مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-١٨-١٠ قطعات الحاقى با زبانه‌ برشى

٩-١٨-١٠-١ طراحى زبانه‌ى برشى به روش ديگرى غير از ضوابط ٩-١٨-١٠، فقط در صورتى مجاز است كه تامين مقاومت كافى و انتقال مناسب نيرو به صورت تحليلى و يا با آزمايش نشان داده شوند.

٩-١٨-١٠-٢ كليات

٩-١٨-١٠-٢-١ طراحى زبانه‌ى برشى بر اساس كنترل مقاومت اتكایى بتن طبق بند ٩-١٨-١٠-٣، ومقاومت گسيختگى لبه‌ى بتن طبق بند ٩-١٨-١٠-٢ انجام مى شود.

٩-١٨-١٠-٢-٢ بايد حداقل چهار مهار طراحى شده بر اساس ضوابط ٩-١٨ وبا در نظر گرفتن ضوابط بند ٩-١٨-٣-١٠ تامين شوند. لنگر ناشى از فاصله‌ی برش اعمالى روى كف ستون و برآيند بار روی زبانه‌ی برشی، منجر به ایجاد کشش در مهارها میشود؛ اين كشش بايد در طراحى مهارها لحاظ شود.

٩-١٨-١٠-٢-٣ در مهارهاى جوش شده به كف ستون، كنترل اندركنش كشش و برش بايد مبتنى برانتقال درصدى از برش كل توسط مهارها باشد.

٩-١٨-١٠-٢-4 زبانه ى برشى بايد از ورق هاى مستطيلى شكل ويا از مقاطع فولادى تشكيل شده از اجزاى صفحه‌اى، به صورت جوش شده به ورق كف ستون ساخته شده باشد.

٩-١٨-١٠-٢-5 در صورت استفاده از سخت كننده، طول آن در امتداد برش نبايد از 0.5hsl كمتر باشد.

٩-١٨-١٠-٢-۶ ابعاد زبانه ى برشى و كف ستون بايد تامين كننده ى الزامات زير باشند:

٩-١٨-١٠-٢-٧ كف ستون هايى كه به صورت افقى اجرا مى شوند، بايد داراى سوراخ هايى به قطر حداقل ٢۵ ميلى متر در امتداد هر وجه بلند زبانه‌ى برشى باشند.

٩-١٨-١٠-٣ مقاومت اتكائى بتن زبانه‌ برشى

٩-١٨-١٠-٣-١ مقاومت اسمى اتكائى بتن زبانه‌ى برشى، Vbrg.sl ، به صورت زير محاسبه مى شود:

سطح موثر زبانه ى برشى،  Aef,sl بر اساس بند ٩-١٨-١٠-٣-٢، وضريب تصحيح نيروى محورى، Ψbrg,sl ، براساس بند ٩-١٨-١٠-٣-٣ تعيين مى شوند.

٩-١٨-١٠-٣-٢ سطح موثر زبانه‌ی برشى، Aef,sl ، عمود بر امتداد برش به صورت زیر تعيین می شود:

الف - سطح زبانه‌ى برشى واقع در دو برابر ضخامت زبانه ى برشى ( 2tsl ) از سطح پايينى كف ستون، اگر سطح بالا يا پايين كف ستون همسطح بتن باشد، به علاوه سطوح پ و ت در صورت وجود سخت كننده.

ب - سطح زبانه ى برشى واقع در دو برابر ضخامت زبانه ى برشى ( 2tsl ) از سطح بتن، اگر كف ستون بالاتراز سطح بتن نصب شده باشد، به علاوه سطوح پ و ت در صورت وجود سخت كننده.

پ - در صورت وجود سخت کننده، سطح زبانه‌ی برشی واقع در دو برابر ضخامت زبانه‌ی برشى ( 2tsl  ) از سطح تماس بتن و سخت كننده.

ث - در صورت وجود سخت كننده، سطح حاصل از ضرب ضخامت سخت كننده در امتداد موازى برش در ارتفاع آن.

٩-١٨-١٠-٣-٣ ضريب تصحيح  Ψbrg,sl براى نيروى محورى Pu (منفى براى كشش ومثبت براى فشار) به صورت زير تعيين مى شود.

الف - براى نيروى محورى كششى

ب - براى حالت بدون نيروى محورى

پ - برای نیروى محورى فشارى

در روابط فوق، n  تعداد مهارهاى در كشش، و   Abp  سطح مقطع كف ستون است.

4-3-10-18-9 براى قطعات الحاقى با بيش از يک زبانه‌ى برشى در امتداد عمود بر برش، میتوان مقاومت زبانه‌هاى برشى را با هم جمع نمود؛ ولى در هر حال تنش برشى در تراز بايين زبانه‌ی برشی (نیروى برشى اعمالى تقسيم بر حاصل ضرب عرض زبانه در فاصله‌ی اولين وآخرين زبانه در امتداد برش)، نبايد از 0.2f'c تجاوز كند.

٩-١٨-١٠-4 مقاومت گسیختگى لبەى بتن

٩-١٨-١٠-4-١ مقاومت اسمی گسیختگی لبەی بتن براى زبانه‌ى برشى،  Vcb.sl ، بر اساس رابطه‌ى (٩-١٨-٢٢)، كه در آن Vb طبق رابطه‌ى (٩-١٨-٢۶) تعيين شده، محاسبه مى شود. در اين روابط فاصله‌ی Ca1 سطح تكاى زبانه ى برشى تا لبه‌ى آزاد بتن، و Avc سطح شكست تصوير شده روى لبه‌ى آزاد بتن است كه در بند ٩-١٨-١٠-4-٢ تعريف شده است.

٩-١٨-١٠-4-٢ سطح شكست تصوير شده‌ى بتن روى لبه‌ى آزاد،  ، Avcl را مى توان با يك مقطع مستطيلى به فاصله‌ی افقى  1.5Ca1 از لبه‌ى قائم زبانه‌ى برشى وفاصله‌ی قائم  1.5Ca1  از عمق موثر زبانه‌ى برشى، hef.sl ، تقريب زد. عمق موثر زبانه‌ى برشى، hef.sl ، را مى توان مساوى با فاصله‌ی بين سطح بتن تا پايين سطح موثر زبانه ى برشى، Aef.sl در نظر گرفت.

٩-١٨-١٠-۴-٣ مقاومت اسمی گسیختگی لبەی بتن براى برش موازى لبه را مى توان بر اساس بند ٩-١٨-٥-٢-١ وبا استفاده از رابطه‌ى (٩-١٨-٢٢) تعيين نمود. در اين محاسبه، Ca1 فاصله‌ی لبەی آزاد بتن تا مركز زبانه‌ى برشى بوده، Ψec.v برابر با يك در نظر گرفته مى شود.

٩-١٨-١٠-۴-۴ برای زبانه‌ی  برشی واقع در گوشه، مقاومت متناظر كسيختكى برشى براى هر لبه محاسبه شده و مقدار حداقل به عنوان مقاومت اسمی گسیختگی لبه‌ی بتن در نظر گرفته میشود.

٩-١٨-١٠-۵-۴ برای کف ستون ها با چند زبانه‌ی  برشی، مقاومت اسمی گسیختگی لبەی بتن بايد با منظور نمودن تمام سطوح شكست محتمل محاسبه شود.