مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان : الزامات عمومی ساختمان (1396) | ٤-٥-١ فضاهای‌ ورود، خروج، ارتباط و دسترس

٤-٥-١-١ الزامات کلی‌

٤-٥-١-١-١ پهنای‌ الزامی‌ تعیین‌ شده برای‌ فضاهای‌ ارتباط و دسترس برای‌ تمام قسمت‌ ها بوده و نباید در مسیر خروج از واحد تصرف یا ساختمان کاهش‌ یابد.

٤-٥-١-١-٢ مسیرهای‌ ارتباط و دسترس اصلی‌ ساختمان نباید از درون اتاق ها یـا فضـاهای‌ دیگـر عبور کند، مگر در تصرف های‌ اداری‌ یا مراقبتی‌ که‌ می‌ تواند از اتاقی‌ برای‌ کنترل رفـت‌ و آمـد عبـور نماید مشروط بر آنکه‌ با الزامات این‌ مسیرها انطباق داشته‌ باشد.

اتاق های‌ انتظار، سرسراها، یا اتاق های‌ پذیرش، که‌ مطابق‌ با الزامات راهروها ساخته‌ شده اند و همـان سطح‌ الزامات در آنها تأمین‌ شده است‌ را می‌توان در مسیر ارتباط و دسترس اصلی‌ قرار داد.

٤-٥-١-١-٣ علاوه بر الزامات تعیین‌ شده در این‌ قسمت‌، باید الزامات راه های‌ خروج مطابق‌ مبحث‌ سوم مقررات ملّی‌ ساختمان نیز رعایت‌ شود.

٤-٥-١-٢ راه های‌ دسترس و خروج قابل‌ قبول

هر ساختمان باید همواره برای‌ همه‌ بهره برداران و متصرفان آن قابل‌ دسـترس بـوده و در آن از هـر نقطه‌ از بنا (حتی‌ شامل‌ زیرزمین‌ های‌ قابل‌ استفاده افراد)، مسیرهای‌ پیوسته‌، ایمن‌ و بدون مـانع‌ تـا فضای‌ باز امن‌ یا معبر عمومی‌ مطابق‌ مبحث‌ سوم مقررات ملّـی‌ سـاختمان فـراهم‌ باشـد. مسـیر یـا مسیرهای‌ دسترس و خروج شامل‌ فضاهای‌ ورودی‌، پلکان ها، شیب‌ راه ها، راهروها، فضـاهای‌ تقسـیم‌، درها و ایوان ها یا بالکن‌های‌ بیرونی‌ است‌ که‌ باید با سایر ضوابط‌ این‌ قسمت‌ انطباق داشته‌ باشند.

٤-٥-١-٣ فضاهای‌ ورودی‌ ساختمان

در تمام ساختمان ها باید پس‌ از در ورودی‌ اصلی‌، فضای‌ ورودی‌ مناسب‌ داخلی‌، مطابق‌ شرایطی‌ کـه‌ در ادامه‌ می‌ آید، وجود داشته‌ باشد:

٤-٥-١-٣-١ در صورت وجود پله‌ یا هر اختلاف سطح‌ یـا دیـوار در مقابـل‌ در ورودی‌ اصـلی‌، بایـد حداقل‌ 1/40 متر از آن فاصله‌ داشته‌ باشد.

٤-٥-١-٣-٢ در فضای‌ ورودی‌ ساختمان باید امکان ایستادن چند نفر وجود داشته‌ و دارای‌ سـطح‌ آزاد و بدون مانعی‌ برابر با حداقل‌ 1/40 × 1/40 متر باشد.

٤-٥-١-٣-٣ در فضای‌ ورودی‌، ارتفاع زیر سقف‌ از کف‌ تمام شده نباید از موارد زیر کمتر باشد:

-  حداقل‌ 2/10 متر در بیشتر از ٥٠ درصد سطح‌ فضا. 

-  حداقل‌ 2/05 متر به‌ صورت موضعی‌ یا محدود در ٥٠ درصد باقی‌ سطح‌ فضا.

٤-٥-١-٣-٤ حداکثر ارتفاع مجاز تراز کف‌ ورودی‌ اصلی‌ ساختمان از متوسـط‌ ارتفـاع تـراز معبـر مجاور 1/20 متر است‌. در شرایط‌ خاص بسته‌ به‌ ویژگی‌ محل‌، مرجع‌ صدور پروانه‌ می‌تواند با ضوابط‌ محلی‌ تطبیق‌ دهد.

٤-٥-١-٣-٥ در طراحی‌ و ساخت‌ بناهای‌ عمومی‌ و مجتمع‌های‌ مسکونی‌ گـروه سـاختمانی‌ ٤ بـه‌ بالا، مناسب‌ سازی‌ ورودی‌ ساختمان برای‌ امکان ورود افراد دارای‌ معلولیت و کـم‌ توانـان جسـمی‌ حرکتی‌ به‌ ساختمان الزامی‌ است‌.

٤-٥-١-٤ فضای‌ راهروها

٤-٥-١-٤-١ پهنای‌ مفید آزاد و بدون مانع‌ فضای‌ راهروهای‌ ارتباطی‌ داخل‌ ساختمان که‌ در مسیر دسترس و خروج قرار دارند بر اساس نوع تصرف و برآورد تعداد متصـرفان یـا بهـره بردارانـی‌ کـه‌ آن راهرو مسیر دسترس یا خروج آن هاست‌، محاسبه‌ می‌ شود. اما در هر صورت نباید از 1/40 متر کمتر باشد. مکان و اندازه پیش‌ بینی‌ شده برای‌ نصب‌ هر وسیله‌ مجاز یا مبلمان برای‌ نشستن‌ یا نگهبـانی‌ و پذیرش، باید به‌گونه‌ای‌ باشد که‌ پس‌ از نصب‌ آنها پهنای‌ مفید راهـرو بـه‌ میزانـی‌ کمتـر از حـداقل‌ پهنای‌ الزامی‌ فوق کاهش‌ نیابد

٤-٥-١-٤-٢ در ساختمان ها یا داخل‌ واحدهای‌ تصرف که‌ قابل‌ دسترس بـودن آن هـا بـرای‌ افـراد معلول الزامی‌ نیست‌، اگر راهروی‌ ارتباطی‌ در راستای‌ مسیر دسـترس و خـروج قـرار داشـته‌ باشـد، حداقل‌ پهنای‌ مفید و بدون مانع‌ آن 1/10 متر است‌، مگر آن که‌ در مقررات اختصاصـی‌ تصـرفی‌ بـه‌ گونه‌ای‌ دیگر تعیین‌ شده باشد.

٤-٥-١-٤-٣ راهروهائی‌ که‌ فقط‌ برای‌ دسترسی‌ بـه‌ تجهیـزات برقـی‌، مکـانیکی‌ یـا لولـه‌ کشـی‌ و بهره برداری‌ از آن، استفاده می‌شود باید حداقل‌ 0/6 متر پهنا داشته‌ باشند.

٤-٥-١-٤-٤ حـداقل‌ پهنـای‌ الزامـی‌ راهروهـای‌ مسـتقیم‌ غیـر واقـع‌ در مسـیر دسـترس خـروج ساختمان، با بار تصرف ٥٠ نفر یا کمتر که‌ قابل‌ دسترس بودن آن ها برای‌ افراد معلول الزامی‌ نباشد، 0/9 متر است‌.

٤-٥-١-٤-٥ ارتفاع راهروها باید با ارتفاع الزامی‌ فضای‌ ورودی‌ انطباق داشته‌ باشد.

٤-٥-١-٥ درهای‌ ورودی‌ اصلی‌

 هر در که‌ به‌ عنوان در ورودی‌ اصلی‌ و یا خروج الزامی‌ ساختمان یا واحد تصرف طراحی‌ می‌ شود باید علاوه بر رعایت‌ الزامات ٤-٩-٨ (نصب‌ و اجرای‌ درها و پنجره ها)، با الزامات این‌ بخش‌ نیـز مطابقـت‌ داشته‌ باشد.

درهای‌ اصلی‌ واحد های‌ تصرف که‌ در دوربندهای‌ خروج قرار می‌ گیرنـد بایـد عـلاوه بـر مطابقـت‌ بـا ضوابط‌ این‌ قسمت‌، با رعایت‌ سایر ضوابط‌ مربوط به‌ دوربندهای‌ خروج از جملـه‌ اسـتفاده از درهـای‌ خودبسته‌ شو یا خودکاربسته‌ شو الزامی‌، مندرج در مبحث‌ سـوم مقـررات ملّـی‌ سـاختمان، طراحـی‌، ساخته‌ و نصب‌ شوند.

٤-٥-١-٥-١ ”در” اصلی‌ باید از نوع لولایی‌ با پهنای‌ مفید حداقل‌ 0/90 متر و ارتفاع مفید حداقل‌ 2/05 متر باشد مگر آنکه‌ در مقررات اختصاصی‌ تصرفی‌ به‌ گونه‌ ای‌ دیگر تعیـین‌ شـده باشـد. درهـای‌ دولنگه‌ بدون وادار وسط‌ که‌ به‌ عنوان در اصلی‌ به‌ کار می‌روند، باید در هنگـام بازشـدن لنگـه‌ فعـال، حداقل‌ 0/80 متر پهنای‌ مفید بدون مانع‌ داشته‌ باشند. پهنای‌ هر لنگه‌ در نباید از 1/20 متر بیشـتر باشد.

وسایل‌ متوقف‌ کننده یا تنظیم‌ کننده حرکت‌ درها نباید بلندی‌ قد راه را به‌ صورت موضعی‌ به‌ کمتـر از 1/95 متر کاهش‌ دهند.

٤-٥-١-٥-٢ تمام درهای‌ واقع‌ در مسیرهای‌ دسترس و خروج در موارد زیـر، بایـد موافـق‌ جهـت‌ خروج بچرخند:

آ- درهای‌ واقع‌ در دوربندهای‌ خروج.

ب- درهای‌ واقع‌ در تصرف های‌ مخاطره آمیز.

پ- درهای‌ اتاق ها و فضاهای‌ با بار تصرف ٥٠ نفر و بیشتر.

در این‌ حالت‌ درها در حالت‌ کاملاً باز نباید هیچ‌ یک‌ از ابعاد الزامی‌ پـاگرد را بـیش‌ از 0/18 متـر (بـا احتساب پیش‌آمدگی‌ دستگیره در) کاهش‌ دهند.

زمانی‌ که‌ بار تصرف یا تعداد استفاده کنندگان از پاگرد پله‌ ٥٠ نفر یا بیشتر اسـت‌، مطـابق‌ مبحـث‌ سوم مقررات ملّی‌ ساختمان، این‌ درها در هیچ‌ موقعیتی‌ طی‌ بازشدن نباید اندازه پاگرد را به‌ کمتر از نصف‌ اندازه الزامی‌ کاهش‌ دهند. این‌ اندازه نباید کمتر از 0/60 متر شود.

در موارد زیر استفاده از انواع درهای‌ غیر لولایی‌ برای‌ درهای‌ واقع‌ در مسیر دسترس و خـروج مجـاز است‌:

١. در پارکینگ‌های‌ خصوصی‌، فضاهای‌ اداری‌، کارخانه‌ و انبارها با بار تصرف ١٠ نفر یا کمتر.

٢. در تصرف های‌ گروه (د-٣)، که‌ به‌ عنوان محل‌ بازداشت‌ استفاده می‌شوند. 

٣. در واحد مسکونی‌ تک‌ واحدی‌ در تصرف (م-٤). 

٤. درهای‌ گردان مجاز در تمام تصرف ها به‌ غیر از تصرف های‌ گروه (خ). 

5. درهای‌ کشویی‌ افقی‌ مجاز به‌ غیر از تصرف های‌ گروه (خ)،

٦. درهای‌ برقی‌ مجاز.

٤-٥-١-٥-٣ در هر طرف در اصلی‌ ساختمان، واحد تصرف و فضا، باید یک‌ کف‌ یـا پـاگرد وجـود داشته‌ باشد. تراز سطح‌ این‌ کف‌ یا پاگرد باید در هر دو سمت‌ در یکسان باشد.

ارتفاع کف‌ یا پاگرد واقع‌ در مسیر قابل‌ دسترس برای‌ افراد دارای‌ معلولیت‌ یـا خـروج الزامـی‌ نبایـد بیش‌ از ٢٠ میلی‌متر پایین‌تر از سطح‌ بالایی‌ آستانه‌ در اصلی‌ باشد. مگر در موارد زیر:

-  اختلاف ارتفاع مجاز کف‌ یا پاگرد درهایی‌ که‌ در مسـیر قابـل‌ دسـترس الزامـی‌ بـرای‌ افـراد دارای‌ معلولیت‌ قرار ندارند حداکثر ٣٨ میلیمتر است‌.

-  ارتفاع کف‌ یا پاگرد مجاور درهای‌ واقع‌ در جدارة خارجی‌ ساختمان کـه‌ در مسـیر قابـل‌ دسـترس برای‌ افراد دارای‌ معلولیت‌ یا خروج الزامی‌ قرار ندارند را می‌توان حداکثر به‌ میزان ارتفاع یـک‌ پلـه‌ در نظر گرفت‌.

-  سطح‌ کف‌ و پاگردهای‌ واقع‌ در بالکن‌های‌ دسترس باید مطابق‌ با مقادیر تعیین‌ شده در ٤-٥-١-٦ در نظر گرفته‌ شود.

٤-٥-١-٥-٤ در مسیرهای‌ دسترس و خروج اصلی‌، درها بایـد طـوری‌ طراحـی‌، سـاخته‌، نصـب‌ و تنظیم‌ شوند که‌ در تمام اوقات استفاده از بنا از سمت‌ داخل‌ به‌ آسانی‌ و فوریت‌ قابل‌ باز شدن بوده و هیچ‌ عامل‌ بازدارندهای‌ مانند قفل‌، کلون، کشو و غیره، مانع‌ خروج به‌ موقع‌ یا فرار متصرفان نشود.

در موارد زیر می‌توان از قفل‌ و چفت‌ استفاده کرد:

الف‌- محل‌های‌ بازداشت‌،

ب- در ساختمان های‌ با بار تصرف ٣٠٠ نفر یا کمتر، در یا درهای‌ اصلی‌ (واقع‌ در جداره های‌ بیرونی‌) را می‌ توان از سمت‌ داخل‌ به‌ وسایل‌ قفل‌کننده کلیـددار مجهـز کـرد، بـه‌ شـرط آن کـه‌ وسـیله‌ قفل‌ کننده به‌ آسانی‌ تشخیص‌ داده شود، قفل‌ از انواع ساده انتخاب شود و باز کردن آن مهارت و تلاش خاصی‌ لازم نداشته‌ باشد و تمام متصرفان کلید را در اختیار داشته‌ یـا در غیـاب مسـئول ساختمان، بتوان امکان بازکردن در را فراهم‌ کرد.

٤-٥-١-٥-٥ نصب‌ و استفاده از یک‌ کلون یا زنجیر ایمنی‌، فقط‌ برای‌ درهای‌ اصلی‌ ساختمان های‌ مسکونی‌ یک‌ یا دو خانواری‌ و واحدهای‌ تصرف مسکونی‌ مستقل‌، آپارتمان ها، اتاق های‌ هتـل‌، متـل‌، مسافرخانه‌ و مانند آنها مجاز است‌، مشروط بر آنکه‌ کلون در ارتفاع حداکثر 1/20 متری‌ از کف‌ تمام شده نصب‌ شود و بازکردن آن از داخل‌ نیازی‌ به‌ کلید نداشته‌ باشد.

٤-٥-١-٦ ایوان ها، بالکن‌ها و سکوهای‌ واقع‌ در مسیر ورود و خروج

ایوان ها، بالکن‌ ها و سکوهای‌ بیرونی‌ که‌ در مسیرهای‌ دسترس و خروج اصلی‌ ساختمان یا واحـدهای‌ تصرف واقع‌ شده اند علاوه بر رعایت‌ مقررات مربوط به‌ پاگردها و همچنین‌ ضوابط‌ فضاهای‌ نیمـه‌بـاز، باید با ضوابط‌ این‌ قسمت‌ نیز منطبق‌ باشند.

٤-٥-١-٦-١ ایوان ها و بالکن‌ های‌ بیرونی‌ که‌ در ابتدا یا انتهای‌ مسیر دسترس یا خروج قـرار دارنـد باید دارای‌ سطح‌ آزاد و بدون مانعی‌ با حداقل‌ ابعاد 1/40 × 1/40 متر باشند و این‌ سطح‌ نباید بـرای‌ هیچ‌ فعالیت‌ یا منظور دیگری‌ در نظر گرفته‌ شود. چنانچه‌ در اصلی‌ به‌ سمت‌ بالکن‌ باز شود، نباید در تمام مسیر بازشدن عمق‌ و پهنای‌ الزامی‌ بالکن‌ را به‌ کمتر از 0/90 متر کاهش‌ دهد.

٤-٥-١-٦-٢ ایوان ها و بالکن‌ها در هیچ‌ جهت‌ نباید دارای‌ شیبی‌ بیش‌ از ٢ در صد باشند.

٤-٥-١-٦-٣ در صورتی‌ که‌ کف‌ ایوان یا بالکن‌ دسترس وخروج اصلی‌ در ارتفاع بیش‌ از 0/7٠ متر نسبت‌ به‌ کف‌ فضا یا زمین‌ مجاور قرار داشته‌ باشد، باید دارای‌ جان پنـاه یـا حفـاظ مناسـب‌ مطـابق‌ مشخصات قسمت‌ ٤-٩-٩ باشد.

٤-٥-١-٦-٤ رعایت‌ مقررات قسمت‌ ٤-٥-١-١٤ برای‌ ایوان ها، بالکن‌ ها و سکوهای‌ بیرونی‌ واقع‌ در مسیر دسترس و خروج اصلی‌ ساختمان الزامیست‌.

٤-٥-١-٧ راه پله‌ها

٤-٥-١-٧-١ در راه پله‌ ساختمان، حداقل‌ اندازه عمق‌ کف‌ پله‌ 0/28 متر است‌. ارتفـاع پلـه‌ بایـد بـه‌ میزانی‌ باشد که‌ مجموع اندازه کف‌ پله‌ و دو برابر ارتفاع آن بین‌ 0/63 تا 0/64 متر باشد.

عمق‌ کف‌ پله‌ از لبه‌ یک‌ کف‌ پله‌ تا تصویر افقی‌ لبه‌ کف‌ پله‌ بعدی‌ اندازه گیری‌ می‌ شود. یکسان بودن اندازه کف‌ و عمق‌ پله‌ در یک‌ شیب‌ پلکان الزامی‌ است‌.

٤-٥-١-٧-٢ رعایت‌ مفاد مبحث‌ سوم مقررات ملّی‌ ساختمان در مورد راه پله‌ و پلکان الزامی‌ است‌.

٤-٥-١-٧-٣ در تمام ساختمان ها میزان حداقل‌ عرض پله‌ الزامی‌، بر حسـب‌ نـوع و بـار تصـرف و متناسب‌ با تعداد استفاده کنندگان تعیین‌ می‌شود. در هر صورت پله‌ هـایی‌ بـا عـرض مفیـد کمتـر از 1/10 متر و پلکان های‌ دارای‌ پاگردی‌ که‌ عموم از آن استفاده کنند با عرض مفید کمتر از 2/40 متر مجاز نیست‌، مگر آنکه‌ در مقررات اختصاصی‌ تصرفی‌ به‌گونه‌ای‌ دیگر تعیین‌ شده باشد.

٤-٥-١-٧-٤ حداقل‌ عرض یا شعاع پاگرد، مساوی‌ عرض پله‌ می‌باشد.

٤-٥-١-٧-٥ حداکثر تعداد پله‌ های‌ بین‌ دو پاگرد در سـاختمان هـای‌ مـورد اسـتفاده افـراد دارای‌ معلولیت‌ و کم‌توانان جسمی‌ حرکتی‌ باید ١٢ پله‌ باشد.

٤-٥-١-٧-٦ حداقل‌ ارتفاع غیر سرگیر پله‌ ها و پاگردهای‌ آن ها در تمـام طـول مسـیر 2/05 متـر است‌ که‌ از لبه‌ هر کف‌ پله‌ اندازه گیری‌ می‌شود.

٤-٥-١-٧-٧ در ساختمان های‌ دارای‌ چهار طبقه‌ و بیشتر بالای‌ زمین‌، حداقل‌ یک‌ پلکان عمـومی‌ ساختمان باید تا سطح‌ بام امتداد یابد، مگر در بام هایی‌ با شیب‌ تندتر از ٣٣ درصد و یا بام هایی‌ کـه‌ هیچ‌ گونه‌ استفاده ای‌ ندارند، که‌ دسترسی‌ از طبقه‌ آخر به‌ آنها از طریق‌ دیگر امکانات ماننـد نردبـام مجاز است‌.

٤-٥-١-٧-٨ در ساختمانی‌ که‌ برای‌ بام آن پلکان وجود دارد، دسترسی‌ به‌ بام باید از طریـق‌ یـک‌ اتاقک‌ خرپشته‌ با مساحت‌ برابر یا کمتر از قفسه‌ راه پله‌ تأمین‌ شود.

٤-٥-١-٨ شیب‌ راه های‌ عبور پیاده

٤-٥-١-٨-١ شیب‌ راه های‌ عبور پیاده که‌ در مسیر دسترس یا خروج اصلی‌ واحدهای‌ تصـرف قـرار می‌ گیرند باید دارای‌ شیبی‌ برابر یا کمتر از ٨ درصد باشند. شیب‌ بقیه‌ شیب‌ راه هـای‌ عبـور پیـاده در صورتی‌ که‌ قابل‌ دسترس بودن آن ها برای‌ افراد معلول الزامی‌ نباشـد، نبایـد از 12/5 درصـد بیشـتر باشد.

٤-٥-١-٨-٢ شیب‌ راه ها باید در بالا و پایین‌، در نقاط گردش حرکت‌، ورود و خروج فضاها، درها و یا پس‌ از طی‌ هر ٩ متر طول، پاگرد داشته‌ باشند. پاگردها باید دارای‌ شیبی‌ کمتر از ٢ درصد در هر جهت‌ باشند. تغییر تراز و اجرای‌ پله‌ در پاگرد مجاز نیست‌. طول و عرض پاگردهـای‌ شـیب‌ راه هـا در صورتی‌ که‌ قابل‌ دسترس بودن آنها برای‌ افراد معلول الزامی‌ نباشد، باید حداقل‌ 0/90 متر باشد.

٤-٥-١-٨-٣ پهنای‌ شیب‌ راه های‌ واقع‌ در مسیر دسترس و خروج اصلی‌ باید برابر با پهنای‌ الزامـی‌ راهروهای‌ اصلی‌ در همان تصرف باشد. پهنای‌ بقیه‌ شیب‌ راه ها در صـورتی‌ کـه‌ قابـل‌ دسـترس بـودن آن ها برای‌ افراد معلول الزامی‌ نباشد، حداقل‌ 0/90 متـر اسـت‌، مگـر آنکـه‌ در مقـررات اختصاصـی‌ تصرفی‌ به‌گونه‌ای‌ دیگر تعیین‌ شده باشد.

٤-٥-١-٨-٤ در صد شیب‌، اندازه ها و سایر مشخصات شیب‌ راه ها و پاگردهای‌ آن ها در مکان هـایی‌ که‌ قابل‌ دسترس بودن آن ها برای‌ افراد معلول الزامیست‌، باید تابع‌ ضـوابط‌ و مقـررات شهرسـازی‌ و معماری‌ برای‌ معلولین‌ و ناتوانان جسمی‌- حرکتی‌ مصـوب شـورای عالی‌ شهرسـازی‌ و معمـاری‌ ایـران باشد.

٤-٥-١-٩ آسانسورها و پلکان های‌ برقی‌

وضعیت‌، ابعاد و تعداد و ظرفیت‌ حداقل‌ و سایر ضوابط‌ و الزامات آسانسورها و پلکان های‌ برقی‌، بایـد در انطباق با مباحث‌ سوم و پانزدهم‌ مقررات ملّی‌ ساختمان باشد.

٤-٥-١-١٠ نورگیری‌ و تهویه‌

٤-٥-١-١٠-١ در راهروها و فضاهای‌ عمومی‌ مستقیم‌ و یا دارای‌ پنجره در دو انتها در مـواردی‌ کـه‌ تأمین‌ نور بصورت طبیعی‌ انجام شود، سطح‌ شیشه‌ طبق‌ جدول ٤-٦ و حداقل‌ 1/80 مترمربع‌ یا یک‌ چهلم‌ سطح‌ کف‌ است‌ و در غیر از موارد فوق حداقل‌ یک‌ بیستم‌ سطح‌ کف‌ می‌باشد.

٤-٥-١-١٠-٢ در راه پله‌ ها، در مواردی‌ که‌ تأمین‌ نور بصورت طبیعی‌ صـورت گیـرد، سـطح‌ شیشـه‌ الزامی‌ طبق‌ جدول ٤-٦ و حداقل‌ 0/90 مترمربع‌ به‌ ازای‌ هر طبقه‌ است‌.

٤-٥-١-١٠-٣ درصورت عدم امکان نورگیری‌ راه پله‌ ها با پنجره های‌ دیواری‌، تأمین‌ نـور طبیعـی‌ از سقف‌ محفظه‌ پلکان نیز منطبق‌ با الزامات قسمت‌ ٤-٩-٧ مجاز است‌.

٤-٥-١-١٠-٤ در ساختمان های‌ گروه های‌ ٦ تا ٨ در صورت عدم امکان نورگیری‌ راه پله‌ها با پنجـره دیواری‌، علاوه بر تأمین‌ نور طبیعی‌ از سقف‌ راه پله‌، تعبیه‌ برق اضطراری‌ برای‌ تـأمین‌ نـور مصـنوعی‌ طبق‌ مبحث‌ سیزدهم‌ مقررات ملّی‌ ساختمان الزامی‌ است‌.

٤-٥-١-١٠-٥ در صورتی‌ که‌ راه پله‌ ها به‌ طور طبیعی‌ تعویض‌ هوا شوند، تعویض‌ هوا باید به‌ یکـی‌ از دو طریق‌ زیر انجام شود:

الف‌- اگر تعویض‌ هوا از در و پنجره های‌ میانی‌ در تمام ارتفاع محفظـه‌ راه پلـه‌ ممکـن‌ باشـد، سـطح‌ بازشو در هر طبقه‌ نباید از یک‌ شانزدهم‌ سطح‌ تصویر افقـی‌ راه پلـه‌ یـا 0/45 متر مربـع‌ (مقـدار بیشتر ملاك عمل‌ است‌) کمتر باشد. 

ب- اگر تعویض‌ هوا فقط‌ از سقف‌ محفظه‌ راه پله‌ انجام گیرد، سطح‌ بازشو برای‌ تمـام راه پلـه‌ بایـد در انطباق با قسمت‌ ٤-٩-٧ باشد.

٤-٥-١-١٠-٦ در ساختمان های‌ گروه چهار به‌ بالا (بـیش‌ از ٢ طبقـه‌)، مطـابق‌ مبحـث‌ سـوم ایـن‌ مقررات، بین‌ قفسه‌ پلکان و فضای‌ توقفگاه و موتورخانه‌ باید فضای‌ جداکننـده ای‌ تعبیـه‌ و یـا فشـار مثبت‌ هوا در راه پله‌ جهت‌ جلوگیری‌ از انتقال دود و سر و صدا ایجاد شود.

٤-٥-١-١١ دست‌اندازها، نرده ها و میله‌های‌ دستگرد

٤-٥-١-١١-١ درمحل‌ هایی‌ که‌ اختلاف سطح‌ ها از 0/70 متر بیشتر باشد، باید به‌ وسیله‌ دست‌انـداز یا جانپناه مطابق‌ الزامات قسمت‌ ٤-٩-٩ از احتمال سقوط افراد ممانعت‌ شود.

٤-٥-١-١١-٢ ارتفاع دست‌ اندازهای‌ شیب‌دار پله‌ ها یا شیب‌ راه ها از لبه‌ پله‌ یا سـطح‌ شـیب‌ راه بایـد حداقل‌ 0/90 متر باشد.

٤-٥-١-١١-٣ در شرایط‌ زیر نصب‌ میله‌ دستگرد منطبق‌ با الزامات قسمت‌ ٤-٩-٩ الزامیست‌. مگـر آنکه‌ در ضوابط‌ اختصاصی‌ تصرف ها به‌ گونه‌ دیگری‌ تعیین‌ شده باشد:

الف‌- در دو طرف راه پله‌ هایی‌ که‌ بیش‌ از دو ارتفاع پله‌ را طی‌ می‌ کنند و در مسـیرهای‌ دسـترس یـا خروج اصلی‌ ساختمان یا تصرف قرار دارند.

ب- در دو طرف تمام شیب‌راه هایی‌ که‌ در مسیرهای‌ دسترس یا خروج اصـلی‌ سـاختمان یـا تصـرف قرار دارند، ارتفاع بیش‌ از 0/15 متر را طی‌ می‌ کنند و طول افقی‌ آنها بیش‌ از 1/85 متر است‌ و حداقل‌ در یک‌ طرف تمام شیب‌راه های‌ غیر آن که‌ دارای‌ شیب‌ بیش‌ از٨ درصد است‌. 

پ- در میانه‌ پهنای‌ پله‌ های‌ با عرض بیش‌ از 1/80 متر که‌ در مسیرهای‌ دسترس الزامـی‌ یـا خـروج ساختمان یا تصرف قرار دارند، به‌ نحوی‌ که‌ همواره افراد در فاصله‌ 0/75 متـر یـا کمتـر از یـک‌ میله‌ دستگرد قرار گیرند.

٤-٥-١-١٢ کف‌ سازی‌، نازک کاری‌ و پوشش‌ های‌ پله‌

٤-٥-١-١٢-١ لبه‌ و کف‌ پله‌ها و پاگردها و همچنین‌ کف‌ شیب‌راه هـا و راهروهـا بایـد بـه‌ تشـخیص‌ مرجع‌ صدور پروانه‌ ساختمان از مصالح‌ سخت‌، غیرلغزنده و ثابت‌ باشند.

٤-٥-١-١٢-٢ کف‌ پله‌ ها در هر راه پله‌ باید از مصالح‌، رنگ‌ و اندازه های‌ یکسان تشکیل‌ شده باشد.

٤-٥-١-١٢-٣ شعاع گردی‌ لبه‌ کف‌ پله‌ (نوک پله‌) نباید بیش‌ از ١٣ میلیمتر باشد.

٤-٥-١-١٢-٤ عناصر اصلی‌ و مصالح‌ مصرفی‌ در پله‌ ها، شـیب‌ راه هـا و راهروهـای‌ سـاختمان، بایـد مطابق‌ با مندرجات مباحث‌ سوم و پنجم‌ مقررات ملّی‌ سـاختمان، دارای‌ مقاومـت‌ مناسـب‌ در برابـر حریق‌ بوده و در هنگام زلزله‌ ریزش نداشته‌ باشند.

٤-٥-١-١٣ پیش‌آمدگی‌ در فضاهای‌ عبوری‌

پله‌ ها، شیب‌ راه ها و راهروهای‌ ساختمان نباید با هیچ‌ وسیله‌ و تجهیزاتی‌ مانند شیر آب، جعبه‌ آتش‌ نشانی‌ و سایر وسایل‌ و اجزای‌ ساختمان مسدود شوند، یا عـرض آن هـا بـه‌ کمتـر از مقـدار حـداقل‌ الزامی‌ تقلیل‌ یابد.

٤-٥-١-١٤ سطوح خارج ساختمان

بالکن‌ها و ایوان های‌ واقع‌ در مسیرهای‌ دسترس و خروج اصلی‌ و همچنین‌ پله‌ ها و سـطوح شـیب‌ دار رو باز واقع‌ در این‌ مسیرها باید دارای‌ سطح‌ غیر لغزنده باشند و چنان طراحی‌ و اجرا شـوند کـه‌ آب روی‌ آن ها یا روی‌ سطح‌ فضاهایی‌ که‌ به‌ آنها دسترسی‌ دارد جمع‌ نشـود. سـطوحی‌ کـه‌ در معـرض نزولات جوی‌ قرار دارند، باید چنان طراحی‌ و پوشیده شوند که‌ امکان جمع‌ شـدن بـرف و یـخ‌ روی‌ آنها به‌ حداقل‌ برسد.