مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-پ٢-۶ مدت زمان مقاومت در برابر آتش (FRR) در ستون ها

٩-پ٢-۶-١ عايق بودن وانسجام ستون ها

رعايت مدت زمان مقاومت در برابر آتش (FRR) به منظور تامين عايق بودن و انسجام ستون ها فقط در مواردى لازم است كه ستون ها جزئى از يك ديوار كه با اهداف جدا سازى آتش ساخته میشود باشند. در چنين مواردى در ستون بايد ضوايط عايق بودن ديوار مطابق بند ٩-پ٢-٧-١ رعايت شود.

٩-پ٢-۶-٢ کفایت سازەای ستون هاى مهار شده

مدت زمان مقاومت در برابر آتش (FRR) به منظور تامين كفايت سازه اى ستون هاى مهار شده بايد بر اساس یکی از بندھای ٩-پ٢-۶-٣ یا ٩-پ٢-۶-۴ که در ان ها محدودیت ‌های اضافی برای ستون هاى مهار شده تجويز شده است محاسبه شود.

در ستون‌هایی که بعد بزر گتر مقطع آن ها برابر يا بزرگ تر از 4 برابر بعد كوچكتر آن است، ميتوان از ضوابط بند ٩-پ٢-٧-٢ برای ديوارها استفاده نمود. در اين حالت بايد فرض نمود كه ستون از دو وجه روبرو در معرض آتش است. همچنين آرماتورهاى طولى بايد در دو لايه (يك لايه در سمت هر کدام از وجوه روبروی ستون) قرار داده شده و از نظر سازه ای به یکدیگر بسته شوند. در مواردی که ستون ها مهار نشده بوده ویا محدوديت هاى اضافى ستون هاى مهار شده براساس بندهاى ٩-پ٢-6-٣ يا ٩-پ٢-6-4 در آن ها رعايت نشده است مدت زمان مقاومت در برابر آتش باید بر اساس روش ٢ در بند ٩-پ٢-٣-١ محاسبه گردد.

٩-پ٢-۶-٣ روش محدود با استفاده از جدول برای تعيین كفايت سازه‌اى ستون هاى مهار شده

کفایت ساز‌ه‌ای ستون ها در صور تی که کلیه موارد (الف) تا (ث) زير در آن ها رعايت شده باشد را مى توان بر اساس جدول ٩-پ٢-۶ تعیین كرد.

الف- بعد کوچک مقطع ستون و فاصله محوری آرماتورهاى طولى از مقادير جدول ٩-پ ٢-۶ براى مدت زمان مقاومت آتش مورد نظر كمتر نباشد.

پ- در صورتى كه As ≥ 0.02Ac بوده و مدت زمان مورد نياز مقاومت در برابر آتش بيشتر از 90  دقیقه باشد، میلگرد‌های ستون در بین کليه وجوه مقطع توزيع شوند.

ت- طول موثر ستون در شرایط آتش كمتر از ٣ متر باشد. اين طول را مى توان در همه حالات برابر با طول موثر ستون در درجه حرارت معمولی فرض نمود. در ستون هاى مهار شده اين طول را می تولن در صورتی كه مدت زمان مقاومت در برابر آتش از ٣٠ دقيقه بيشتر باشد برابر با  0.5Lu منظور نمود.

ث- حداكثر خارج از مركزيت ستون 0.15b باشد.

٩ -پ٢-۶-۴ روش عمومی با استفاده از جدول براى تعيين كفايت سازهاى ستون هاى مهار شده

کفایت ساز‌ه‌ای ستون ها در صورتی كه کلیه موارد (الف) تا (پ) زير در آن ها رعايت شده باشد را می توان بر اساس جدول ٩-پ٢-٧ تعیین کرد.

الف- بعد کوچک مقطع ستون و فاصله محورى آرماتورهاى طولى از مقادير جدول ٩-پ٢-٧ براى مدت زمان مقاومت آتش مورد نظر كمتر نباشد.

ب- نسبت e/b كوچكتر از 0/25  وحداكثر خروج از مركز ستون emax برابر ١٠٠ ميلى متر باشد. e خروج از مرکز و مقدار آن برابر M*f/N*f  می باشد.

پ- ضریب لاغری ستون در موقعيت آتش برابر يا كوچكتر از ٣٠ باشد. 

در جدول ٩-پ٢-٧، αs فاصله محورى، b بعد كوچكتر مقطع ستون مستطيلى، يا قطر مقطع دایرہ بوده، و مقدار η از رابطه‌ی (٩پ٢-٢) محاسبه می گردد:

در جدول ٩-پ٢-6  Φ ضريب كاهش مقاومت در ستون ها مطابق بند ٩-٧-4 مى باشد.

يادداشت:

١-در جدول ٩-پ ٢-6 بعد b  (بعد كوچكتر مقطع مستطيل ويا قطر در مقطع دايره) براى ستون هایى كه از يك وجه در معرض آتش قرار مى گيرند، فقط براى حالت هايى قابل استفاده است كه برستون وبر ديوار مجاور آن با همان FRR هم راستا باشد در صورتى كه ير ستون نسبت به ديوار بيرون زدگى داشته باشد، قسمتى از ستون كه در ديوار واقع است بايد قادر باشد كل بار وارده را تحمل نمايد. در این حالت فاصله‌ى هر بازشو در ديوار از بر ستون بايد حداقل برابر يا عرض ستون، b، براى زمان مقاومت مورد نظر در برابر آتش سوزى باشد. در سابر موارد بايد فرض شود كه ستون در بیش از یک وجه در معرض آتش قرار دارد.

يادداشت ها:

١-حداقل عرض ستون بايد 600 ميليمتر بوده وكمانش آن بايد ارزبابى شود. ساختمان هاى متعارف صادق است.

٢-نسبت لاغرى ستون در معرض آتش، كوچكتر يا مساوى ٣٠ فرض شده است ابن ضابطه براى اكثر ستون ‌های ساختمان هاى متعارف صادق است.

٣-در جدول ٩-پ-٢-٧ بعد b (بعد كوچكتر مقطع مستطيل ويا قطر در مقطع دايره) براى ستون هايى كه از يك وجه در معرض آتش قرار مى گيرند، فقط براى حالت هایى قابل استفاده است كه بر ستون وير ديوار مجاور آن هم راستا باشد. در صورتى كه بر ستون نسبت به ديوار بيرون زدگى داشته باشد قمتى از ستون كه در ديوار واقع است بايد قادر باشد كل بار وارده را تحمل تمايد. در اين حالت فاصله‌ى هر بازشو در ديوار از ير ستون بايد حداقل برابر با عرض ستون، b، براى زمان مقاومت مورد نظر در برابر آتش سوزى باشد در ساير موارد بايد فرض شود كه ستون در بيش از يك وجه در معرض آتش قرار دارد.