مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 1 | ۸-۲- تنش های مکانیکی در کابل ها

در ارزیابی خطر احتمالی آسیب مکانیکی به کابل ها که احتمالاً طی روند عادی نصب کابل ها اعمال می شود، هر یک از موارد باید در نظر گرفته شود. 

احتمال آسیب رسیدن به کابل ها و تکیه گاه های آنها به دلیل اثرات مختل کننده نیروهای الکترومکانیکی ناشی از هر جریانی که ممکن است در بهره برداری از کابل ها عبور کند (از جمله جریان های اتصال کوتاه)، باید در نظر گرفته شود. 

۱-۸-۲- کشش 

کشش وارد شده به یک کابل نباید از مقادیر تنش کششی زیر برای هر یک از هادی ها بیشتر باشد. منوط به اینکه حداکثر نیروی کششی ۱۰۰0N باشد مگر اینکه توافق دیگری با تولید کننده کابل وجود داشته باشد. 

۱) برای کابل های غیر قابل انعطاف حین نصب ۵۰N٫mm² 

۲) برای کابل های قابل انعطاف تحت تنش کششی استاتیک و برای کابل های غیر قابل انعطاف در حال بهره برداری در مدارهای ثابت ۱۵N٫mm² 

یادآوری - واحد جرم کیلوگرم و واحد وزن نیوتن است. یک کیلوگرم ماده در حدود ۱۰ نیوتن وزن دارد. 

در شرایطی که کشش بیش از این مقادیر به وجود آید باید از یک تجهیز یا دستگاه تحمل تنش جداگانه استفاده شود. روش اتصال چنین تجهیزی به کابل باید به گونه ای باشد که کابل آسیب نبیند. 

در شرایطی که کابل های انعطاف پذیر تحت تنش دینامیک قرار دارند (به عنوان مثال درام های پیچشی)، تنش های مجاز یا خستگی کابل باید بین مهندس طراح و سازنده کابل توافق شود. 

در مواردی که کابل ها به صورت عمودی و بدون نگهدارنده های میانی نصب شده و غیر قابل دسترس باشند و احتمال جابجایی و ایجاد اختلال در آنها وجود نداشته باشد باید در بالای مسیر با نگهدارنده ثابت شوند به گونه ای که شعاع داخلی خم از حداقل شعاع خمشی مناسب برای استفاده عادی کمتر از مقادیر جدول (۲-۱۱) نباشد. طول عمودی کابل بدون نگهدارنده نباید از ۵ متر بیشتر شود. 

کابل ها نباید به حدی فشرده شوند که آسیب ببیند. هیچ یک از کابل های موضوع استانداردهای 60227 IEC و 60245 IEC برای فشرده سازی طراحی نشده اند. 

۲-۸-۲- خم نمودن کابل ها 

شعاع خمش داخلی (R) همانطور که در شکل (۴۲) نشان داده شده است برای انواع مختلف کابل در شرایط عادی نباید از شرایط ذکر شده در جدول (۲-۱۱) کم تر باشد. 

هنگام لخت کردن عایق باید مراقب بود که آسیبی به هادی کابل وارد نشود زیرا این امر به شدت بر شعاع خمش کابل تأثیر می گذارد. 

شعاع خمش (R) توصیه شده برای دمای محیط ۲۰۱۰ درجه سلسیوس است. برای دمای خارج از این گستره توصیه های سازنده کابل باید رعایت شود. 

برای کابل ها و بندهای انعطاف پذیر به ویژه در محل ترمینال ها و در محل ورود به لوازم متحرک می توان از قطعاتی استفاده نمود که اطمینان حاصل شود کابل به شعاع خم داخلی کم تر از آنچه در جدول (۲-۱۱) توصیه می شود، خم نشده است. برای دوام بیشتر کابل لازم است از انعطاف پذیری کابل خیلی نزدیک به هر نقطه خمش داخلی و/یا خارجی جلوگیری شود. اگر از محافظ سیم یا تجهیزات دیگری استفاده می شود نباید مانع از حرکت داخلی کابل در داخل آن ها شود.

۳-۸-۲- پیچ خوردگی کابل ها 

به طور کلی کابل های انعطاف پذیر طوری طراحی نشده اند که حول محور طولی خود تابیده شوند. در تاسیساتی که جلوگیری از چنین پیچشی امکان پذیر نیست طراحی کابل انعطاف پذیر و آرایش نصب باید بین طراحان تاسیسات الکتریکی و سازندگان کابل توافق شود. 

برای انجام طراحی موارد زیر الزامی است : 

۱) در مواردی که حالت عادی کار به تعداد چرخش اندک از طریق قوس تا ۳۶۰ درجه در هر دو جهت نیاز داشته باشد فاصله بین تکیه گاه های بست کابل نباید کمتر از ۵۰ برابر بزرگترین قطر کابل اجرا شده باشد. 

۲) در مواردی که حالت عادی کار به چرخش مکرر از طریق قوس تا ۳۶۰ درجه در هر دو جهت نیاز داشته باشد، فاصله بین تکیه گاه های بست کابل نباید ۱۰۰ برابر بزرگترین قطر کابل اجرا شده باشد. 

در مواردی که از کابل های مخصوص برای این اهداف استفاده می شود، نسبت های فوق ممکن است به ترتیب به ۲۵ برابر و ۵۰ برابر کاهش یابد.