مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-١١-۶ جزئيات آرماتور گذارى

٩-١١-6-١ كليات

٩-١١-6-١-١ بوشش بتن روى آرماتورها بايد ضوابط مندرج در فصل ٩-4 وپیوست ٩-پ١ اين مبحث را برآورده سازد. همجنين طول گیرايى و وصله‌ى آرماتورها بايد مطابق ضوابط فصل ٩-٢١ اين مبحث تعيين شوند. در صورت استفاده از گروه میلگردها، ضوابط فصل ٩-٢١ اين مبحث بايد برقرار باشند.

٩-١١-6-١-٢ در محاسبه ى طول مهارى و وصله‌ى پوششى میلگردهاى طولى با fy > 550 Mpa ، پارامتر Ktr نبايد كم تر از 0.5db اختيار شود.

٩-١١-6-١-٣ حداقل فاصله ى آرماتورها مطابق ضوابط فصل ٩-٢١ اين مبحث تعيين مى شود. فاصله نزديكترين آرماتورهاى طولى گروهى تا وجه كششى نبايد از مقادير ضوابط بخش ٩-١٩-٣ اين آيين نامه بيشتر باشد.

٩-١١-6-١-4 در تيرهاى با ارتفاع زياد كه در آنها h از ٩٠٠ ميلى متر بيشتر است، آرماتورهاى جلدى (گونه) بايد به طور يكنواخت در دو وجه تير در فاصله ى h/2  از وجه كششى توزيع شوند. فاصلەی آرماتورهاى جلدى نبايد از مقدار S بر اساس ضابطه‌هاى بخش ٩-١٩-٣ اين مبحث بيشتر باشد؛ كه در آن Cc فاصله‌ى پوشش خالص آرماتورهاى جلدى از وجه كنارى است. اثر آرماتورهاى جلدى بر مقاومت را مى توان با تحليل همسازى كرنش اعمال نمود. آرماتورهاى با قطر ١٠ تا ١۶ ميلى متر، ويا شبكه ى میلگرد جوش شده با سطح مقطع حداقل برابر با ٢١٠ ميلى متر مربع در يک متر ارتفاع، به عنوان فولاد جلدى مناسب هستند.

٩-١١-۶-٢ آرماتور خمشى در تيرها

٩-١١-۶-٢-١ نيروى كششى يا فشارى محاسبه شده براى آرماتورهاى هر مقطع از تير بايد در هر طرف آن مقطع با تامين مهارى كافى توسعه يافته و به بتن منتقل شود.

٩-١١-۶-٢-٢ در قطعات خمشى، مقاطع بحرانى كه در دو سمت آنها كافى بودن مهار آرماتور باید کنترل شود، عبارتند از مقاطع دارای بيشترین تنش، و نيز مقاطعى در طول دهانه‌ى قطعه كه در آنها آرماتور كششى قطع يا خم شده ديگر براى مقاومت در مقابل خمش مورد نياز نيست.

٩-١١-۶-٢-٣ میلگردها باید از مقطعی كه دیگر براى تحمل خمش مورد نياز نيستند، به اندازه‌ى مقدار بزرگتر d و 12db امتداد یابند. رعایت این ضابطه در انتهای دهانه ‌های با تكيه گاه ساده و يا انتهاى آزاد طره اى لازم نيست.

٩-١١-۶-٢-4 میلگردهاى كششى ادامه داده شده بايد حداقل طول گیرايى ld را پس از نقطه اى که دیگر به میلگردهاى قطع يا خم شده براى تحمل خمش نيازى نيست، تامين كنند.

٩-١١-۶-٢-5 آرماتورهاى تحت كشش ناشى از خمش نبايد در ناحيه‌ى كششى قطع شوند؛ مگر آن كه یکى از موارد (الف) تا (پ) اين بند تأمين شود:

الف - نيروى برشى مقاوم مقطع در محل قطع آرماتور به اندازه‌ى حداقل ٥٠ درصد بيش‌تر از نيروى برشى نهايى موجود در مقطع باشد؛ Vu≤(2/3)ΦVn

ب- براى آرماتورهاى با قطر حداكئر ٣۶ ميلى متر، مقدار آرماتورى كه امتداد مي‌يابد، حداقل دو برابر مقدار مورد نياز در خمش براى مقطع محل قطع آرماتور باشد؛ ونيروى برشى مقاوم مقطع در محل قطع آرماتور به اندازه‌ى حداقل ٣٣ درصد بيش‌تر از نيروى برشى نهايى موجود در مقطع باشد؛ Vu≤(3/4)ΦVn

پ- در انتهاى میلگردهاى قطع شده در ناحيه اى به طول حداقل 0.75d، آرماتور عرضى به صورت خاموت يا دور گیر اضافه بر آن چه براى تحمل برش و پیچش لازم است، تأمين شود. سطح مقطع آرماتور عرضى اضافى لازم بايد حداقل برابر با 0.41bws/fyt باشد. همچنين فاصلەى میلگردهاى عرضى از يک ديگر در اين ناحيه نبايد بيش‌تر از d/8βb باشد؛ كه βb نسبت آرماتور قطع شده به كل آرماتور كششى مقطع است.

٩-١١-6-٢-6 در قطعات خمشى كه در آنها تنش در آرماتور كششى مستقيماً متناسب با لنگر خمشى نمى باشد، مانند تيرهاى با مقطع متغير، پلكانى و يا باريک شونده و همچنين نشيمن گاه ها، اعضاى خمشى با ارتفاع زياد، و يا اعضايى كه آرماتور كششى با وجه فشارى بتن موازى نيست، بايد مهاری مناسب برای میلگرد‌های کششی تأمین گردد.

٩-١١-۶-٢-٧ مهارى آرماتورهاى كششى در قطعات خمشى را مى توان با خم كردن آنها در جان تیر، همراه با مهار و یا پیوسته با آرماتور‌های وجه مقابل تیر، تامین نمود.

٩-١١-6-٣ قطع آرماتور

٩-١١-۶-٣-١ در تكیه گاه‌هاى  ساده، حداقل يک سوم آرماتورهاى خمشى مثبت حداكثر، بايد در پایین تیر ادامه یافته و در تکیه‌گاه حداقل به اندازەى ١۵٠ ميلى متر امتداد يابند؛ مگر براى تيرهاى پیش ساخته که این آرماتورها باید حداقل تا مرکز طول اتكایی در داخل تكيه گاه ادامه داده شوند.

٩-١١-6-٣-٢ در ساير تكيه‌گاه‌ها، حداقل يك چهارم آرماتورهاى خمشى مثبت حداكثر، بايد در پایین تير ادامه یافته و در تكيه‌گاه حداقل به اندازه‌ى ١٥٠ ميلى متر امتداد يابند. اگر تير قسمتی از سیستم اصلی مقاوم در مقابل بار جانبی است، چنین میلگردهایی باید در تکیه‌گاه برای توسعه ى تنش تسليم fy مهار شوند.

٩-١١-6-٣-٣ در تکیه‌گاه‌هاى ساده ودر نقاط عطف منحنى تغيير شكل، قطر میلگردهاى خمشی مثبت باید چنان باشد كه طول گیرايى آنها موارد (الف) و(ب) را تامين كند. در مواردى كه آرماتورهاى خمشى مثبت فراتر از محور تکیه‌گاه به قلاب استاندارد يا مهار مكانيكى حداقل معادل قلاب استاندارد ختم شوند، نيازى به تامين موارد (الف) يا (ب) نيست.

الف- ld≤(1.3Mn/Vu+la) ، اگر انتهاى آرماتور خمشى باعكس العمل فشارى  تکیه‌گاه محصور شده باشد.

ب- ld≤(Mn/Vu+la) ، ، اگر انتهاى آرماتور خمشى باعكس العمل فشارى  تکیه‌گاه محصور نشده باشد.

در اين رابطه، Mn لنگرخمشى اسمى مقطع بوده كه بر اساس تسليم شدن تمام آرماتورهاى مقطع محاسبه مى شود؛ و Vu نيروى برشى نهايى موجود در مقطع است. در تكيه كاه، la طول جایگذاری از محل محور تکیه‌گاه تا انتهاى آن مى باشد. در نقطه ى عطف، la طول جاى گذارى پس از نقطه ى عطف بوده كه برابر با مقدار بزرگتر از d و 12db در نظر گرفته مي شود.

٩-١١-۶-٣-4 حداقل يک سوم آرماتورهاى خمشى منفى موجود در تکیه‌گاه يک عضو خمشى پس از نقطه ى عطف، بايد حداقل برابر با بزرگ ترين مقدار d و 12db و ln/16 (يك شانزدهم طول دهانه ی خالص) امتداد يابند.

٩-١١-4-6 آرماتورهاى پیچشى طولى

٩-١١-4-6-١ اگر آرماتور پیچشی مورد نیاز باشند، آرماتور‌های طولی پيچشى بايد پيرامون مقطع در داخل محيط خاموت بسته و يا دورگير به طور يكنواخت توزيع شوند. فاصله‌ى اين آرماتورها از یک دیگر نباید بیشتر از ٣٠٠ میلی متر باشد. لازم است در هر گوشەی خاموت بستەی پیچشی حداقل يك آرماتور پیچشى طولى قرار داده شود. آرماتورهاى پيچشى طولى بايد قطرى معادل 0/042 برابر فاصله‌ى خاموت ها، 0.042s، ولى نه كمتر از ١٠ ميلى متر داشته باشند.

٩-١١-۴-۶-٢ آرماتور‌های پیچشی طولی پس از مقطعی که بر اساس محاسبه به آرماتور پیچشی نيازى ندارد، بايد حداقل به اندازه‌ى bt+d امتداد يابند. آرماتورهاى پيچشى طولى بايد در هر دو انتهای تير مهار شوند.

٩-١١-۵-۶ آرماتور‌های عرضی برشی، پیچشی و تکیه گاە جانبى آرماتور فشارى

٩-١١-5-6-١ آرماتورهاى عرضى بر اساس ضوابط اين بخش به كار گرفته مى‌شوند. در اين حالت بايد محدود كننده ترين ضوابط رعايت شوند. جزئيات اجراى آرماتورهاى عرضى بايد مطابق ضوابط بخش ٩-٢١-6 اين آيين نامه انجام شوند.

٩-١١-۶-٥-٢ برش: در صورت لزوم بايد آرماتور برشى توسط خاموت، دورگیر و يا میلگردهاى طولى خم شده در مقطع فراهم شود. در اين حالت ضوابط ٩-١١-6-٥-٣ تا ٩-١١-6-٥-٥ به كار گرفته مى‌ شوند.

٩-١١-۴-۵-۶ فاصله‌ ی بین خاموت‌ های مایل و یا میلگردهاى طولی خم شده باید به گونه ای باشد كه هر خط 45 درجه اى كه از وسط مقطع به اندازه‌ى d/2 در جهت عكس العمل تكيه گاه‌هاى به طرف میلگردهاى كششى طولى رسم شود، حداقل توسط يك رديف از آرماتورهاى برشى قطع گردد.

٩-١١-۶-٥-۵ میلگردهاى طولى خم شده كه به عنوان آرماتور برشى استفاده مى‌ شوند، در صورتی که در ناحیه ی کششی امتداد یابند، باید با آرماتور‌های طولی ادامه داده شوند؛ و اگر در ناحيه‌ى فشارى امتداد يابند، بايد به اندازه‌ى طول d/2 از وسط ارتفاع مقطع مهار شوند.

٩-١١-6-٥-۶ پيچش: در صورت لزوم، آرماتورهاى پيچشى عرضى مى توانند به صورت خاموت‌ هاى بسته مطابق بند ٩-٢١-6-١-٧ و يا دورگیر باشند. در اين حالت ضوابط ٩-١١-6-٥-٧ تا ٩-١١-۶-۵-٩ به کار گرفته می شوند.

٩-١١-6-٥-٧ آرماتورهاى پیچشی عرضى پس از مقطعى كه بر اساس محاسبه به آرماتور پیچشى نيازى ندارد، بايد حداقل به اندازه‌ى bt + d امتداد يابند.

٩-١١-6-٥-٨ فاصله‌ى بين آرماتور‌های پیچشی عرضى نبايد بيش‌تر از دو مقدار Ph/8 و ٣٠٠ ميلى متر اختيار شود.

٩-١١-۶-٥-٩ در مقاطع توخالى تحت اثر پیچش، فاصله‌ی محورهاى اضلاع خاموت بسته ى پیچشی تا وجه داخلى مقطع نبايد كمتر از 0.5Aoh/Ph باشد.

٩-١١-5-6-١٠ تكیە گاە جانبى آرماتور فشارى: آرماتورهاى عرضى بايد در سرتاسر فاصله اى كه آرماتورهاى طولى فشارى مورد نياز هستند، تأمين شوند. تکیه‌گاه جانبى آرماتورهاى طولى فشارى بايد با استفاده از خاموت‌ هاى بسته يا دورگیر تأمين گردد. در اين حالت ضوابط ٩-١١-6-٥-١١ تا9-11-6-5-13 به كار گرفته مى‌ شوند.

٩-١١-6-٥-١١ اندازه‌ ى آرماتورهاى عرضى بايد حداقل موارد (الف) يأ (ب) باشد. امكان استفاده از سيم هاى آجدار يا جوش شده با مساحت معادل وجود دارد.

الف- آرماتور به قطر ١٠ ميلى متر براى آرماتورهاى طولى به قطر ٣٢ ميلى متر و كوچكتر

ب- آرماتور به قطر ١٢ ميلى متر براى آرماتورهاى طولى به قطر ٣۶ ميلى متر و بزرگتر و نيز برای گروه میلگردهاى طولى

٩-١١-۵-۶-١٢ فاصلەی آرماتور‌های عرضى كه به عنوان تکیه‌گاه جانبى آرماتور فشارى به كار مى‌رود، نبايد از حداقل مقادير (الف) تا (پ) بيش‌تر باشد:

الف - ١۶ برابر قطر آرماتور طولى

ب- 48 برابر قطر آرماتور عرضى

پ- كوچكترين بعد مقطع تير

٩-١١-۶-٥-١٣ نحوەى چيدمان آرماتورهاى طولى فشارى بايد به گونه اى باشد كه تمام میلگرد‌های فشاری در گوشه‌‌ های عضو با آرماتور‌های عرضی با زاویەی حم حداکثر ١٣۵ درجە نگە داری شوند. فاصله‌ی آزاد میلگرد‌های طولی غير واقع در گوشه ی ميلگرد عرضى تا میلگردهاى طولی نگه داری شده ى مجاور، نبايد از ١٥٠ ميلى متر بيش‌تر باشد.

٩-١١-۶-۶ آرماتور‌های یکپارچگی ساز‌ه ای در تیرهاى درجا

1-6-6-11-9 برای تیر‌های واقع در پیرامون سازه، آرماتور‌های یکپارچگی سازەاى بر اساس ضوابط (الف) تا (پ) اختيار مى‌شوند:

الف- حداقل يک چهارم آرماتورهاى لنگر مثبت حداكثر، ولى نه كم تر از حداقل دو میلگرد، بايد سراسرى اجرا شوند.

ب- حداقل يك ششم آرماتورهاى لنگر منفى در تكيه گاه، ولى نه كمتر از حداقل دو میلگرد، بايد سراسرى اجرا شوند.

پ۔ آرماتور‌های طولی یک پارچگی سازه باید با خاموت‌ های بسته یا دور گیر در طول دهانه‌ی آزاد تير محصور شوند.

2-6-6-11-9 برای تیر‌های غير واقع در پیرامون سازه، آرماتور‌های یکپارچگی سازه بر اساس بندهاى (الف) و (ب) اختيار مى‌شوند:

الف- حداقل يک چهارم آرماتورهاى لنگر مثبت حداكثر، ولى نه كمتر از حداقل دو میلگرد، بايد سراسرى اجرا شوئد.

ب- آرماتورهاى طولى يك پارچگى سازه با خاموت‌ هاى بسته مطابق بند 9-21-6-1-7 و يا دور گیر در طول دهانه‌ى آزاد تير محصور شوند.

٩-١١-6-6-٣ آرماتورهاى طولى يک پارچگى سازه‌اى بايد از ناحيه‌ى احاطه شده توسط آرماتورهاى طولى ستون عبور كنند.

٩-١١-۴-۶-۶ آرماتور‌های طولی یکپارچگی ساز‌ه ای در تکیه‌گاه‌‌ های غير پیوسته بايد به طور کامل مهار شوند تا آرماتور‌های مقطع در بر تکیه‌گاه به تنش جارى شدن خود برسند.

٩-١١-۵-۶-۶ اگر وصله برای آرماتور‌های یکپارچگى سازه‌اى مورد نياز باشد، آرماتورها بايد بر اساس موارد (الف) و (ب) وصله شوند:

الف - آرماتورهای لنگر خمشی مثبت در تکیه گاه یا مجاورت آن وصله شوند .

ب - آرماتورهای لنگرخمشی منفی در وسط دهانه یا مجاورت آن وصله شوند .

٩-١١-۶-۶-۶ وصله‌ی آرماتور‌های یک پارچگی باید به صورت تمام مکانیکی، تمام جوشی، و یا وصله‌ ى پوششى كششى از نوع B باشد.