گازسوز تأمين كننده آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش ساختمان بايد بەصورت متمرکز و در موتورخانه مركزى نصب و بهره‌بردارى شوند.

ت) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسیدکربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی كه دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

۵) ساختمان های تجارى و مراكز داد و ستد

الف) نصب و بهره‌برداری از دستگاه های گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش ساختمان به صورت غیر متمر کز مجاز نیست و باید بەصورت متمرکز و در موتورخانه مركزى نصب شوند.

ب) نصب اجاق گاز و سایر دستگاه های پخت و پز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده، طبق نقشه های مصوب و با تأييد مهندس طراح تأسيسات مكانيكى مجاز است.

پ) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسیدکربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی كه دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

۶) ساختمان های بهداشتی، درمانی و مراقبتی کوچک

الف) نصب و بهرەبرداری از دستگاەهای گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفى، گرمايش و سرمايش ساختمان به صورت موضعى و غيرمتمركز مجاز نيست و بايد به صورت متمركز و در موتورخانه مركزى نصب شوند.

ب) نصب اجاق گاز و سایر دستگاەهای پخت‌وپز فقط در فضایی كه براى اين منظور در نظر گرفته شده، طبق نقشه های مصوب و با تأييد مهندس طراح تأسيسات مكانيكى مجاز است.

پ) نصب هر نوع دستگاه گازسوز در فضاهاى داخلى ممنوع است.

ت) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در بخشهای دیگر ساختمان (مانند آزمایشگاه) در صورتی مجاز است که با فعالیت محل مرتبط و در طراحی مورد تأیید مهندس طراح تأسیسات مكانیكی وجود داشته و شرايط محل نصب و بهره بردارى آنها مشخص شده باشد.

ث) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

٧) ساختمان‌‌هاى عمومى مختلط

الف) نصب و پهرەبرداری از دستگاه های گازسوز تأمین كنندە آب گرم مصرفی، گرمایش و سرمايش ساختمان به صورت غیر متمر کز مجاز نیست و باید به صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزى نصب شوند.

ب) نصب اجاق گاز و ساير دستگاه‌‌هاى پخت وپز فقط در فضايى كه براى اين منظور در نظر گرفته شده، طبق نقشه‌های مصوب و با تأييد مهندس طراح تأسيسات مكانيكى مجاز است.

پ) نصب سایر دستگاه های گازسوز در بخش های دیگر ساختمان در صورتی مجاز است که در طراحی مورد تأيید مهندس طراح تأسیسات مکانیكى وجود داشته و شرايط محل نصب و بهرەبرداری آنها مشخص شده باشد.

ت) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسیدکربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامى است.

٨) ساختمان با تصرف انبارى

الف) هر بنا یا بخشی از بنا که برای انبار کردن استفاده شود، به شرطی که جزو تصرف های مخاطره آميز نباشد (مطابق با بند 4-٣-٢-٩ مبحث چهارم مقررات ملى ساختمان) جزو تصرف انباری قرار می گيرد.

ب) نصب هر گونه تجهيزات گازسوز در فضاى داخلى ساختمان با تصرف انبارى ممنوع است.

٩) ساختمان های خاص

شرايط انتخاب، نصب و بهرەبردارى از دستگاه‌هاى گازسوز و ممنوعيت آنها بر مبناى مشخصات ساختمان از نظر تقسيم بندى فضاى داخلى و نوع فعاليت بوده و بايد كليه شرايط در طراحى مشخص شده باشد. ضوابط طراحى آن با توجه به نوع كاربرى خاص بايد طبق الزامات اين مبحث باشد استفاده از شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله در اين ساختمان‌ها الزامى است.

١٧-۶-۴-٣ دستگاه‌های گازسوز در ساختمان های تلفیقى

در این ساختمان ها الزامات استفاده از گاز در هر بخش از ساختمان بر اساس گروه مربوط به آن بخش بوده و باید به صورت جداگانه رعایت شود؛ بەگونه ای که برای بخش مسكونى، الزامات ساختمان‌‌هاى مسکونی و برای بخش عمومى، الزامات ساختمان‌‌هاى عمومى بايد لحاظ شود.

تبصرہ١: در برخی از ساختمان های مسکونی یا عمومی، بر اساس طرح ساختمان و گستردگی آن، امكان تعدد موتورخانه مر کزی در نقاط مختلف یا به صورت یکپارچه در یک محل و در ترازهای مختلف ساختمان وجود دارد.

تبصره٢: نصب و بهرەبرداری از دستگاەهای گازسوز در فضاهای داخلی ساختمانهاى عمومى كه در موارد فوق به آنها اشاره نشده، درصورتی مجاز است که در طراحی ساختمان، کاربری ان فضا برای نصب دستگاه گازسوز پیش بینی شود و شرايط تأمین هوا و تخليه محصولات احتراق آن طبق الزامات اين مبحث و تأييد مهندس طراح تأسيسات مكانيكى باشد. نصب دستگاه گازسوز بايد در فضاى مجزا و منفك و خارج از اين گونه فضاها باشد و الزامات نصب دستگاه گازسوز در آن به صورت كامل رعايت شود.

تبصره٣: رعایت ضوابط لوله کشی گاز ساختمانهای عمومی برای ساختمان هایی که کاربری اولیه آنها مسکونی بوده و قبل از اجرای لوله کشی گاز کاربری آنها به عمومى تغيير يافته، الزامى است.

تبصره۴: ساختمان های مسکونی که پس از اجرای لوله کشی گاز کاربری آنها به عمومی تغيیر یابد، باید لوله كشى گاز آن‌ها نيز با شرايط جديد ساختمان منطبق و براساس قسمت ١٧-٩-4 عمل شود.

١٧-4-6-4 تأمين هواى احتراق براساس فصل ١٧-۶

تأمین هوا برای فضاهای محل نصب دستگاه‌های گازسوز طبق فصل ۶این مبحث الزامى است و چنانچه امكان تأمین هوا فراهم نباشد، نصب و بهره بردارى از دستگاه گازسوز در آن فضا ممنوع است.

١٧-5-6-4 تخليه محصولات احتراق و دودكش مناسب براساس فصل ١٧-٧

تخلیه محصولات احتراق و دودکش دستگاه‌های "گازسوز با دودکش" بايد بر اساس فصل ٧ اين مبحث باشد. چنانچه الزامات تخليه محصولات احترق طبق اين مبحث يا امكان تخليه محصولات احتراق از طريق نصب دودكش برای دستگاه "گازسوز با دودكش" فراهم نباشد، نصب و بهره بردارى از آن دستگاه گازسوز ممنوع است.

١٧-۶-۶-۴ دستورالعمل سازندە دستگاه گازسوز

همراه هر دستگاه گازسوز بايد دستور العمل سازنده، شامل شرايط محل نصب، نحوه نصب و راه اندازى، روش های بهرەبرداری و نگهداری آن دستگاه موجود باشد.