مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-پ٣-٣ كليات

٩-پ٣-٣-١ مدل ‌های خرپایی از تعدادی اعضای فشاری (بست ها) که از بتن به تن‌هایی، و یا بتن و آرماتور تشكيل شداند، و اعضاى كششى (بندها) كه از آرماتورها تشكيل شداند، ساخته میشوند. این اعضا در محل گره‌ها به یک ديگر متصل شده و يك سيستم خرپاى باربر را تشكيل میدهند. در مدل هاى خرپايى الزامات زير بايد رعايت شوند:

الف- محل وارد شدن بارها فقط از طريق گره‌ها بوده، و اجزاى فشارى وكششى فقط تحت بارهاى محوری قرار می گیرند.

ب- مدل خرپایی باید مشخص کننده‌ی مسیر انتقال بار به تکیه‌گاه‌ها و یا به اعضاى مجاور باشد.

پ- اصول تعادل استاتیكی بین نیروهاى وارده و عكس العمل ها بايد برقرار باشند.

ت- ابعاد اجزاى فشارى، كششى، وگره‌ها بايد در مدل منظور شوند.

ث- هر بست بايد ساير بست ها را فقط در محل گره‌ها قطع كند.

ج- اعضای كششى می توانند اجزاى كششى ديكر و يا اجزاى فشارى را در محلى غير از گره‌ها قطع نمایند.

چ- زاویەی بین محور‌های اعضای كششی و فشاری در هر گره نباید کمتر از ٢۵ درجه باشد.

ح- در تيرهاى عميقى كه بر اساس روش بست وبند بررسى و محاسبه مى شوند بايد ضوابط بند ٩-١١-٨-٢ نيز رعايت شوند.

خ- در دستك‌ ها و نشيمن هايى كه با استفاده از مدل بست و بند محاسبه مى شوند و نسبت دهانه‌ برشى به عمق آن ها، av/d، از ٢ كم تر است، بايد علاوه بر رعايت بندهاى ٩-١٧-4-٢ و ٩-١٧-4-6 رابطه‌ى زير نيز تامين شود.

در اين رابطه Asc سطح مقطع آرماتور اصلى دستك يا نشيمن،  f'c  مقاومت فشارى مشخصهى بتن (مگاپاسكال)، و fy مقاومت تسليم مشخصه براى آرماتور (مگاپاسكال)، bw عرض جان يا قطر مقطع دايرهاى عمود بر صفحه‌ى دستك يا نشيمن (ميلى متر)، و d فاصله‌ى دورترين تار فشاری تا مركز آرماتورهاى كششى اصلى دستك يا نشيمن طولى (ميلى متر) است.

د- در مواردى كه سطوح مستعد برش اصطكاكى وجود دارند، ضوابط ٩-٨-٨ بايد در نظر گرفته شود.

ذ- در صورت طراحى اجزاى سيستم هاى باربر لرزاى با مدل بست وبند، ضوابط بند ٩-پ٣-٨ نیز باید در نظر گرفته شوند.

٩-پ٣-٣-٢ استفاده از روش بست و بند برای طراحی قسمت‌هایی از سازهی بتن آرمه که در آنها تئوری توزیع خطى كرنش ها صادق نيست، مثل تيرهاى عمیق، تير تیغه ها، دستک ها و نشيمن ها، محل هاى تغییرات ناگهانى در هندسه و يا باركذارى هاى متمركز (ناپيوستگى)، دیافراگم ها، سر شمع ها و دیوار‌های دارای بازشو کاربرد دارد.

٩-پ٣-٣-٣ مدل كلى سازه اى كه شكل يك خرپاى ايده آل را دارا است، بايد يك مسير قابل قبول انتقال نیرو از محل وارد شدن بار تا تکیه‌گاه‌ها و یا اجزای مجاور در ناحیه‌ی B را پوشش دهد. شكل ٩-پ٣-4 استفاده از روش بست و بند را در برخى اعضا و يا قسمت هايى از آنها، و نيز امتداد تنش‌های ایجاد شده در اعضای مدل خرپایی را كه نشان گر مسير تنش‌هاى اصلى ايجاد شده در عضو مى باشند، نشان ميدهد.