مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : لوله کشی گاز طبیعی (1401) | 5-4-17 الزامات انتخاب دستگاه‌‌ هاى گازسوز

در انتخاب دستگاه گازسوز باید مشحصات دستگاه مورد نظر بررسی و با فضای محلی که دستگاه در آن نصب مى شود از نظر ظرفيت، تأمين هواى احتراق، تخليه محصولات احتراق، محل نصب، دسترسى و فواصل لازم از جوانب، مطابقت داشته باشد.

در این قسمت، الزاماتى كه براى برخى از دستگاه‌‌هاى گازسوز متداول بايد رعايت شود، بيان شده است:

الف) پکیج

١) شرايط تأمين هوا ودودكش پكيج‌ها بايد بر اساس الزامات اين مبحث باشد.

٢) محل نصب پکیج از نظر موقعیت مکانی، ارتفاع و فاصله جداره های آن از جوانب، بالا و پايين بايد بر اساس مشخصات ارائه شده در جدول شماره ١٧-4-١ تعيين شود.

٣) دودکش های محفظه احتراق بسته، باید توسط سازنده و همراه با پکیج ارائه شود.

4) دودکش پکیج های بدون فن با محفظه احتراق باز، بايد مطابق فصل ١٧-٧ اين مبحث طراحى و اجرا شود.

۵) دود کش پکیج های چگالشی باید از نوع UPVC دارای استاندارد 14471-BS EN باشد.

۶) سازندە یا وارد کننده باید دستورالعمل بهرەبرداری و ضوابط نگهداری را همراه با دستگاه ارائه نماید.

٧) حداقل فاصله مجاز پکیج هایی که هوای احتراق آنها از فضاى محل نصب دستگاه تأمين می شود با بخش مكش فن دستگاه‌هاى داراى دمنده، بايد ٣ متر باشد.

٨) در ساختمان های مسکونی، حداقل فاصله مجاز پکیج هایی كه هواى احتراق آنها از فضاى محل نصب دستگاه تأمين مى شود تا هود اجاق گاز، بايد حداقل ١ متر باشد.

٩) انتهای دهانه خروجی دودکش پکیج با مجاری ورود هوا و بخش مکش دستگاه های مکانیکی تأمین یا تعویض کننده هوا بايد حداقل ٣ متر فاصله افقى داشته باشد و جهت خروج محصولات احتراق از انتهای دودکش نباید به سمت آنها باشد. در صورتی كه رعايت اين فاصله مقدور نباشد، باید انتهای دهانه خروجی دودکش پکیج حداقل ٢ متر بالاتر از مجاری فوق قرار گيرد.

١٠) دودکش پکیج‌ها باید بر اساس فصل ١٧-٧ تعیین و اجرا شود. استفاده از پکیجی که دودکش مناسب آن تعبيه نشده باشد، ممنوع است. انتخاب پکیج هایی كه به دودكش از نوع خاصى نیاز دارند، مانند دودکش های دوجداره فلزی یا دودکش های مقاوم در برابر خوردگی، در صورتی مجاز است كه طراحی بر اساس مشخصات آنها انجام شده باشد.

١١) برای پکیج هایی که مشعل آنها اتمسفری است بايد در محل نصب پكيج، دودكش مناسب تأمين شود. تعيين دودكش بايد بر اساس ضوابط فصل ١٧-٧ باشد.

١٢) دود کش پکیج هایی که دارای مشعل نيرو هستند بايد متناسب با ظرفيت دستگاه و ارتفاع دودکش، محاسبه و اجرا شود.

١٣) برای پکیج های محفظه احتراق بسته، تأمین هوای احتراق باید از طريق مجارى تعبيه شده بر روی پکیج انجام شود. ورود هوا به محفظه احتراق پكیج از طريق اين مجارى بايد از فضاى آزاد خارج از ساختمان يا توسط كانال تأمين هوا انجام شود.

١۴) در صورت استفاده از کانال برای تأمین هوای احتراق پکیج، دهانه ورود هوا به کانال باید با هوای آزاد خارج از ساختمان ارتباط مستقيم داشته و يا با فضاى داراى ارتباط دائمى و مستقيم با هواى آزاد خارج از ساختمان مرتبط باشد. دهانه خروج هوا از كانال بايد به فضاى محل نصب پكيج يا به صورت مستقيم به مجارى تأمين هواى تعبيه شده روى پكيج متصل شود.

15) مشخصات كانال تأمين هوا بايد بر اساس فصل ١٧-6 باشد.

١۶) ارتباط بین شیر مصرف و مجاری ورودی گاز پکیج میتواند با استفاده از لوله مسی، شیلنگ قابل انعطاف فلزی یا شیلنگ لاستیكی، تركیبى از لوله فولادى و شيلنگ لاستيكى واتصالات استاندارد مطابق مشخصات مندرج در اين مبحث انجام شود.

١٧) در خصوص پکیج هایی كه روى زمين نصب مى شوند، حداقل فواصل مورد نياز نصب وسايل گازسوز مطابق با جدول ١٧-۴-١ رعایت گردد و تأمین هوای احتراق و دودكش آن نيز مطابق با فصل ١٧-6 و ١٧-٧ خواهد بود.

١٨) مشخصات دودکش و جانمایی آن باید در زمان طراحى اوليه، توسط مهندس طراح تأسيسات مكانيكى و مطابق الزامات فصل ١٧-٧ طراحى شود.

ب) بخارى با محفظه احتراق باز

١) نصب واستفاده از بخارى بايد طبق الزامات اين مبحث ومطابق جدول شماره ١٧-٢-١ انجام شود.

٢) در فضایی که بخاری برای آن در نظر گرفته می شود، بايد امكان اجراى دودكش طبق الزامات فصل ١٧-٧ وجود داشته باشد.

٣) فضای محل نصب بخاری باید دارای دریچه یا دریچه های باز ثابت با فضاى آزاد خارج ازساختمان برای تأمين هوا مطابق فصل ١٧-۶ باشد در فضايی كه امكان نصب دريچه باز ثابت براى تأمين هوا وجود نداشته باشد، نصب بخارى ممنوع است.

۴) نصب بخاری در آپارتمان های مسکونی یا ساختمان ویلایی مسکونی كه دارای سيستم گرمایش مرکزی یا ثابت می باشد (مانند پکیج و موتورخانه مرکزی) ممنوع است.

پ) بخارى ديوارى با محفظه احتراق باز

١) نصب و استفاده از بخارى ديوارى بايد مطابق جدول ١٧-4-١ وطبق الزامات رعايت فواصل مربوط باشد.

٢) نصب بخارى ديوارى در اتاق خواب مجاز نيست.

٣) در فضایی که بخاری برای آن در نظر گرفته میشود، باید امكان اجراى دودكش طبق اين مقررات وجود داشته باشد. جهت استفاده از بخاری دیواری باید دهانه دودکش حداقل در ارتفاع ١٢٠ سانتى مترى از كف نصب وتعبيه شود.

۴) محل نصب بخارى ديوارى بايد داراى تأمين هواى احتراق مطابق با فصل ١٧-۶ بوده وامكان اجراى دودكش مطابق با فصل ١٧-٧ را داشته باشد

۵) فضای محل نصب بخاری باید دارای دریچە یا دریچه های باز ثابت به فضای آزاد خارج از ساختمان برای تأمین هوا مطابق با فصل ١٧-۶ داشته باشد. در فضایی كه امكان نصب دریچه یا کانال براى تأمين هوا وجود نداشته باشد، نصب بخارى ديوارى ممنوع است.

۶) بدنه بخاری باید حداقل يک متر از پرده‌ها و مواد سوختنى فاصله داشته باشد.

ت) آبگرمکن دیواری

الزامات نصب و بهره برداری از انواع مختلف آبگرمکن های دیواری، شامل آبگرمكن ديوارى محفظه احتراق باز، آبگرمکن دیواری محفظه احتراق باز فن دار، مطابق با الزامات مربوط به بند ١٧-4-٥ الف است.

ث) روشنايى

استفاده از روشنايى گازسوز در كليه گروه‌‌هاى ساختمانى ممنوع است.

تبصره: در نظر گرفتن شير با مصرف معادل 0/1 متر مكعب بر ساعت روشنايى، فقط به عنوان دستگاه مورد آزمایش در آزمايشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتى با رعايت الزامات اين مبحث مجاز است.

ج) شومینە گازی

١) استفاده از شومینه به عنوان تنها دستگاه گرمايشى ممنوع است.

٢) در هر واحد آپارتمانى فقط نصب يک شومينه مجاز است.

تأمین هواى احتراق شومينه گازى مطابق با فصل ١٧-۶ و امكان اجراى دودكش آن مطابق با فصل ١٧-٧ مى باشد.

٣) نصب شومينه در اتاق خواب مجاز نيست.

۴) بعد از شير مصرف شومینه باید شیر کنترل دارای نشان استاندارد ملى ايران و مجهز به ترموكوپل در نظر گرفته شود ومشخصات و جانمايى آن بايد توسط مهندس طراح تأسيسات مكانيكى در طرح ديده شود.

۵) فضای بالای محفظه احتراق شومینه و محل اتصال آن به دودکش بايد به صورت كامل هوابند باشد.

چ) اجاق گاز

١) نصب اجاق گاز در فضاهایی كه برای پخت وپز در نظر گرفته شده وشرايط تأمين هواى آن‌ها مطابق فصل ١٧-6 باشد، مجاز است.

٢) در نظر گرفتن اجاق گاز در زیر پنجره، مجاور پرده يا اشياء سوختنى ممنوع است. فاصله جوانب و بالا وپايين اجاق گاز بايد مطابق با جدول شماره ١٧-4-١ باشد.

٣) درخصوص اجاق گازهای توكار و روكار و جزيراى، اجراى لوله فولادى از شير تا پشت اجاق گاز بلامانع است. (حداکثر طول لوله فولادی به علاوه شیلنگ برای یک وسيله گازسوز ١٢٠ سانتى متر مى باشد.)

۴) نصب اجاق گاز در زير محل نصب كليد، پريز و سيم روكار برق مجاز نمى باشد.

ح) پلوپز گازی

١) فضاى محل نصب پلوپز بايد داراى ارتباط مستقيم با فضاى آزاد خارج از ساختمان باشد ودر نقشه‌ها توسط طراح تأسیسات مکانیكی، جانمایی و ظرفیت آن ديده شده باشد.

٢) پلوپز باید در محلی نصب شود كه فضای آن براى پخت وپز طراحى شده وشرايط تأمين هواى احتراق آن مطابق فصل ١٧-۶ باشد.

٣) استفاده از پلوپز برای گرمایش هر گونه فضایی ممنوع است.

خ) کباب پزگازی

١) محل نصب واستفاده ازكباب پز بايد داراى ارتباط مستقيم با فضاى آزاد خارج از ساختمان باشد و در نقشه‌ها توسط طراح تأسیسات مکانیكی، جانمایی و ظرفیت آن ديده شده باشد.

٢) درمکان هایی که با فضای آزاد خارج ازساختمان ارتباط مستقیم ندارند، نصب و بهرەبرداری از کباب پز درصورتى مجاز است كه تأمين هواى آن طبق فصل ١٧-6 اين مبحث باشد.

٣) کباب پز باید در محلى نصب شود كه فضاى آن براى پخت وپز طراحى شده است.

۴) استفاده از کباب پز برای گرمایش هرگونه فضايى ممنوع است.

د) فر گازی

١) نصب فر گازی فقط در فضاهایی که برای پخت وپز در نظر گرفته شده و شرایط تأمین هوای آنها مطابق فصل ١٧-6 اين مبحث باشد، مجازاست.

٢) شرايط نصب وفواصل جانبى فر گازى بايد مطابق جدول شماره ١٧-4-١ باشد.

ذ) دستگاه های گرمایشی تابشی

١) استفاده از دستگاه های گرمایشی تابشی در محوطه های داخلی و مسقف ساختمان هاى مسكونى مجاز نيست.

٢) ارتفاع سقف محل نصب دستگاه بايد مطابق جانمايى مهندس طراح تأسيسات مكانيكى و براساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد.

٣) تأمین هواى احتراق در محل نصب دستگاه بايد بر اساس الزامات فصل ١٧-6 باشد.

۴) برای خروج محصولات احتراق باید دودکش مناسب بر اساس مشخصات دستگاه و محل نصب با رعایت الزامات فصل ١٧-٧ در طراحی مد نظر قرار گيرد.

۵) نصب و بهرەبرداری از دستگه های گرمایشی تابشى در محوطه‌‌هاى داخلى و مسقف ساختمان های محل تجمع، ساختمان‌های آموزشی، ساختمان‌های محل پذيرايى و اقامت موقت و ساختمان‌‌هاى بهداشتى، درمانى ومراقبتى ممنوع است.

۶) محل نصب شير مصرف دستگاه گرمایشى تابشى مى بايست در دسترس ودرارتفاع ١٧٠ الى ١٩٠ سانتی متر قرار گيرد و درصورتى كه فاصله بين شير مصرف تا محل نصب دستگاه بيشتر از ١٢٠ سانتیمتر باشد، می بایست یک عدد شیر در مجاور دستگاه نیز تعبيه گردد.

٧) شرايط و ارتفاع نصب، بهرەبرداری و فاصله از مواد سوختنى در اين دستگاه‌ها بايد مطابق دستور العمل سازنده دستگاه باشد.

ر) سيستم توليد همزمان برق وحرارت (CHP)

١) تأمین هوای احتراق در محل نصب این نوع دستگاه‌های گازسوز و الزامات دودکش آن بايد بر اساس الزامات فصل ١٧-6 و ١٧-٧ باشد.

٢) محل نصب این نوع دستگاه‌ها باید مطابق جانمایی مهندس طراح تأسيسات مكانیكى بر اساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد.

ز) سيستم سرمايش گازسوز

١) تأمین هوای احتراق در محل نصب این نوع دستگاه های گازسوز و الزامات دودکش آن باید بر اساس الزامات فصل ١٧-6 و ١٧-٧ باشد.

٢) محل نصب این نوع دستگاه‌ها بايد مطابق جانمايى مهندس طراح تأسيسات مكانيكى براساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد.

٣) در الزامات این مبحث، منظور از سیستم سرمایشی، سیستم های سرمایشی گازسوز می‌باشد.

ژ) ساير دستگاه‌‌هاى گازسوز

دستگاه های گازسوزی که در موارد فوق به آنها اشاره نشده یا نصب آنها در ساختمان‌ها متداول نبوده يا پس از ویرایش این مبحث توليد و عرضه مى شوند، بايد داراى نشان استاندارد ملى ايران يا استانداردهای معتبر بین المللی باشند. با توجه به الزامات درج شده توسط مهندس طراح تأسيسات مكانیكى، بايد شرايط محل نصب، تأمین هوا و تخلیه محصولات احتراق آنها مطابق الزامات این مبحث بوده و چنانچه نياز به متعلقات خاصی براى راه اندازى باشد، اين متعلقات نيز بايد داراى نشان استاندارد باشند.