مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان : الزامات عمومی ساختمان (1396) | ٤-٥-١٠ توقفگاه های‌ خودرو

٤-٥-١٠-١ الزامات کلی‌

٤-٥-١٠-١-١ تعداد الزامی‌ محل‌ توقف‌ خودرو در تصرف های‌ مختلف‌ بر حسـب‌ موقعیـت‌ آن هـا در شهر، در ضوابط‌ طرح های‌ مصوب توسعه‌ و عمران شهری‌ تعیین‌ می‌شود.

٤-٥-١٠-١-٢ ورود و خروج توقفگاه های‌ خودرو نباید از فضایی‌ با تصرف یا استفاده دیگـر صورت گیرد. در توقفگاه های‌ خودرو و مسیرهای‌ ورود و خروج آن نباید دود، بو یـا سروصـدای‌ ناشـی‌ از آن مزاحم‌ آسایش‌ و آرامش‌ در ساختمان و اطراف آن باشد.

٤-٥-١٠-١-٣ در توقفگاه ها، به‌ شرط عدم ایجاد مزاحمت‌ برای‌ خودروهای‌ دیگر، پیش‌بینـی‌ فقـط‌ دو واحد توقف‌ خودرو در پشت‌ سرهم‌ بلامانع‌ است‌.

٤-٥-١٠-١-٤ توقف‌ خودروها در توقفگاه ها نبایـد مزاحمتی بـرای‌ بـاز شـدن درهـا و اسـتفاده از فضاهای‌ انباری‌ و تأسیساتی‌ و دسترسی‌ به‌ راه‌پله‌ها و آسانسورها ایجاد کند.

٤-٥-١٠-١-٥ هرگونه‌ تعمیر یا تعویض‌ قطعات اصلی‌ خودرو در محل‌ توقفگاه ها ممنوع است‌.

٤-٥-١٠-١-٦ در توقفگاه های‌ بزرگ، به‌ منظور تفکیک‌ عبور سواره و پیاده، در کنار معبر سواره یـا جایگاه های‌ توقف‌ خودرو باید گذرگاه عابران به‌ عرض حداقل‌ 0/60 متـر در نظـر گرفتـه‌ شـود و بـا تغییر رنگ‌ معبر یا افزایش‌ ارتفاع کف‌ آن بالاتر از سطح‌ معبر سواره تفکیک‌ شود.

٤-٥-١٠-١-٧ تعداد فضای‌ توقف‌ مورد نیاز برای‌ افراد معلول در توقفگاه ها بر حسب‌ هر ٢٥ محل‌ توقف‌ خودرو سواری‌ یک‌ عدد و بیش‌ از آن براساس ضوابط‌ و مقـررات شهرسـازی‌ و معماری‌ افـراد معلول جسمی‌ - حرکتی‌ می‌ باشد.

٤-٥-١٠-١-٨ پیش‌ بینی‌ سرویس‌ بهداشتی‌ در توقفگاه های‌ عمومی‌ الزامی‌ است‌.

٤-٥-١٠-١-٩ پیش‌ بینی‌ کف شوی‌ در توقفگاه های‌ متوسط‌ و بزرگ الزامی‌ است‌.

٤-٥-١٠-١-١٠ در توقفگاه های‌ متوسط‌ و بزرگ باید از علائم‌ هشدار دهنده و انتظامی‌ مندرج در مبحث‌ بیستم‌ مقررات ملی‌ ساختمان استفاده شود.

٤-٥-١٠-١-١١ در صورتی‌ که‌ ساختمانی‌ امکان اتصال به‌ دو یا چند معبر در رده عملکردی‌ اصلی‌ و فرعی‌ از نظر حمل‌ و نقل‌ را داشته‌ باشد (مثلا اگر در میادین‌ و تقاطع‌ ها واقع‌ باشد)، مسیر دسترسی‌ به‌ ساختمان باید از معبر با رده عملکردی‌ پایین‌ تر و محلی‌ تر تأمین‌ گردد؛ مگر اینکه‌ نهـاد قـانونی‌ مسئول، با توجه‌ به‌ شرایط‌ موجود و ملاحظات ایمنی‌ و سایر شرایط‌ تأثیرگذار، دسترسی‌ از معبـر بـا رده عملکردی‌ بالاتر را الزام یا تصویب‌ نماید.

٤-٥-١٠-٢ اندازه های‌ توقفگاه

٤-٥-١٠-٢-١ ارتفاع مجاز توقفگاه های‌ کوچک‌ خودرو، به‌ منظور تقلیل‌ خطرات ناشی‌ از حریـق‌، از کف‌ تا سطح‌ زیرین‌ سقف‌ و یـا درصـورت وجـود تأسیسـات یـا عناصـر سـازه ای‌ در زیـر سـقف‌، تـا پایین‌ ترین‌ نقطه‌ آن ها حداقل 2/20 متر است‌. ارتفاع مجاز توقفگاه هـای‌ متوسـط‌ و بـزرگ خـودرو، حداقل 2/40 متر است‌.

٤-٥-١٠-٢-٢ شعاع درونی‌ مسیر چرخش‌ خودرو در توقفگاه ها نباید کمتـر از 5/00 متـر در نظـر گرفته‌ شود.

٤-٥-١٠-٢-٣ رعایت‌ حداقل‌ 5/00 × 5/00 متر برای‌ فضای‌ گردش ٩٠ درجه‌ خودرو الزامی‌ است‌.

٤-٥-١٠-٢-٤ ابعاد و مساحت‌ محل‌های‌ توقف‌ خودرو :

الف‌- ابعاد لازم جهت‌ توقف‌ دو خودرو، درصورتی‌ که‌ کنار یکدیگر قـرار گیرنـد، هریـک‌ 5/00X2/50 متر می‌باشد. هنگامی‌ که‌ خودروها در طول و پشت‌ سر یکدیگر قرار می‌گیرند، ابعـاد مـورد نیـاز برای‌ هر یک‌ 2/50×6/00 متر می‌باشد. در توقفگاه های‌ سرپوشـیده در صـورتیکه‌ فاصـله‌ محـور ستون ها 5/00 متر و فاصله‌ داخلی‌ بین‌ دو ستون حداقل‌ 4/50 متر باشد، دو خودرو مـی‌تواننـد بین‌ دو ستون قرار گیرند. افزایش‌ تعداد خودرو، با افزایش‌ فاصله‌ داخلی‌ ستون هـا بـه‌ ازای‌ 2/50 متر به‌ ازای‌ هر خودرو بلامانع‌ است‌.

ب- در صورتی‌که‌ توقف‌ خودروی‌ معلول در توقفگاه های‌ خصوصی‌ الزامی‌ باشد، بشـرط عـدم وجـود مانع‌ برای‌ باز شدن در، ابعاد لازم 3/50 × 5 متر محور تا محور می‌باشد و به‌ ازای‌ هر طرف دیوار یا مانع‌، 0/25 متر به‌ عرض آن اضافه‌ می‌شود. 

پ- درصورتی‌ که‌ دو طرف یک‌ محل‌ توقف‌ در توقفگاه دیوار باشد، عرض آن باید حداقل‌ 3/00 متر و طول آن 5/00 متر باشد.

٤-٥-١٠-٢-٥ حداقل‌ عرض مسیر رفت‌ و آمد در توقفگاه های‌ بزرگ و متوسط‌ نباید از 5/00 متـر کمتر باشد. در توقفگاه های‌ کوچک‌ حداقل‌ مسیر رفت‌ و آمد، باید هم‌ عرض شیبراه، 3/00 متر باشد.

٤-٥-١٠-٢-٦ در توقفگاه های‌ عمومی‌، شیبراه های‌ مسقف‌ با طول بیشتر از ٢٠ متـر، بـا حـداکثر شیب‌ ١٦% مجاز است‌. در طول کمتر از ٢٠ متر حداکثر شیب‌ مجاز ١٧% است‌؛ امـا حـداکثر شـیب‌ یک‌ متر ابتدا و یک‌ متر انتهای‌ آن باید مساوی‌ یا کمتر از ١٠% باشد.

٤-٥-١٠-٢-٧ حداکثر شیب‌ در شیبراه روباز در توقفگاه های‌ متوسط‌ و بزرگ خصوصی‌ ١٥% است‌. حداکثر شیب‌ یک‌ متر ابتدا و یک‌ متر انتهای‌ آن باید مساوی‌ یا کمتر از ١٠% باشد.

٤-٥-١٠-٢-٨ حداکثر شیب‌ در شیبراه های‌ مسقف‌ در توقفگاه های کوچک خصوصی حداکثر ١٧% مجاز است‌. اما حداکثر شیب‌ یک‌ متر ابتدا و یک‌ متر انتهای‌ آن باید مساوی‌ یـا کمتر از ١٠% باشد.

٤-٥-١٠-٢-٩ ایجاد ورودی‌ و خروجی‌ مجزا در توقفگاه های‌ بزرگ عمومی‌ الزامی‌ است‌.

٤-٥-١٠-٣ ورود و خروج

٤-٥-١٠-٣-١ پهنای‌ معبر ورودی‌ و شیبراه در همه‌ توقفگاه هـای‌ بـزرگ و توقفگـاه هـای‌ عمـومی‌ متوسط‌ نباید کمتر از 5 متر و در توقفگاه های‌ متوسط‌ خصوصـی‌ نبایـد کمتـر از 3/50 متـر باشـد. حداقل‌ عرض ورودی‌ و شیبراه برای‌ توقفگاه های‌ کوچک‌ 3 متر است‌.

٤-٥-١٠-٣-٢ توقفگاه های‌ بزرگ و متوسط‌ باید حداقل‌ دو راه خروج افراد پیـاده مطـابق‌ مبحـث‌ سوم مقررات ملّی‌ ساختمان داشته‌ باشند.

٤-٥-١٠-٣-٣ تعبیه‌ دو ورودی‌ خودرو از معبر عمومی‌، حـداکثر بـه‌ انـدازه عـرض معبـر داخلـی‌ توقفگاه، در ساختمان های‌ مسکونی‌ تنها در زمین‌ هـای‌ دارای‌ بـر 20 متـر و بیشـتر مجـاز اسـت‌. در مواردی‌ که‌ زمین‌ حاصل‌ تجمیع‌ اراضی‌ باشد، در این‌ مورد ضوابط‌ طرح های‌ توسـعه‌ شـهری‌ مـلاک خواهد بود.

٤-٥-١٠-٣-٤ ارتباط سواره حیاط یا معبر عمومی‌ با شیبراه به‌ توقفگاه، بسته‌ بـه‌ تـراز قرارگیـری‌ توقفگاه در ساختمان، با رعایت‌ ضوابط‌ شهرسازی‌ و با شیبراه بالارونده یا پائین‌ رونده بلامانع‌ است‌.

٤-٥-١٠-٣-٥ در کلیه‌ توقفگاه های‌ عمومی‌ و توقفگـاه هـای‌ بـزرگ و متوسـط‌ خصوصـی‌ رعایـت‌ حداقل ارتفال آزاد در ورودی‌ و خروجی خودرو به‌ میزان 2/10 متر الزامی‌ است‌.

٤-٥-١٠-٣-٦ در توقفگاه های‌ خصوصی‌ کوچک‌، درصـورت وجـود ورودی‌ مجـزای‌ دیگـری‌ بـرای‌ اشخاص، پیش‌ بینی‌ ورودی‌ و خروجی‌ سواره به‌ ارتفاع حداقل‌ 1/95 متر الزامـی‌ اسـت‌. در غیـر ایـن‌ صورت تابع‌ حداقل‌ ارتفاع الزامی‌ در بند ٤-٥-١٠-٣-٥ خواهد بود.

٤-٥-١٠-٣-٧ هنگامی‌ که‌ طبقات دیگر ساختمان به‌ وسیله‌ پله‌ ها از توقفگاه خودرو قابل‌ دسترس باشد، باید فضای‌ توقفگاه به‌ وسیله‌ دیوار و در یا فضای‌ واسط‌ محصور، از فضای‌ پلکان جدا شود.

٤-٥-١٠-٤ تهویه‌ و نورگیری‌ توقفگاه ها

٤-٥-١٠-٤-١ تمام توقفگاه های‌ سرپوشیده باید مطابق‌ الزامات جدول ٤-٦ تا حد امکان به‌ صورت طبیعی‌ تهویه‌ و درصورت کافی‌ نبودن سطوح جهت‌ تهویه‌ طبیعی‌، با سیستم‌ مکانیکی‌ تهویه‌ شـوند. سیستم‌ تهویه‌ مکانیکی‌ توقفگاه های‌ خودرو باید در انطباق با مقررات مبحث‌ چهاردهم‌ باشد.

٤-٥-١٠-٤-٢ سطح‌ بازشو در توقفگاه سرپوشیده اتومبیل‌ با تهویه‌ طبیعی‌ باید حداقل‌ یک‌ بیست‌ و پنجم‌ سطح‌ کف‌ باشد.

٤-٥-١٠-٤-٣ تأمین‌ نور طبیعی‌ برای‌ توقفگاه واقـع‌ در طبقـات زیـرین‌ سـاختمان (زیـرزمین‌ یـا همکف‌)، از طریق‌ حیاط های‌ خلوت و پاسیوها، مطابق‌ الزامات بیان شده در قسمت‌ ٤-٥-٨-٣ مجـاز است‌.

٤-٥-١٠-٥ توقفگاه های‌ واقع‌ در زیرزمین‌

٤-٥-١٠-٥-١ در ساختمان های‌ گروه های‌ ٦، ٧ و ٨ ، درصورتیکه‌ مسـاحت‌ یـک‌ طبقـه‌ توقفگـاه در زیرزمین‌ کافی‌ نباشد، استقرار توقفگاه در زیر فضای‌ باز و محوطه‌ با رعایت‌ ضوابط‌ طرح های‌ توسـعه‌ شهری‌ و الزامات مربوط به‌ پیش‌آمدگی‌های‌ زیرزمین‌ و همچنین‌ مقررات راه امدادرسانی‌ مجاز است‌.

٤-٥-١٠-٥-٢ چنانچه‌ احداث سطح‌ نورگذر و بازشوی‌ مستقیم‌ به‌ فضای‌ باز ممکن‌ نباشـد، نـور و تهویه‌ لازم را می‌ توان از طریق‌ احداث گودال باغچه‌ یا مجراهای‌ خارجی‌ نـور و هـوا مطـابق‌ الزامـات قسمت‌ های‌ ٤-٥-٨-٤ و ٤-٥-٩-٢ تامین‌ کرد. استفاده از این‌ فضاها و عناصر تنها برای‌ یـک‌ طبقـه‌ زیرزمین‌ مجاز است‌ و در صورت احـداث توقفگـاه در بـیش‌ از یـک‌ طبقـه‌ زیـرزمین‌، نصـب‌ تهویـه‌ مکانیکی‌ و همچنین‌ تجهیزات هشدار و اطفـای‌ حریـق‌ مطـابق‌ الزامـات مباحـث‌ سـوم و چهـاردهم‌ مقررات ملّی‌ ساختمان الزامیست‌.

٤-٥-١٠-٦ مصالح‌ و پوشش‌ کف‌ و دیوارهای‌ توقفگاه ها

٤-٥-١٠-٦-١ کف‌ توقفگاه ها باید از مصالح‌ قابل‌ شستشو پوشیده شود.

٤-٥-١٠-٦-٢ ستون ها و دیوارهای‌ واقع‌ در توقفگاه های‌ سرپوشیده باید مطابق‌ مباحث‌ سوم و نهم‌ و دهم‌ مقررات ملّی‌ ساختمان در برابر حریق‌ مقاوم شوند.

٤-٥-١٠-٦-٣ کف‌ شیب‌ راه ها در توقفگاه ها باید از مصالح‌ غیر لغزنده برای‌ عبـور خـودرو پوشـیده شوند.

٤-٥-١٠-٦-٤ در توقفگاه های‌ متوسط‌ و بزرگ باید تدابیری‌ جهت‌ جلوگیری‌ از برخورد خودروها با ستون ها پیش‌بینی‌ و عناصر لازم تعبیه‌ شود.

٤-٥-١٠-٧ تاسیسات و تجهیزات توقفگاه ها

٤-٥-١٠-٧-١ امکان دسترسی‌ به‌ آب لوله‌ کشی‌ در تمام توقفگاه ها ضروری‌ است‌.

٤-٥-١٠-٧-٢ توقفگاه های‌ خودرو باید مطابق‌ مبحـث‌ سـوم مقـررات ملّـی‌ سـاختمان مجهز بـه‌ تجهیزات کشف‌ و اطفاء حریق‌ باشند.

٤-٥-١٠-٧-٣ آب های‌ سطحی‌، مطابق‌ مبحث‌ شانزدهم‌ مقررات ملّی‌ ساختمان در توقفگاه ها، باید با شیب‌بندی‌ مناسب‌ هدایت‌ و دفع‌ شود.

٤-٥-١٠-٧-٤ برای‌ جلوگیری‌ از نفوذ آب های‌ سطحی‌ محوطه‌ ساختمان و معابر شهری‌ به‌ توقفگاه واقع‌ در همکف‌، باید کف‌ ورودی‌ توقفگاه ساختمان در تراز بالاتر در نظر گرفته‌ شود و با شیب‌ بنـدی‌ مناسب‌ در دهانه‌ ورودی‌ نسبت‌ به‌ عدم جریان رواناب به‌ داخل‌ ساختمان اطمینان حاصل‌ گـردد. در غیر اینصورت باید تدابیر مناسب‌ دیگر با تأیید نهاد قانونی‌ مسئول اعمال گردد.