مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-٢٠-١٠ اعضايى از سازه كه جزئى از سيستم مقاوم دربرابر زلزله منظور نمى شوند

٩-٢٠-١٠-١ در سازه‌‌های با شكل پذيرى زياد يا متوسط مى توان در صورت لزوم برخى از اعضاى سازه‌اى (تيرها، ستون ها، دال ها و ديوار پايه ها) را به عنوان جزئى از سيستم باربر جانبى منظور ننمود. در چنین حالتى بايد از سختى و مقاومت اين اعضا در برابر بارهاى جانبى صرف نظر شود،؛ ولى اين اعضا و اتصالات آنها باید طورى طراحى شوند كه بتوانند به صورت مناسب بارهاى قائم وارده بر آنها كه شامل اثرات همزمان مولفه قائم زلزله نيز مى شود، را تحت اثر تغيير مكان هاى جانبى ايجاد شده به واسطه‌ى بحرانى ترين اثر زلزله تحمل نمايند. در اين اعضا بايد اثرات ثانويه‌ى P-Δ نيز منظور كردند. بند ٩-٢٠-١٠ ضوابط طراحى اين اعضا را مشخص مى كند.

٩-٢٠-١٠-٢ نيروهاى طراحى

٩-٢٠-١٠-٢-١ اعضايی ازسازه كه برای تحمل نیروهاى زلزله به كار گرفته نمى شوند، بايد براى تركيب هاى بارهاى قائم، كه شامل اثرات همزمان مولفه قائم زلزله نيز مى شود مطابق فصل ٩-٧، كه همزمان با تغيير مكان هاى جانبى طرح، σu ، عمل مى كنند، طراحى شوند.

٩-٢٠-١٠-٣ تيرها، ستونها واتصالات تير به ستون درجا ريخته

٩-٢٠-١٠-٣-١ طراحى تيرها، ستون‌ها واتصالات تير به ستون بايد براساس مقدار لنگر خمشى و برش ايجاد شده در آنها وقتى تحت تاثير تغيير مكان جانبى طرح، σu ، قرار گيرند، مطابق بندهاى ٩-٢٠-١٠-٣-٢ ويا ٩-٢٠-١٠-٣-٣، انجام شود. در صورتى كه اثرات δu  در محاسبات به صورت مستقيم منظور نكردد، بايد ضوابط بند ٩-٢٠-١٠-٣-٣ تامين گردند.

٩-٢٠-١٠-٣-٢ چنان چه لنگر خمشى و نيروى برشى ايجاد شده در عضو قاب كمتر از لنگر خمشى و نيروى برشى مقاوم آن باشد، موارد (الف)، (ب) و(پ) بايد رعايت شوند:

الف- آرماتورهاى طولى در تيرها بايد بر طبق ضوابط بند ٩-٢٠ -6- ٢-٢-١ در نظر گرفته شوند. در سر تا سر طول تير بايد از آرماتورهاى عرضى به فاصله‌ی حداكثر 0.5d استفاده شود. در صورتى که نیروی محوری ضریبدار در تير از 0.1f'cAg تجاوز نمايد، به عنوان آرماتور عرضى بايد از دور گيرهايى مطابق بند ٩-٢٠-6-٣-٣-٢ كه به فاصلەى كمترين دو مقدار براى كوچكترين قطر آرماتورهاى طولى و ١٥٠ ميلى متر از يك ديگر قرار دارند، استفاده شود.

ب- آرماتورها در ستون‌ها بايد بر طبق ضوابط بندهاى ٩-٢٠-6-٣-٢-١ و ٩-٢٠-6-4 در نظر گرفته شوند. براى آرماتورهاى عرضى بايد از آرماتورهاى دورپيج مطابق بند ٩-٢١-٢-٣، و يا دورگیر مطابق بند ٩-٢١-۶-4 با فاصلاى كه از كمترين دو مقدار 6db آرماتور طولى محاط شده و ١٥٠ ميلى متر بيش تر نباشد، در تمام طول استفاده شود. همچنين، آرماتورهاى عرضى نيز مطابق بند ٩-٢٠ -6- ٣-٣-٢(الف) تا (ج)، بايد در طول l0 بر اساس بند ٩-٢٠ -6- ٣-٣-١ از بر هر اتصال تير به ستون قرار داده شوند.

پ- در ستون هایی کە نیرو‌های محورى ضريب دار در اثر بارهاى قائم در آنها از 0.35P0 تجاوز مى كند، بايد ضوابط بند 9-20-6-3-3-8 وقسمت (ب) بند حاضر رعايت شوند. مقدار آرماتورهاى عرضی برای دور گیر‌های چندضلعى در اين ستونها بايد حداقل برابر با نصف مقدار بزرگترى كه از روابط ٩-٢٠-٢ و ٩-٢٠-٣ بدست مى آید بوده و براى دورپيچ ها و دورگیرهاى دايرهاى بايد حداقل برابر نصف مقدار بزركترى كه از بندهاى ٩-٢٠-٧ و ٩-٢٠-٨ به دست مى آيد باشد. اين آرماتورهاى عرضى بايد در طول l0 كه در بند 9-20-6-3-3-1 تعريف شده است، از بر اتصالات تير به ستون در بالا و پايين ستون قرار داده شوند.

ت- اتصالات تير به ستون بايد مطابق فصل ٩-١۶ باشند.

٩-٢٠-١٠-٣-٣ چنان چه لنگر خمشى ونيروى برشى ايجاد شده در عضو قاب بيش تراز ΦMn يا ΦVn باشند، و يا در صورتى كه مقادير لنگر خمشى يا برش مطابق بند ٩-٢٠-١٠-٢-١ محاسبه نشده باشند، بايد ضوابط (الف) تا (ت) اين بند رعايت شوند:

الف - مشخصات مصالح، بايد مطابق ضوابط بندهاى ٩-٢٠-٢-٥-١و ٩-٢٠-٢-٥-٢ ووصله هاى مكانيكى و جوشى بايد مطابق ضوابط بندهاى ٩-٢٠-6-٢-٢-6 تا ٩-٢٠-6-٢-٢-٩ براى قاب‌های ويژه باشند.

ب- در تيرها بايد ضوابط بندهاى ٩-٢٠-١٠-٣-٢ (الف) و 9-20-6-2-4-1 رعايت شوند.

پ- در ستون‌ها بايد ضوابط بندهاى 9-20-6-3-2 ،9-20-6-3-3 و 9-20-6-3-4 رعايت شوند.

ت- در اتصالات تير به ستون بايد ضوابط بند ٩-٢٠-6-٥-٣-١ براى قاب هاى ويؤه و ٩-٢٠-٥-4-١ براى قاب هاى متوسط رعايت شوند.

٩-٢٠-١٠-4 اتصالات دال به ستون

٩-٢٠-١٠-٣-٢ در صورتى كه Δx/hsx≤0.005 باشد، نيازى به محاسبه‌ى آرماتور برشى مطابق بند ٩-٢٠-١٠-4-١ نمى باشد.

٩-٢٠-١٠-٢-٣ در مقطع بحرانى دال، آرماتورهاى برشى مورد نياز بايد رابطه νs ≥ 0.29√f'c  را تامين نموده و حداقل تا 4 برابر ضخامت دال از بر تكيه‌گاه در مجاورت مقطع بحرانى دال ادامه داشته باشند.

٩-٢٠-١٠-۵ ديوار پایه‌ ها

٩-٢٠-١٠-٥-١ در ديوار پایه‌ها بايد ضوابط بند ٩-٢٠-٧-۶ رعايت شوند. درمواردى كه طبق ضوابط مبحث ششم مقررات ملى ساختمان اثرات اضافه مقاومت بايد در طراحى سيستم باربر جانبى منظور شوند، مى توان نيروى برشى طراحى را  Ω0  برابر برش ايجاد شده در ديوار پايه در اثر تغيير مكان طرح،  δu ، منظور نمود.