مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان : تاسیسات مکانیکی (1396) | 3-5-14 تخلیۀ هوای مراکز تولید و نگهداری مواد خطرزا

1-3-5-14 كلیات

الف) فضاهایی از ساختمان که محل نصب دستگاه‌ هایی است که کار کرد عادی آنها سبب توليد گازهای خطرناک قابل اشتعال، قابل انفجار و یا سمی می شود، و نیز فضاهایی که در آنها مواد خطرزای مشابه نگهداری می شود، باید مجهز به سیستم تخلیۀ هوای مکانیکی برای خروج این گازها باشند.

ب) سيستم تخليۀ اين فضاها بايد مستقل و جدا از هر سيستم تخليه هواى ديگر فضاهاى ساختمان باشد.

(١) براى چند گاز مختلف كه با هم سازگار نيستند، نبايد سيستم تخليه هواى مشترک پیشبینی کرد.

پ) هوای آلوده به گازهای قابل اشتعال يا انفجار، سمى و ذرات راديواكتيو نبايد به فضاهاى ساختمان، باز گردانی شود.

ت) سيستم تخليۀ هواى اين فضاها بايد مجهز به دستگاه ذخيره باشد تا در صورت از كار افتادن دستگاه اصلی، دستگاه ذخیره به طور خودکار فعال و وارد مدار شود.

ث) فشار نسبی این فضاها نسبت به فضاهای دیگر ساختمان، باید منفی باشد.

ج) سيستم تخليۀ هوا بايد مانع افزايش غلظت مواد قابل اشتعال به بيش از 25 درصد كمينه غلظت اشتعال اين گازها در هوا شود.

چ) تخلیۀ هوا باید به میزانی باشد كه از افزایش غلظت گازهاى خطرزا و سمى تا حد خطرناک جلوگیری کند. میزان تخلیۀ هوا نباید از ۵ لیتر در ثانیه بر مترمربع (یک فوت مکعب در دقیقه بر فوت مربع) سطح زير بناى فضا و كل مقدار تخليۀ هوا نبايد از 75 ليتر در ثانيه (١۶٠ فوت مکعب در دقیقه)، کمتر باشد.

ح) اگر گازهای منتشر در این فضاها از هوا سنگین تر باشد، دهانۀ ورود هوای آلوده به سیستم تخليه بايد در ارتفاع حداكثر ٣٠٠ ميلى متر (١٢ اينچ) بالاتر از كف قرارگيرد.

(١) اگر گازهای منتشر در اين فضاها از هوا سبکتر باشد، دهانۀ ورود هواى آلوده به سيستم تخليه بايد حداكثر ٣٠٠ ميلى متر (١٢ اینچ) زير بالاترين قسمت سقف فضا قرارگیرد.

(٢) دریچه‌های ورود و تخلیۀ هوا باید چنان تعبیه شود كه در همۀ قسمت‌های فضا هوای مناسب جریان یابد و از تراکم گازهای خطرزا در یک نقطه جلو گیری شود.

خ) هر گونه فعالیت كه سبب توليد یا متصاعد شدن گازهاى سمى است بايد در داخل محفظة بستۀ مخصوص (هود) مجهز به سیستم تخلیۀ مکانیکی، انجام گیرد.

(١) در سطح دریچۀ کنترل و دسترسی هود، سرعت هوا باید دست کم یک متر بر ثانیه باشد.

(٢) فضایی که هود در آن جای دارد باید مجهز به سيستم تعویض هواى جداگانه باشد. سیستم تخلیۀ هوای هود نباید به جای سیستم تعویض هوای آن فضا منظور شود.

(٣) هوای سمی تخلیه شده از هود، پیش از تخليه در هوای آزاد خارج از ساختمان بايد با سیستم مناسبی خنثی سازی و در حد پذیرفتنی و مورد تأیید، خطرزدایی شود.

14-5-٣-٢ الزامات طراحی، ساخت و نصب کانال تخلیه هوا

الف) سيستم تخليه هوا براى خارج كردن گازها و بخارهاى خطرزا از فضاهاى ساختمان، را ميتوان با روش افت فشار يكسان يا روش سرعت ثابت طراحى كرد . سيستم تخليۀ هواى حاوی ذرات معلق باید، با روش سرعت ثابت و سرعت لازم براى حمل ذرات طراحى شود.

(١) سيستم كانال كشى تخليۀ هواى حاوى مواد قابل انفجار يا مواد راديواكتيو بايد، با اندازه گذاری مناسب كانال ها، متعادل شود. براى اين منظور نبايد از وسايلى مانند نصب دمپر که افت فشار موضعی ایجاد میکند، استفاده کرد.

(٢) در تخلیۀ دیگر گازها، میتوان از دمپرهای تنظیم برای ایجاد تعادل فشار در کانال استفاده کرد، با این شرط که مجهز به سیستم کنترل حداقل باز بودن دمپر باشد، تا در هر حال كمترين جريان هواى مورد نياز يا كمترين سرعت لازم جريان هوا تأمين واز بسته شدن کامل دمپر، جلوگیری شود.

ب) در صورت عبور کانال تخلیۀ گازهای خطرزا از سقف، کف یا دیوار آتش و ادامۀ کانال در منطقۀ آتش دیگر، کانال هوا تا محل خروج از ساختمان باید درون محفظۀ بسته قرار گیرد.

(١) مقاومت آتش جدارهای محفظه بسته باید برابر مقاومت جدارهای منطقۀ آتش و دست کم یک ساعت باشد.

(٢) در کانال سیستم تخلیۀ گازهاى خطرزا، نصب دمپر آتش مجاز نيست.

پ) کانال تخلیۀ گازهای خطرزا باید از ورق فولادى گالوانيزه ساخته شود. ضخامت ورق كانال باید دستکم مطابق جدول (14-5-٣-٢) "پ" باشد.

(١) اگر مواد موجود در هوای تخلیه، روی کانال ساخته شده از ورق فولای گالوانیزه اثر زیان آور داشته باشد، میتوان با تایید مهندس ناظر، کانال را از جنس مناسب و مورد تأیید دیگری ساخت.

(٢) فاصلۀ كانال از مواد سوختنى بايد دست‌كم ٣٠٠ ميلى متر (١٢ اينچ) باشد.

ت) بست و آویزهای کانال باید از جنس نسوختنی باشد و فاصلۀ بین دو بست يا دو آويز مجاور باید حداکثر ٣ متر باشد.