آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله : استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) | 8-3 دﻳﺎﻓﺮاگم ﻫﺎ و ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺎ

دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻛﻒﻫﺎی ﺳﺎزه ای ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎرﻫﺎی ثقلی در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﻫﻨﮕﺎم وﻗﻮع زﻟﺰﻟﻪ وﻇﻴﻔﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮوﻫﺎی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﻛﻒ ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻗـﺎﺋﻢ ﺑﺎرﺑﺮ ﺟﺎنبی ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ. اﻳﻦ دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞﻫﺎی افقی ﻛﻪ در آﻧﻬﺎ اﻳﺠﺎد میﺷﻮد، ﻣﻘﺎوﻣﺖ و سختی ﻛﺎفی را دارا ﺑﺎﺷﻨﺪ.

1-8-3 در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳﺎزه ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن اﺛﺮ ﺻﻠﺒﻴﺖ دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻣﻨﺎﺳـﺐ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻃﻮر کلی دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻧﺮم، ﻧﻴﻤﻪ ﺻﻠﺐ و ﺻﻠﺐ ﺗﻘﺴﻴﻢ میﺷﻮﻧﺪ.

اﻟﻒ- در دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎیی ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ افقی اﻳﺠﺎدﺷﺪه در آﻧﻬـﺎ ﺗﺤـﺖ اﺛـﺮ ﻧﻴـﺮوی ﺟﺎنبی زﻟﺰﻟﻪ، ﺑﻨﺪ (3-3-6)، ﺑﻴﺶ از دو ﺑﺮاﺑـﺮ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻜـﺎن نسبی ﻣﺘﻮﺳـﻂ ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻧﺮم تلقی می ﺷﻮد. دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎی از ﻧﻮع ﭼﻮبی ﻳﺎ ورقﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﺸﺪه ﺑﺪون ﭘﻮﺷـﺶ ﺑـﺘﻦ در ﺳـﺎزه ﻫـﺎی دارای ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺟـﺎنبی ﺑـﺎ دﻳﻮارﻫـﺎی ﺑﺮشی ﻳـﺎ ﻗـﺎبﻫـﺎی ﻣﻬﺎرﺑﻨﺪی ﺷﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ. در ﺳﺎزهﻫﺎی دارای دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎی ﻧﺮم ﻧﻴـﺎزی ﺑـﻪ در ﻧﻈـﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ اﺛـﺮ ﻟﻨﮕﺮﻫـﺎی پیچشی در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﻨﺪﻫﺎی (3-3-7-2) و (3-3-7-3) ﻧﺒﻮده و ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﻴﺮوی ﺑﺮشی زﻟﺰﻟﻪ ﺑﻴﻦ اﺟﺰای ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ زﻟﺰﻟﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ و ﺟﺮم ﺳﻬﻤﻴﻪ اﻳﻦ اﺟﺰا اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد.

ب- در دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎیی ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ افقی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در آﻧﻬـﺎ ﺗﺤـﺖ اﺛـﺮ ﻧﻴـﺮوی ﺟﺎنبی زﻟﺰﻟﻪ ﻛﻤﺘﺮ از ﻧﺼﻒ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن نسبی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ، دﻳـﺎﻓﺮاﮔﻢ ﺻـﻠﺐ تلقی میﺷﻮد. دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢﻫﺎی از ﻧﻮع دال بتنی ﻳﺎ ورقﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﻫﻤﺮاه ﺑـﺎ ﺑـﺘﻦ آرﻣـﻪ روﻳـﻪ دارای ﻧﺴﺒﺖ دﻫﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﺮض3 ﻳﺎ ﻛﻤﺘـﺮ ﻛـﻪ دارای ﻫـﻴﭻ یک از ﻧـﺎمنظمی ﻫـﺎی ﻣﻨـﺪرج در ﺑﻨـﺪ (1-7-1) ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﻳﻦ دﺳﺘﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ.

پ- سایر دیافراگم ها نیمه صلب محسوب شده و اثر سختی نسبی آنها در توزیع نیروها بین اجزای سازه ، باید با مدل کردن دیافراگم ها در نظر گرفته شود .

2-8-3 در سازه های دارای دیافراگم صلب و نیمه صلب در نظر گرفتن اثر لنگرهای پیچشی در ساختمان بر طبق بندهای ( 3-3-7-2 ) و ( 3-3-7-3 ) الزامی است .

3-8-3 دیافراگم های صلب و نیمه صلب باید برای تلاش های برشی و لنگرهای خمشی ناشی از نیروی موثر بر دیافراگم ها مطابق رابطه ( 3-15 ) محاسبه شوند .

در این رابطه :

Fpui : نیروی جانبی وارد به دیافراگم در تراز i

Wi : وزن دیافراگم و اجزای متصل به آن در تراز i ، شامل قسمتی از بار زنده مطابق ضابطه بند ( 3-3-3-2 )

Fuj و Wj : به ترتیب ، نیروهای وارد به طبقه و وزن طبقه مطابق تعاریف بند (3-3-6)

در رابطه فوق ، حداقل مقدار Fpui برابر 0/5AIWi است و حداکثر آن لازم نیست بیشتر از AIWi در نظر گرفته شود.

4-8-3 در مواردی که دیافراگم علاوه بر نیروی زلزله طبقه ، نیروی جانبی اعضای قائمی را که در قسمت بالا و پایین دیافراگم بر روی یکدیگر واقع نشده اند ، به یکدیگر منتقل می نماید ، مقدار این نیروها باید به نیروی به دست آمده از رابطه ( 3-15 ) اضافه شود .

در این موارد اثر ضریب نا معینی ρ سازه باید طبق ضوابط بند ( 3-3-2 ) برای محاسبه مقادیر این بخش از نیروها نیز در محاسبات منظور شود .

5-8-3 تلاش های داخلی و نیز تغییر شکل های ایجاد شده در دیافراگم ها باید با استفاده از روش های شناخته شده تحلیل سازه تعیین گردند . در دیافراگم های متعارف که دارای پلان نسبتا منظمی بوده و فاقد بازشوهای بزرگ و نزدیک به هم باشند ، این تلاش ها و تغییر شکل ها را میتوان با فرض عملکرد دیافراگم به صورت تیر تیغه ای که بر روی تکیه گاهی ارتجاعی قرار گرفته است ، تعیین نمود . کنترل مقاومت دیافراگم های ﺑﺘﻦ آرﻣﻪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ آﻳﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺘﻦ اﻳﺮان «آﺑﺎ» و دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫﺎی ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه از ﻣﺼـﺎﻟﺢ دﻳﮕﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ آﻳﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﮔﺮدد.

6-8-3 در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﻌﺒﻴﻪ اﺟﺰای " ﺟﻤﻊﻛﻨﻨﺪه " ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎر از دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﺑﻪ اﺟـﺰای ﻣﻘﺎوم در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎرﻫﺎی ﺟﺎنبی ﺿﺮوری ﺑﺎﺷﺪ، ﻃﺮاحی آﻧﻬـﺎ و اﺗﺼﺎﻻﺗﺸـﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮای زﻟﺰﻟـﻪ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ (Ω0E) اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.

7-8-3 در ﻛﻠﻴﻪ ﺳﺎزه ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ در ﭘﻼن ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﻨﺪسی، دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ و ﺧﺎرج از ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻨﺪ (1-7-1) و ﻳﺎ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ در ارﺗﻔﺎع ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻗﻄﻊ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎرﺑﺮ ﺟـﺎنبی ﺑﻨـﺪ (1-7-2) در ﭘﻬﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ﺧﻄﺮ نسبی ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﻧﻴﺮوی ﻃﺮاحی اﺗﺼﺎﻻت دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ ﺑﻪ اﺟﺰای ﻗـﺎﺋﻢ اﺟﺰای ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان %25 اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ.