مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 2 | ۴-۸- تجهیزات صوت در سالن های کنفرانس

۱-۴-۸- سیستم میکروفن های کنفرانسی 

سیستم های میکروفن کنفرانسی یکی از اصلی ترین تجهیزات مورد نیاز سالن های کنفرانس است و به وسیله آن امکان ارتباط صوتی دو طرفه بین رئیس جلسه و شرکت کنندگان در جلسه فراهم میآید ساختار کلی این دستگاه ها معمولا شامل کنسول رییس جلسه کنسول شرکت کننده دستگاه مرکزی منابع تغذیه و کابل های رابط است. میکروفن های کنسول کنفرانسی اغلب به صورت پایه بلند گردن غازی با طول های مختلف ساخته میشود. این نوع پایه میکروفن موجب نزدیک شدن کپسول میکروفن به دهان گوینده شده و مانع افزایش تقویت زیاد سیگنال و احتمال ایجاد فیدیک سوت کشیدن میکروفن ها میشود. در برخی از مدل ها پایه میکروفن کوتاه و نزدیک به بدنه کنبول ساخته میشود و گاهی بیش از یک کپسول میکروفن در هر دستگاه نصب میشود. مدل های پایه کوتاه از نظر ظاهری مناسب تر هستند. 

مدل های پایه بلند به دلیل بالاتر بودن کپسول میکروفن دارای فیدیک کمتر و صدای واضح تری است ولی نسبت به  حرکت سر گوینده حساس تر است. شکل (8-1) چند مدل کنسول میکروفن کنفرانسی را نشان می دهد. 

در اغلب پایه کنسول های سیستم کنفرانسی یک بلندگوی کوچک برای پخش صدای سخنران و جک ۳/۵mm mini TRS  جهت اتصال هدفون با هدست تعبیه می شود. در دستگاه هایی که امکان ترجمه هم زمان را دارند با اتصال هدفون به این جک و قرار دادن کانال ترجمه دلخواه می توان از هدفون صدای مترجم زبان انتخاب شده را شنید. در برخی مدل ها می توان از یک کنسول برای دو نفر استفاده نمود در این حالت دو عدد جک هدفون در دو سمت دستگاه قرار دارد. کنسول های میکروفن کنفرانسی به دو صورت روکار و توکار ساخته و استفاده می شود. 

برخی مدل ها قابلیت نصب به هر دو صورت را دارد. کنسول های روکار روی میز قرار گرفته و کابل های ارتباطی به آنها وصل می شود. در این حالت کنسول متحرک است و استفاده کننده می تواند آن را بر روی میز حرکت داده و در محل دل خواه روی میز قرار دهد کنسول های روکار بیشتر در سیستم های اجاره ای با سیستم هایی که به طور موقت استفاده می شود مناسب تر است. در این روش کابل های ارتباطی به دلیل جا به جایی و امکان جدا شدن آن ها آسیب پذیر هستند. کنسول های میکروفن توکار در داخل میز به صورت ثابت نصب می شود. 

در این حالت کابل های ارتباطی از داخل میز عبور کرده و آسیب پذیری کمتری خواهد داشت در برخی از دستگاه ها امکان تعیین اولویت صحبت کردن نیز قابل برنامه ریزی است. در برخی مدل ها دکمه هایی جهت رأی گیری تعبیه شده و هنگام انجام رای گیری شرکت کننده ها با فشار دادن دکمه مربوطه رأی خود را اعلام می دارند. شکل (8-2) بلوک دیاگرام اجزاء یک سیستم کنفرانسی ساده را نشان می دهد. 

۱-۱-۴-۸- دستگاه مرکزی سیستم کنفرانسی  

در سیستم کنفرانسی تمام ارتباطات سیگنال و فرمان و هم چنین تغذیه اصلی از طریق دستگاه مرکزی انجام می شود. سیستم مرکزی به وسیله کابل های مخصوص از دستگاه مرکزی به اولین کنسول متصل شده و با توپولوژی حلقوی تمام کنسول ها به یک دیگر متصل شده و انتهای مسیر حلقوی مجددا به دستگاه مرکزی وصل می شود. در اغلب سیستم های دیجیتال به منظور افزایش قابلیت اطمینان در صورت قطع اتصال از یک نقطه از مسیر حلقه سیستم به کار نرمال خود ادامه خواهد داد ولی در صورت قطع از دو نقطه از مسیر حلقه فقط بخش جدا شده از مسیر قطع خواهد شد. دستگاه های مرکزی معمولا به صورت قابل نصب در رک ساخته می شود در شکل (8-3) چند نمونه دستگاه مرکزی سیستم کنفرانسی دیده می شود. 

اغلب بر روی دستگاه مرکزی سیستم کنفرانسی علاوه بر درگاه های اتصال به کنسولها جک و درگاه های زیر نیز وجود دارد.  

۱-۱-۱-۴-۸- خروجی صدا 

جک خروجی صدا سیگنال صوتی میکروفن های سیستم کنفرانسی را جهت پخش از بلندگوهای سالن کنفرانس هدایت می کند. معمولا این سیگنال به پردازشگر مدیریت بلندگو و یا به تقویت کننده متصل میشود. در برخی از سالنهای کنفرانس جهت ایجاد کنترل بیشتر میتوان از یک میکسر صوتی نیز در خروجی استفاده نمود. 

۲-۱-۱-۴-۸- ورودی صدا 

چک ورودی سیگنال صدا امکان پخش صدای یک دستگاه خارجی مانند دستگاه پخش کننده CD با صدای رایانه را از بلندگوهای سیستم فراهم میکند. در صورت استفاده از میکسر صوتی در اتاق فرمان یکی از خروجی های میکسر به این ورودی متصل میشود.

۳-۱-۱-۴-۸- ورودی تلفن 

یکی از ضروریات سالنهای کنفرانس امکان تماس تلفنی با خارج از سالن است برای این منظور از دستگاه های تلفن هیبرید استفاده میشود. این دستگاه امکان دریافت صدای خط تلفن و ارسال صدای میکروفن ها بر روی خط تلفن را ایجاد میکند. اغلب دستگاه تلفن هیبرید به صورت خارجی به دستگاه مرکزی متصل میشود چک ورودی تلفن به خروجی دستگاه تلفن هیبرید متصل میشود. 

۴-۱-۱-۴-۸- خروجی تلفن 

جک خروجی تلفن جهت ارسال سیگنال میکروفنها به دستگاه تلفن هیبرید است. 

۵-۱-۱-۴-۸- ورودی و خروجی درج کننده سیگنال 

جهت درج یک پردازشگر صوتی به سیگنال خروجی دستگاه مرکزی کنفرانسی یک یا دو جک به صورت ورودی و خروجی وجود دارد. دستگاه پردازشگر صوتی اغلب به صورت افکت پروسسور استفاده می شود. 

۶-۱-۱-۴-۸- ورودی و خروجی ضبط 

به منظور ضبط صدای جلسه و یا پخش مجدد از طریق یک دستگاه ضبط صوت جکهای ورودی و خروجی ضبط در دستگاه مرکزی وجود دارد. 

۷-۱-۱-۴-۸- ورودی میکروفن خارجی 

در سیستم های کنفرانسی جهت انجام جلسات پرسش و پاسخ با حضار غیر از شرکت کنندگان مثلا همراهان شرکت کننده یا خبرنگاران معمولا یک میکروفن بیسیم اضافه به ورودی میکروفن خارجی دستگاه سیستم متصل می شود. 

۸-۱-۱-۴-۸- سوکت اتصال به منتشر کننده مادون قرمز " 

برخی از سیستم های کنفرانسی مجهز به سیستم ترجمه هم زمان نیز هستند و این سوکت جهت اتصال منتشر کننده های مادون قرمز به دستگاه مرکزی استفاده میشود. بسته به فناوری مورد استفاده این سوکت از نوع BNC و کابل هم محور در مدلهای دیجیتال سوکت ۴۵-RJ و کابل شبکه با انواع دیگر است. 

۹-۱-۱-۴-۸- درگاه توسعه سیستم 

جهت توسعه تعداد کنسولها با توجه به محدودیت تعداد کنسول قابل اتصال به یک سیستم کنفرانسی یا یک مسیر حلقه از درگاه توسعه دستگاه برای اتصال به دستگاه مرکزی دیگر و یا مسیر حلقه اضافه استفاده می شود. 

۱۰-۱-۱-۴-۸ - درگاه کنترل دوربین 

یکی از قابلیت های مهم سیستم های کنفرانسی امکان ردیابی خودکار سخنران به وسیله دوربین های سیستم تصویری است. درگاه کنترل دوربین آدرس و اطلاعات میکروفن فعال را به دستگاه کنترل دوربین میفرستد. برخی از دستگاه ها در داخل خود سیستم کنترل دوربین دارند و این درگاه به طور مستقیم به دوربین ها متصل می شود. 

۱۱-۱-۱-۴-۸- درگاه اتصال به رایانه 

در دستگاه های دیجیتال یک درگاه جهت اتصال به رایانه بر روی دستگاه مرکزی وجود دارد. این درگاه اغلب به صورت ۲۳۲-USB ، RS یا ETHERNET است. بسته به برند و مدل دستگاه ممکن است جک ها و درگاه های دیگری نیز وجود داشته باشد. 

۲-۱-۴-۸- کنسول کنفرانسی شرکت کننده DU 

کنسول شرکت کننده جهت قرار گرفتن روی میز جلوی شرکت کننده در جلسه طراحی می شود. این کنسول نیز مانند. کنسول های رئیس جلسه دارای میکروفن چراغ سیگنال نشان دهنده و بلندگو است. میکروفن های شرکت کنندگان در حالت عادی قطع است و بر روی کنسول های شرکت کننده دکمه ای جهت درخواست صحبت وجود دارد. شرکت کننده جلسه با فشردن این دکمه درخواست خود را جهت صحبت کردن به رئیس جلسه اعلام میکند. در این حالت چراغ سیگنال نشان دهنده بر روی کنسول شرکت کننده شروع به چشمک زدن میکند و بر روی کنسول رئیس جلسه و یا رایانه کنترل اعلام می شود، در صورت موافقت رئیس جلسه و فشردن دکمه پاسخ میکروفن درخواست کننده باز شده و صدای وی در سیستم پخش می شود در این حالت معمولا چراغ سیگنال کنسول درخواست کننده از حالت چشمک زن به حالت ثابت در میآید در واقع روشن بودن چراغ سیگنال یک کنسول نشان می دهد که میکروفن آن باز است. معمولا تعداد میکروفن هایی که به طور هم زمان میتواند باز باشد بسته به دستگاه های مختلف و نوع برنامه ریزی متفاوت است. در برخی از دستگاه ها امکان برنامه ریزی و تعیین تعداد میکروفن های فعال در هر لحظه قابل تنظیم است به گونه ای که مثلا میکروفن یک شرکت کننده دارای اولویت پایین تری نسبت به میکروفن رییس جلسه یا شرکت کننده دیگر است و چنانچه میکروفن با اولویت بالاتر مانند رییس جلسه صحبت کند صدای میکروفن با اولویت پایین تر قطع با تضعیف میشود. در برخی از دستگاه ها میکس صدای چند میکروفن قابل برنامه ریزی است برخی از مدلها مجهز به کارت خوان است و شرکت کننده با قرار دادن کارت شخصی خود در داخل دستگاه امکان دسترسی و استفاده از کنسول را پیدا می کند. با استفاده از کارت ها به صورت خودکار حضور و غیاب شرکت کنندگان نیز انجام شده و بر روی رایانه کنترل کننده مشخص می شود. 

۳-۱-۴-۸- کنسول کنفرانسی رئیس جلسه CE 

کنسول رئیس جلسه جهت قرار گرفتن در میز مقابل رییس جلسه طراحی میشود ساختار این کنسول مانند کنسول شرکت کننده است و علاوه بر آنها دکمه ها و کنترلهای اضافه جهت مدیریت جلسه از قبیل پاسخ به درخواست و فعال یا قطع کردن میکروفن شرکت کننده ها نیز وجود دارد معمولا در سالن های جلسات کوچک یک دستگاه کنسول رییس جلسه و در سالنهای بزرگ که هیئت رئیسه دارند از چند دستگاه کنسول رئیس جلسه استفاده میشود. برخی مدل ها قابلیت برنامه ریزی به صورت استفاده رئیس جلسه و شرکت کننده را دارد. 

۴-۱-۴-۸- منابع تغذیه 

در اغلب کنسولهای سیستم کنفرانسی تغذیه کنسولها از طریق کابل ارتباطی و از دستگاه مرکزی تامین میشود با توجه به محدودیت تعداد کنسولهای قابل اتصال به یک دستگاه مرکزی در سالنهای کنفرانس با تعداد کنسول بالا نیاز به منبع تغذیه اضافی وجود دارد. تعداد منبع تغذیه اضافی متناسب با تعداد کنسول طبق دستور العمل سازنده انتخاب می شود. 

۵-۱-۴-۸- کابل های ارتباطی 

کابل های ارتباطی در یک مسیر حلقوی کنسولها را به یک دیگر و به دستگاه مرکزی متصل می کند. بسته به آنالوگ یا دیجیتال بودن دستگاه سازنده و مدل آن انواع کابل و کانکتورهای مختلف به کار میرود در مدلهای دیجیتال اغلب از کابل شبکه و کانکتور RJ-45 استفاده می شود. با توجه به طول مسیر و احتمال ایجاد اختلالات الکترومغناطیسی بر روی سیستم کابل ارتباطی بین کنسول ها به وسیله سازنده ارایه میشود و بهتر است از کابل های با مشخصات پیشنهادی سازنده استفاده شود در مدلهای دیجیتال توصیه می شود از کابل و اتصالات شبکه از نوع شیلددار SFTP استفاده شود. در دستگاه های آنالوگ انواع مختلف کانکتور و کابل بسته به سازنده و مدل مورد استفاده قرار می گیرد. کابل مورد استفاده در مدلهای آنالوگ باید از نوع شیلددار باشد. در برخی مدل ها کابل ارتباطی بین کنسول ها به بدنه دستگاه متصل است. 

۶-۱-۴-۸- نرم افزارهای کنترلی 

در سیستم های کنفرانسی دیجیتال امکانات نرم افزاری مختلفی از قبیل انجام تنظیمات برنامه ریزی سیستم فعال یا غیر فعال سازی میکروفن ها وجود دارد برای استفاده از این امکانات از نرم افزارهای مخصوص استفاده می شود و بسته به مدل و برند سیستم کنفرانسی نرم افزارها امکانات مختلفی را فراهم می آورند. 

رایانه کنترل کننده به دستگاه مرکزی متصل میشود. در این نرم افزارها معمولا امکان حضور و غیاب و اعلام نتیجه رای گیری وجود دارد. شکل (8-4) یک نمونه نرم افزار کنترلی سیستم کنفرانس را نشان می دهد.  

۷-۱-۴-۸- سیستم های کنفرانسی بیسیم 

کنسول های بیسیم در مواقعی که نیاز به جا به جایی و تسریع در چیدمان و جمع آوری کنسول ها وجود دارد به کار می رود. به منظور تامین امنیت مکالمات و جلوگیری از امکان شنود جلسه از بیرون سالن کنفرانس در اغلب مدلهای بی سیم از اشعه مادون قرمز برای ارتباط استفاده میشود. برخی نیز از امواج رادیویی مانند WIFI استفاده می کنند. 

در حالت استفاده از امواج رادیویی با توجه به امکان عبور امواج از دیوارهای سالن کنفرانس و احتمال ایجاد شنود، لازم است از کدهای رمز برای جلوگیری از شنود استفاده شود. 

در اغلب مدل های سیستم های کنفرانسی بیسیم از باطری و شارژرهای مخصوص جهت تغذیه کنسول ها استفاده می شود. شکل (8-5) یک نمونه سیستم کنفرانسی بیسیم را نشان می دهد.

۲-۴-۸- تجهیزات پخش صدا 

جهت بهبود کیفیت بخش صدا و ایجاد یک نواختی و همچنین پخش صدای منابعی غیر از میکروفن های کنفرانسی بسته به نظر طراح و متناسب با کاربری میتوان از تجهیزات صوتی استفاده کرد. این تجهیزات از قبیل بلندگو پردازشگر سیگنال مدیریت بلندگو تقویت کننده میکسر ضبط کننده و غیره است که متناسب با ابعاد شرایط آکوستیک و نوع کاربری انواع و تعداد این تجهیزات مشخص میشود. بلندگوهای مورد استفاده در سالن کنفرانس اغلب از نوع دیواری یا سقفی بوده و طراحی مدل تعداد و محل قرارگیری آنها باید به گونه ای باشد که در صدای میکروفن های کنسول کنفرانسی ایجاد فیدیک نکند. 

۳-۴-۸- میکروفن های بی سیم 

در برخی از سالنهای کنفرانس تعدادی صندلی به غیر از رئیس جلسه و شرکت کننده ها در نظر گرفته میشود. این صندلی ها متناسب با چیدمان سالن کنفرانس جهت استقرار هیئت همراه خبرنگاران و یا تماشاگران در نظر گرفته می شود. در این صورت به منظور ایجاد جلسه پرسش و پاسخ یا صحبت کردن اشخاصی که کنسول میکروفن کنفرانسی در اختیار ندارند. لازم است یک یا چند عدد میکروفن بیسیم دستی در مجموعه سیستم صوتی سالن در نظر گرفته شود. برخی از دستگاههای مرکزی امکان اتصال مستقیم میکروفن را نیز در خود دارند.