راهنمای طراحی دیوارهای حائل : ضابطه شماره 308 | 9-7- ملاحظات محلی

1-9-7- سازه های مجاور و حریم اطراف 

معمولا علت اجرای سازه های سیل بند عدم دسترسی به حریم کافی می باشد و کم عرض بودن ایـن حـریم عمـدتا بـه علت وجود سازه های ساختمانی و غیرساختمانی در کنار مسیر است. وجود لوله های فاضلاب با درزهای باز، سـازه هـای بـا طبقات زیرزمینی یا بخش های مدفون و یا وجود مناطق حفاری شده در نزدیکی دیوارهای سیل بند، پایـداری آن هـا  را بـه خطر می اندازد. علاوه بر این احداث سازه های جدید نیز چنین خطری را به همراه خواهد داشت. جهت انجام چنین امـری بخصوص در هنگام اجرای عملیات ساختمانی در مجاورت دیواره های سیل بند احتمـال خطرپـذیری عملیـات، ملاحظـات طراحی و مسایل اجرایی باید همواره مدنظر بوده و تحت نظارت مهندسین مربوطه انجام گیرد. پتانسیل خطرات احتمالی ،در صورت انجام طراحی صحیح و رعایت اصول صحیح اجرایی می تواند به حداقل ممکن کـاهش یابـد. یکـی از مخـاطرات مهم نشت است. وجود سازه های مدفون (نظیر طبقات مدفون یک سـاختمان) یـا وجـود حفـاری در سـمت خشـکی یـک سیل بند باعث کوتاه شدن مسیر نشت گشته و وجود آن ها در سمت آب (ساحل) در صورت نفوذ در لایـه نفوذناپـذیر و یـا کف پوش ناتراوا نیز باعث کاهش طول نشت می گردد که در هر دو حالـت مطلـوب نیسـت. در چنـین مـواردی لازم اسـت منطقه حفاری شده یا سازه زیرزمینی با استفاده از مصالح مشابه پی دیوار، خاکریزی گردد. 

در صورتی که چاه های فشارشکن برای کنترل نشت استفاده گردد، بهتر است که جانمایی آن ها در حـد فاصـل پنجـه دیواره و سازه هاي مجاور انتخاب شود. ممکن است به منظور حفاظت از سازه های زیرزمینی تراز تخلیـه ایمـن سـیل بنـد، پایین آورده شود. باید توجه داشت که انتخاب موقعیت چاه های فشارشکن در مناطق مجاور سازه هـای زیرزمینـی بلامانع است، ولی در این صورت باید وجود مشکلاتی نظیر مسایل اجرایی نگهداری و تخلیـه چـاه مـدنظر باشـد. در صـورتی کـه مساله نشت تنها مربوط به مقدار آن باشد، استفاده از سیستم چاهک و پمپاژ موقت می توانـد راه حلـی بـرای دوران پر آبـی باشد. خطر دیگر وجود سازه های مدفون و یا مناطق حفاری شده در سـمت خشـکی، کـاهش مقاومـت لغزشـی دیـوار در امتداد صفحه گسیختگی شالوده است. در این حالت مقاومت برشی صفحات مختلف در منطقه حفاری و یا مجاورت سـازه زیرزمینی باید مطالعه شود. 

براي مقابله با این مشکل در صورتی که پرکردن منطقه حفاری شده ممکـن نباشـد، بـا تمهیـدات دیگـر نظیـر اضـافه نمودن خاکریزی بین دیوار و سازه های مجاور و یا تقویت سازه زیرزمین، می توان مقاومت لغزشی لازم را تـامین نمـود. در مورد حفاري هاي سمت آب که منجر به ناپایداري شالوده در کناره ساحل رودخانه می گردند، انجام خاکریزي بـه گونـه اي که ضریب ایمنی پایداري لازم را تامین نماید، ضروري است. 

در مواردی که دیوار تحت نیروی جانبی زیاد، نظیر فشار ناشی از شکست موج قرار دارد، انتخاب سیل بند T، با وجـود داشتن هزینه بیش تر نسبت به سایر گزینه ها، مناسب تر خواهد بود. این نوع دیوار به دلیل دارا بودن شالوده عـریض بـراي تامین پایداري لازم، نیازمند حریم بیش تري و در نتیجه هزینه اجرایی بیش تري خواهـد بـود. امـا بعـد از خـاکریزي و پـر کردن روي پایه دیوار، به علت ضخامت نسبتا کم دیوار نسبت به سایر راه حل های موجود، (نظیر سیل بند خاکی و یا موارد مشابه) فضای قابل استفاده بیش تری در دسترس خواهد بود. این موضوع باعث برتری دیوارهای T شکل بـرای اسـتفاده از حریم های محدود می گردد. در صورتی که امکان عملیات سپرکوبی با توجه به اثر ارتعـاش تولیـدی در سـازه هـای مجـاور باشد، استفاده از دیوار I می تواند به عنوان گزینه مناسب مورد توجه باشد. 

2-9-7- ملاحظات معماری و محوطه سازی

رعایت اصول معماری و زیبایی شناسی در طرح و اجرای دیواره های سیل بند لازم است. تا حد ممکن هندسه دیوار باید از فرم توپوگرافی طبیعی زمین پیروی نماید. در واقع طرح دیواره  سیل بنـد، بایـد بـر اسـاس توافـق فنـی و اجرایـی بـین مهندس طراح، مهندس معمار و محوطه ساز باشد. باید در نظر داشت در موارد نادری که امکان تبعیت از وضـعیت موجـود و حفظ آرایش طبیعی ساختگاه وجود ندارد، با به کارگیری روش های نـو در طراحـی و شـیوه هـای ظریـف اجرایـی بایـد دست خوردگی در وضع طبیعی را به حداقل رساند. انتخاب جانمایی سازه های مختلف در ساختگاه و طراحی آن ها باید بـا توجه به اثرپذیری محدوده داخلی طرح از شیوه مورد استفاده در اجرا صورت پذیرد.