مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 2 | ۶-۱- اصول و روش های نصب سیم ها و کابل های تلفن

۱-۶-۱- تمهیدات لازم در نصب سیستم تلفن 

۱) سیستم سیم کشی و کابل کشی تلفن در داخل ساختمان باید توسط لوله های مجزا یا با تقسیم بندی های جداگانه داخل داکت یا ترانک کابل، مانند شکل (۱-۱۴) انجام شود. 

۲) کابل های تلفن باید در یک گروه نصب شده و حداقل فاصله آن از دیگر کابل های سیستم فشار ضعیف باید مطابق با ضوابط بیان شده در فصل ۱۴ جلد یک این نشریه در نظر گرفته شود. ضمنا در ساختمان هایی که از سینی کابل جهت انتقال کابل در رایزرها استفاده می شود، بهتر است سینی های کابل فشار ضعیف و جریان ضعیف از یک دیگر جدا باشد. 

۳) در مواردی که کابل های مخابراتی در داخل کانال های پیش ساخته چند منظوره کشیده می شود. محل نصب آن باید از پیش تعیین و به طور جداگانه اختصاص داده شود و برای منظور دیگری مورد استفاده قرار نگیرد (برای جزییات کانال های پیش ساخته چند منظوره به فصل ۲ جلد اول همین نشریه رجوع شود) 

۴) در طرح و اجرای سیستم های لوله کشی سیم کشی و کابل کشی تلفن باید تمام ضوابط عمومی بیان شده در فصل های اول و دوم جلد اول همین نشریه رعایت شود. 

۵) قطر سیم ها در سیستم سیم کشی تلفن ساختمان ها باید بر اساس محاسبه تعیین شود لیکن، حداقل قطر آن در هیچ موردی نباید از ۰/۶ میلی متر کمتر باشد. 

۶) در مواردی که کابل از داخل تجهیزات با تاسیسات فلزی عبور می کند، لبه هر یک از روزنه ها باید دارای انحنای لازم با پوشش مناسب باشد تا از ایجاد خراشیدگی در عایق کابل جلوگیری به عمل آید. 

7)حداکثر تعداد کابل های داخل کانال مجرا و یا لوله باید به گونه ای تعیین شود که کشیدن آن به آسانی میسر و بازدید یا تعویض آن نیز به سهولت امکان پذیر باشد. با توجه به موارد یاد شده توصیه می شود که قطر داخلی مجرا، کانال یا لوله مساوی یا بیشتر از ۱٫۵ برابر قطر خارجی کابل با دسته کابل های کشیده شده در داخل آن باشد. 

8) کابل هایی که به تجهیزات متحرک وصل می شود باید در نقطه اتصال به دستگاه به گونه ای بسته و محکم شود که هیچ گونه نیرویی به ترمینال های کابل وارد نشده و از کوتاه شدن یا عقب رفتن عایق بندی یا غلاف کابل جلوگیری به عمل آید. در صورتی که کابل شامل هادی حفاظتی نیز باشد طول آن باید به قدری باشد که در صورت بروز نقص در وسیله بستن کابل، وارد شدن نیرو به ترمینال هادی حفاظتی بعد از ترمینال های هادی های برق دار ممکن شود وسیله بستن کابل باید برق دار نبوده و به گونه ای ساخته شده باشد که هیچ نوع اشکال مکانیکی در کابل بسته شده ایجاد نکند. 

۹) هرگونه خم کاری در کابل ها باید به گونه ای انجام شود که موجب صدمه و آسیب به اجزای کابل نشود. به استثنای مواردی که به گونه ای دیگر در مقررات مربوط به کابل ها مشخص شده باشد یا توسط سازنده کابل اعلام شده باشد، در تاسیسات نصب ثابت حداقل شعاع داخلی هر نوع خم به ترتیب زیر توصیه می شود. 

    • کابل های دارای روکش فلزی (زره، غلاف سربی و هادی هم مرکز) r = 9(D+d)

    • کابل های دارای غلاف آلومینیومی r = 15D 

    • کابل های دارای عایق و غلاف پلاستیکی :

      - در مواردی که مسیر کابل دارای خم های متعدد است: r = 20D 

      - در مواردی که مسیر کابل فقط دارای یک خم است: r = 15D 

D = قطر خارجی کابل 

d = قطر بزرگترین هادی کابل 

r = حداقل شعاع داخلی هر خم 

۱۰) تمام کابل های داخل و خارج ساختمان باید یک تکه بوده و از به کار بردن دوراهی وسط خط در آن خودداری شود. 

۱۱) در مواردی که از مرکز تلفن داخلی استفاده می شود، اتاق مرکز تلفن باید از نظر سیستم سیم کشی داخلی و اتصال به خطوط تلفن شهری در محل مناسبی واقع شده و دارای ابعاد مناسب برای نصب دستگاه های مرکز تلفن و دیگر تجهیزات جریان ضعیف باشد و برای منظور دیگری مورد استفاده قرار نگیرد. 

۱2) در مواردی که از مرکز تلفن داخلی استفاده نمی شود، جعبه انشعاب یا فریم اصلی تلفن باید در محل مناسبی نصب شود که اتصال آن به جعبه ترمینال های داخلی و خطوط تلفن شهری به آسانی امکان پذیر باشد. 

۱۳) ظرفیت جعبه ترمینال های داخلی باید با در نظر گرفتن توسعه های آتی به گونه ای تعیین شود که برای اتصالات اضافی، محل کافی داشته و مجهز به ترمینال اتصال زمین باشد. 

۱۴) اتصالات بین جعبه ترمینال های طبقات یا مناطق توزیع و جعبه ترمینال اصلی یا جعبه ترمینال مرکز تلفن باید به وسیله کابل حفاظ دار در لوله یا مجاری محافظ کابل صورت گیرد. 

۱۵) سیم ها و کابل های مخابراتی که در شفت ها به صورت عمودی نصب می شود باید از نوع مقاوم در برابر انتشار حریق بوده و آتش را از طبقه ای به طبقه دیگر منتقل نکند مگر این که در لوله های مقاوم در برابر حریق قرار داده شود و یا این که شفت حفاظت شده بوده و در طبقات دارای آتش بند (جداره ضد حریق) باشد. 

۱۶) اتصال دستگاه های تلفن به خطوط داخلی یا خارجی ممکن است به وسیله نصب جعبه انتهایی تلفن به صورت ثابت یا با استفاده از پریز مخصوص تلفن با حداقل سه کنتاکت و چند شاخه (تلفن های قدیمی) با سوکت تلفن RJ11 صورت گیرد. 

۱۷) هادی های اتصال زمین سیم ها و کابل های تلفن باید از طریق یک هادی حفاظتی به ترمینال زمین جعبه اصلی تلفن یا مرکز تلفن و نهایتا به شینه اتصال زمین ساختمان متصل شود. 

۱۸) در مواردی که کابل های تلفن بر روی دیوار نصب می شود باید از بست های مخصوص کابل با استحکام کافی استفاده شود به طوری که در محل های بست کاری کابل مستقیما با دیوار تماس نداشته باشد. برای نصب چند رشته کابل توصیه می شود که کابل ها به صورت موازی روی دیوار نصب شده و از پست های ریلی استفاده شود. حداقل فاصله کابل ها از دیوار باید حدود یک سانتی متر در نظر گرفته شود و فاصله کابل ها از یکدیگر حداقل دو برابر قطر کابل مورد نظر باشد. 

۱۹) جعبه ترمینال های طبقات با مناطق توزیع باید با توجه به توسعه های بعدی پیش بینی شود و برای اتصالات محل کافی داشته و به ترمینال زمین مجهز باشد. 

۲۰) ارتباط بین جعبه ترمینال های طبقات و جعبه ترمینال اصلی یا جعبه ترمینال مرکز تلفن باید با کابل حفاظت شده در لوله ها یا مجاری محافظ کابل انجام شود. 

۲۱) کابل های مورد استفاده در سیستم های تلفن باید نوعی حفاظ فلزی (فویل، زره یا نظایر آن) داشته و شامل یک رشته هادی مخصوص اتصال زمین باشد. 

۲-۶-۱- سیم کشی جعبه ترمینال اصلی تلفن 

برای حفاظت از نمای ساختمان، حفظ زیبایی و عدم نصب کابل های مخابراتی که توسط پیچ و بست انجام می شود، باید در زمان احداث در بدنه ساختمان لوله پی وی سی متناسب با تعداد واحدها برای عبور کابل تلفن پیش بینی شود. 

جعبه ترمینال اصلی تلفن، در محل ورودی ساختمان نصب می شود و دارای در و قفل مناسب است. لازم به ذکر است محل نصب جعبه باید حدود دو و نیم تا سه متر از کف فاصله داشته باشد. 

۳-۶-۱- سیم کشی فضاهای داخلی ساختمان 

رعایت موارد زیر در سیم کشی داخل ساختمان ضروری است : 

۱) برای سیم کشی داخلی باید از کابل های استاندارد با روکش مقاوم استفاده شود. 

۲) در سیم کشی داخل ساختمان ضروری است از کابل های یک تکه، سالم و بدون آسیب دیدگی استفاده شود. 

ضمنا با توجه به نوع کاربری، برای هر واحد حداقل یک سیم دو زوج پیش بینی شود. 

۳) کنار هم بودن کابل های برق و تلفن در یک لوله بر کیفیت مکالمه تأثیر نامطلوب می گذارد و در صورت بروز اتصالی، احتمال آسیب رسیدن به دستگاه تلفن و تجهیزات ارتباطی وجود دارد. 

۴) پس از ورود کابل مخابرات به ساختمان، پیش بینی ترمینال مخابراتی که ظرفیت آن متناسب با سیم کشی داخلی باشد در محفظه ای دارای قفل و در مکان خشک و فاقد رطوبت، ضروری است.

۵) برای جلوگیری از بروز اختلال، باید از عبور دادن سیم های فرعی به صورت روکار در محل هایی که موجب وارد شدن صدمه به سیم می شود، خودداری شود. 

۶) از سیم کشی غیر مجاز برای گرفتن انشعاب بیشتر از یک خط خودداری شود. 

۷) از نصب پریز تلفن در محل های مرطوب خودداری شود. 

۱-۳-۶-۱- سیم کشی تلفن واحد مسکونی 

در یک منزل مسکونی تک واحدی (یا ویلایی) ابتدا طبق نقشه پلان، محل نصب پریزهای تلفن شناسایی می شود. در ادامه فضاهای پیشنهادی که نیاز به نصب پریز تلفن دارند بیان شده است. 

۱-۱-۳-۶-۱- هال یا پذیرایی 

معمولا در قسمت هال یا پذیرایی در کنار دیگر پریزهای برق و آنتن، پریز تلفن هم در نظر گرفته می شود. هم چنین تعداد پریزها در پذیرایی، بستگی به مساحت و معماری آن قسمت دارد.

۲-۱-۳-۶-۱- اتاق های خواب 

در داخل هر اتاق خواب، بسته به مساحت و معماری آن نصب حداقل یک عدد پریز تلفن پیش بینی می شود. ضمنا، محل نصب پریز نباید پشت در با پشت رادیاتور یا پشت تخت خواب قرار گیرد. 

۳-۱-۳-۶-۱- آشپزخانه 

بر روی پیش خوان کنار دیوار آشپزخانه حداقل یک عدد پریز تلفن در نظر گرفته می شود. 

۲-۳-۶-۱- سیم کشی مجموعه اداری 

در مجموعه های اداری با توجه به کاربری هر مکان تعداد پریز تلفن و نحوه ارتباط آن با مرکز تلفن آن مجموعه مشخص می شود. 

در شکل (۱-۱۲) نمونه ای از نقشه یک محیط اداری مشاهده می شود. در این نقشه علامت های زیر

محل پیش بینی شده قرارگیری پریز تلفن و علامت های زیر

محل پیش بینی شده قرارگیری پریز شبکه رایانه ای است. 

۳-۳-۶-۱- سیم کشی تلفن مجتمع چند واحدی 

در ادامه روش های کابل کشی تلفن، جهت مجتمع های چند واحدی بیان می شود. 

روش اول : در نقشه شکل (1-13) خط های قرمز، کابل های تلفن حداقل ۸ زوج (۱۶ رشته) هستند که از جعبه ترمینال هر طبقه تا پارکینگ (محل قرارگیری جعبه ترمینال اصلی) پیش بینی شده است و از جعبه ترمینال هر طبقه، یک کابل دو زوج (خط های بنفش) جهت انتقال به واحدها پیش بینی شده است. کابل کشی داخل واحدها نیز مانند واحدهای ویلایی از جعبه ترمینال هر واحد انجام می شود. 

روش دوم : در ساختمان هایی که هر طبقه آن دارای یک واحد باشد، می توان ارتباطات کابل های تلفن دو زوج را از هر  واحد تا محل قرارگیری جعبه ترمینال اصلی به طور مستقیم و بدون جعبه ترمینال فرعی، در نظر گرفت.

۴-۳-۶-۱- سیم کشی تلفن با استفاده از ترانک کابل 

در سیم کشی تلفن علاوه بر روش لوله گذاری داخل دیوارها از ترانک کابل هم استفاده می شود. جهت اتصال، انشعاب و خم ترانک کابل از تجهیزاتی که در جدول (1-3) نشان داده شده استفاده می شود.

جهت نصب کلید و پریز بر روی این ترانک کابل، قاب های تکی دوتایی سه تایی و چهارتایی بر روی در ترانک قرار می گیرد و کلید یا پریزهای ۴۵×۴۵ میلی متر داخل این قاب ها گذاشته می شود. (شکل (۱-۱۴))