مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 1 | ۵-۵- وسایل کنترل و راه اندازی

اکثر منابع نوری نیاز به تجهیزات جانبی برای راه اندازی دارند این وسایل شامل بالاست الکترونیکی راه انداز برای فلورسنت جرقه زن برای لامپ های HID درایور برای منابع نوری LED و ترانسفورماتورها برای منابع نوری با سطح ولتاژ کار متفاوت مانند لامپ های هالوژن با ولتاژ کم هستند. 

۱-۵-۵- بالاست 

تمامی منابع نوری (لامپ های) تخلیه الکتریکی در گاز شامل لامپهای فلورسنت و تخلیه الکتریکی در گاز پرفشار و کم فشار بجز موارد خاص برای راه اندازی نیاز به بالاست دارند بالاست می تواند به صورت مغناطیسی یا الکترونیکی وجود داشته باشد. اصلی ترین وظیفه بالاست ها به شرح زیر است : 

     • تامین ولتاژ اولیه روشن شدن لامپ 

     • تامین ولتاژ کار دایم برای روشن ماندن لامپ 

     • کنترل و محدود کننده جریان ورودی لامپ

برخی از مهمترین مشخصات فنی بالاست عبارت است از : 

     • میزان مصرف انرژی 

     • طول عمر مفید بالاست 

     • تاثیر در شار نوری لامپ 

     • میزان کنترل پذیری 

     • اثر گذاری در میزان اغتشاشات هارمونیکی جریان تغذیه 

۲-۵-۵- لامپ درایور سرخود 

وسیله ای که شامل کلاهک و منبع نور و اجرای تکمیلی مورد نیاز برای راه اندازی و عملکرد پایدار منبع نور است و نمی توان اجزای آن را بدون خرابی دایم از هم جدا کرد. 

یادآوری -۱ درایور به همراه لامپ یک قطعه از لامپ درایور سرخود است و قسمتی از چراغ نیست و پس از پایان عمر قطعه به دور انداخته می شود. 

یادآوری ۲ نکات قابل توجه :

     • برای کاهش مصرف انرژی لازم است در هنگام انتخاب نوع بالاست حداقل رده انرژی معادل گروه A از استاندارد ملی ایران به شماره ۷۳۴۱ باشد. 

     • بالاست های الکترونیکی یا درایور به دلیل استفاده از مدارهای سوئیچینگ و الکترونیک قدرت هارمونیک تولید می کند. لذا مقادیر THD آن ها باید طبق بند ۶ از استاندارد ملی ایران به شماره ۲-۳-۷۲۶۰ با عنوان سازگاری الکترو مغناطیسی، بطوری که مقدار THD جریان تغذیه کمتر از ۱۵% باشد. (برای اطلاعات بیشتر به بند ۷-۳ حدود برای تجهیزات کلاس C (تجهیزات روشنایی) استاندارد یاد شده مراجعه شود) 

     • چراغ های فلورسنت اضطراری باید بدون راه انداز روشن شده و راه انداز نباید در مدار چراغ در حالت کار اضطراری قرار داشته باشد. 

این تجهیز با تبدیل برق (.a.c) شبکه به (.d.c) ولتاژ و جریان لازم برای راه اندازی منابع نوری LED را فراهم می کند. درایورها معمولا به دو دسته جریان ثابت و ولتاژ ثابت بر اساس ولتاژ و جریان خروجی تقسیم بندی می شود. درایورها مانند بالاست های الکترونیکی به دلیل استفاده از مدارها سوئیچینگ و الکترونیک قدرت، هارمونیک تولید می کند. لذا مقادير THD آن ها باید طبق استاندارد ملی ایران به شماره ۲-۳-۷۲۶۰ مطابقت داشته باشد. 

۳-۵-۵- ترانسفورماتور 

این تجهیز با تغییر سطح ولتاژ شبکه انرژی لازم برای تغذیه منابع نوری مختلف را فراهم می کند. 

۴-۵-۵- مبدل کاهنده برای تجهیزات روشنایی 

واحدی که بین منبع تغذیه و یک یا چند لامپ هالوژن یا دیگر لامپ های التهابی تعبیه شده و برای تغذیه لامپ (لامپ ها) با ولتاژ اسمی خود و عموماً در فرکانس بالا در نظر گرفته شده است. این واحد ممکن است شامل یک یا چند قطعه مجزا بوده و وسایلی را برای کم سو کنندگی، اصلاح ضریب قدرت و مقابله با تداخل امواج رادیویی دارا باشد.