مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-پ٣-۴ اعضای فشارى (بست ها)

٩-پ ٣-4-١ مقاومت بست ها

٩-پ٣-4-١-١ مقاومت فشارى اسمى هر بست، Fns، به صورت زير محاسبه مى شود:

الف) در بست بدون آرماتورهاى طولى

ب) در بست با آرماتورهاى طولى

در روابط فوق، Fns برابر با كوچكترين مقدار محاسبه شده در دو انتها، Acs سطح مقطع بست در انتهاى مورد نظر در وجه ناحيه‌ى گره، و fce مقاومت فشارى موثر بتن بوده وبراساس بند ٩-پ٣-٢-١-٣ محاسبه مى شود. هم چنين A's سطح مقطع آرماتور فشارى در امتداد طول بست، و f's تنش آرماتورهاى فشارى است كه بر اساس ظرفيت محورى اسمى بست محاسبه مى شود. براى آرماتورهاى با تنش تسليم كم تر از 420 مگاپااسكال، مقدار f's را مى توان برابر با fy در نظر گرفت.

مقدار  Acs بايد با در نظر كرفتن سطح بتن موجود و شرايط مهار بندى در انتهاى بست، طبق شكل ٩-پ٣-٥ محاسبه شود. هنگامى كه بست فقط با آرماتورگذارى مهار شده است، سطح بتن موثر می تواند تا فاصله‌ى حداكثر ٨ برابر قطر آرماتور طولى از آرماتور وجه طولى خاموت هاى بسته شده منظور شود؛ و پوشش بتن طبق شكل ٩-پ٣-٥ ناديده گرفته شود.

٩-پ٣-4-١-٢ مقاومت فشارى موثر بتن در يک بست، fce ، بر اساس بندهاى ٩-پ٣-4-١-٣ و٩-پ٣-4-١-٥ محاسبه مى شود.

٩-پ٣-4-١-٣ مقاومت فشارى موثر بتن، fce، در هر انتهاى بست از رابطه‌ى زير محاسبه مى شود:

در رابطه‌ى فوق،  βs و βc ضريبهاى اصلاح مقاومت موثر بتن در بست هستند كه بر اساس جدول هاى ٩-پ٣-١ و ٩-پ٣-٢ محاسبه می شوند. در این ضریب ها اثرات ترک خوردگی، آرماتور‌های عرضی و تقید انتهایی بست بر روی مقاومت فشاری موثر بتن در نظر گرفته شده اند.

٩-پ٣-۴-١-۴ در صورتی که ابعاد عضو یا ناحیه‌ بتنی به گونه‌ای باشند كه برش از مقدار زير تجاوز نكند، مى توان بدون رعايت بند ٩-پ٣-4-٢ از ضريب  βs برابر با 0/75 استفاده نمود.

در رابطه‌ى فوق،  θ زاويه ى بست،  λ ضريب بتن سبك، و λs ضريب اثر اندازه است كه در صورت رعايت بند ٩-پ٣-4-٢ برابر 1/0 در نظر گرفته مى شود؛ ودر غير اين صورت از رابطه‌ى (٩-پ٣-۶) تعيين مى شود.

٩-پ٣-4-١-٥ در صورت استفاده از آرماتورهاى محصور كننده در طول بست، مى توان اثر اين آرماتورها در افزايش مقدار  fce را بر اساس آزمايش و يا روابط تحليلى معتبر منظور نمود.

٩۔پ٣-۴-٢ آرماتور توزیعی کنترل ترک در بست‌های داخلی

٩-پ٣-4-٢-١ در اعضاى فشارى داخلى كه باضريب  βs=0.75 محاسبه شده‌اند، آرماتورهايى جهت تحمل كشش عرضى ايجاد شده در اثر كسترده شدن سطح فشار در قسمت هاى میانی بست، مطابق با جدول ٩-پ٣- ٣ توزیع می شوند.

٩-پ٣-۴-٢-٢ فاصلەی آرماتور‌های توزیعى بر اساس جدول ٩-پ٣-٣ نبايد از ٣٠٠ ميلى متر تجاوز كند .

٩-پ٣-۴-٢-٣ بست ها در صورتی به طور جانبی مقید محسوب میشوند که در امتداد عمود بر صفحه‌ی مدل بست و بند (یا صفحاتی که در حالت مدل سه بعدی، عضو در آنها قرار می گيرد)، به يكى از شرايط زير مقيد باشند:

الف) ناحیه‌ی غیر پیوسته در امتداد عمود بر صفحه‌ی مدل بست و بند پيوسته باشد.

ب) بتن مقيد كننده‌ى بست بعد از هر وجه جانبى آن، حداقل معادل نصف عرض بست امتداد يابد (در مدلهاى سه بعدى كه عرض عضو وضخامت بتن مقيد كننده متغير هستند، نسبت ضخامت به عرض در نواحى ميانى عضو كنترل گردد).

پ) بست در اتصال تير به ستون واقع شده باشد؛ واتصال از هر طرف توسط تيرها يا دال بتنى محصور شده باشد.

٩-پ٣-4-٢-4 طول مهارى آرماتورهاى توزيعى كنترل ترك بست هاى داخلى، بايد تا قبل از رسیدن به وجوه عضو تامین شده باشد. در صورتی که طول کافی برای تامین طول مهارى موجود نباشد، قلاب انتهایی آرماتور کنترل ترک حول آرماتور طولی کفایت می کند.

٩-پ٣-۴-٣ جزئیات آرماتور گذاری طولی بست ها

٩-پ٣-4-٣-١ آرماتورهاى فشارى بايد موازى با محور بست بوده وبايد در طول بست با تنگ هاى بسته مطابق بند ٩-پ٣-4-٣-٣ و يا با دورپيچ هايى مطابق بند ٩-پ٣-4-٣-4 محصور شده باشند.

٩-پ٣-۴-٣-٢ آرماتور‌های فشاری باید در وجه ناحیه‌ی گره به گونه‌ای مهار شوند كه بتوانند تنش  f's را كه براساس بند ٩-پ٣-4-١ محاسبه مى شود، تأمين نمايند.

٩-پ٣-۴-٣-٣ تنگ‌های بستەی در بر گيرنده‌ی آرماتورهاى فشارى بست، بايد مطابق بند 9-٢١-۶-٢ وساير قسمت هاى اين بند باشند.

الف - فاصله ی تنگ‌های بسته، s از یک دیگر نباید از كوچكترين مقدار بعد كوچك مقطع بست، 48 برابر قطر تنگ، و یا ١۶ برابر قطر آرماتور طولى فشارى بيش تر باشد.

ب - اولین تنگ بسته نباید بیش از 0.5s از وجه ناحیه‌ی گره در هر يک از دو انتهاى بست دورتر قرار داده شود.

پ -  تنگ‌های بسته باید طوری نصب شوند که هر کدام از میلگرد‌های طولی واقع در گوشه‌های عضو، و یا سایر آرماتور‌های طولی به صورت یک در میان، به وسیله‌ی گوشه‌ی تنگ‌ها و یا سنجاقی‌ها با زاویه‌ی قلاب انتهایی حداكثر ١٣۵ درجه كه به طرف داخل خم شداند، در بر گرفته شوند؛ و فاصله‌ی هیچ کدام از آرماتور‌های طولی غیر واقع در گوشه‌ی تنگ یا سنجاقى از اين آرماتورها از ١٥٠ ميلى متر بيش تر نباشد.

٩-پ٣-۴-٣-۴ دور پیچ‌های محصور کنندەی آرماتورهاى فشارى بايد مطابق بند 9-21-6-3 باشند.