مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 2 | ۶-۴- سیگنال های هشدار شنیداری و دیداری

پس از کشف حریق توسط دتکتورها با شستی های اعلام حریق، کنترل پنل مرکزی اعلام حریق باید جهت آگاهی متصرفین سیگنال های هشدار شنیداری یا دیداری را ایجاد کند تا متصرفین بتوانند بدون فوت وقت عملیات خروج از ساختمان را انجام دهند لذا این ضرورت وجود دارد که سیگنال های هشدار از نظر نوع و شدت صوت برای آگاهی به تمام افرادی که این سیگنال های هشدار برای آنها طراحی شده، کافی باشد. 

در بسیاری از ساختمان ها با فعال شدن هر گونه شستی اعلام حریق یا دتکتور آژیرهای اعلام حریق در تمام ساختمان به صدا درآمده و لزوم تخلیه کل ساختمان را نشان می دهد لذا در چنین شرایطی عملیات تخلیه بسیار آسان خواهد بود. در ساختمان های بزرگ و پیچیده ،سیگنال “تخلیه” در مرحله اول می تواند محدود به یک طبقه با تعداد محدودی از طبقات باشد و در سایر مناطق سیگنال “هشدار” به منظور آگاهی متصرفین از وقوع حریق (بدون اینکه نیازی به تخلیه متصرفین) باشد ارسال می شود. 

به منظور دست یابی به چنین نظم و ترتیبی، ضروری است که ساختمان به تعدادی منطقه هشدار تقسیم شده و سیگنال های هر منطقه هشدار مستقل از سیگنال های هشدار در سایر مناطق عمل کند. در نتیجه سیگنال های هشدار حریق در ساختمان گروه بندی می شود، به طوری که در هر زمان مشخص آژیرها می تواند دارای یکی از سه حالت "بی صدا"، "هشدار" یا "تخلیه" باشد. 

یادآوری - جهت تمایز سیگنال تخلیه از سیگنال هشدار باید از دو نوع آوای متفاوت استفاده شود. 

تقسیم بندی ساختمان به مناطق هشدار مختلف میتواند به دلایل زیر باشد : 

    • استفاده از تخلیه مرحله ای (ر.ک. بند ۴-۷) 

    • به منظور جلوگیری از اختلالهای غیر ضروری در هنگامی که هشدار کاذب رخ می دهد. 

    • هر گونه شرایط دیگری که در آن از مقدمات هشدار دو مرحله ای استفاده شود. 

۱-۶-۴- منطقه هشدار 

۱-۱-۶-۴- مرزهای هر منطقه هشدار حریق (به غیر از دیوارهای خارجی) باید از ساختار مقاوم در برابر حریق تشکیل شده باشد. 

۲-۱-۶-۴- در برخی ساختمان های عمومی پیچیده (مانند مراکز خرید) مناطق هشدار به گونه ای طراحی می شود که بر مناطق کنترل دود منطبق باشد، به طوری که مناطق کنترل دود به جای ساختار مقاوم در برابر حریق توسط پرده های دود از یک دیگر جدا می شود. 

یادآوری - توصیه می شود از پیام صوتی به عنوان سیگنال شنیداری استفاده شود. 

۳-۱-۶-۴- میزان هم پوشانی سیگنال ها بین مناطق هشدار نباید به اندازه ای باشد که موجب سردرگمی ساکنین هر یک از مناطق ساختمان شود. 

۴-۱-۶-۴- در تمام مناطق هشدار باید از یک سیگنال همسان برای اعلام نیاز تخلیه و یک سیگنال همسان (متفاوت از سیگنال تخلیه) برای اعلام هشدار استفاده شود. 

۵-۱-۶-۴- در حالی که یک منطقه هشدار میتواند بیش از یک منطقه کشف را پوشش دهد (نه بالعکس) مرزهای مناطق هشدار باید بر مرزهای مناطق کشف مربوطه منطبق باشد. 

۶-۱-۶-۴- لازم است بهره بردار سیستم از مورد تایید بودن پیکربندی مناطق هشدار توسط مقام قانونی مسئول اطمینان حاصل کند. 

۲-۶-۴- سیگنال های هشدار شنیداری 

۱-۲-۶-۴- هشدار شنیداری برای هشدار دادن به همه متصرفین ساختمان در وضعیت حریق ارسال می شود. 

۲-۲-۶-۴- در بیمارستان ها و برخی ساختمان های مراقبتی که افراد برای خروج نیاز به کمک دارند، سیگنال هشدار شنیداری می تواند صرفا برای آگاه کردن اپراتورها (کارمندان) پیش بینی شود و این سیگنال برای بیدار کردن متصرفین از خواب طراحی نمی شود. 

۳-۲-۶-۴- حداقل شدت صوت آژیرها نباید از ۶۵ دسی بل کم تر باشد. 

یادآوری 1- شدت صوت آزیر در پلکان ها فضاهایی با مساحت کمتر از ۶۰ متر مربع و مکان های خاص به اندازه محدود (مانند توالت)، می تواند به ۶۰ دسی بل کاهش یابد. 

یادآوری 2- شدت صوت ازبر در محیط هایی که تلفن آتش نشان جانمایی شده باید به اندازه ای باشد که در مکالمات تلفنی با سرویس نجات و آتش نشانی اختلال ایجاد نکند. 

۴-۲-۶-۴- در محیط هایی که شدت صوت نویز زمینه بیش از ۶۰ دسی بل و برای مدت بیش از ۳۰ ثانیه استمرار داشته باشد، باید شدت صوت آژیر را ۵ دسی بل بالاتر از شدت صوت نویز زمینه انتخاب کرد. 

۵-۲-۶-۴- حداقل شدت صوت در فضاهایی که برای خوابیدن استفاده می شود نباید از ۷۵ دسی بل کم تر باشد.

۶-۲-۶-۴- حداکثر شدت صوت آژیرها نباید از ۱۲۰ دسی بل تجاوز کند. 

۷-۲-۶-۴- آژیرها از نظر آوا باید متمایز از سایر سیستمهای هشدار در ساختمان باشد. 

۸-۲-۶-۴- در محاسبات شدت صوت تجهیزات هشدار شنیداری باید افت شدت صوت ناشی از فاصله درها و دیوارها  را مدنظر قرار داد. 

۹-۲-۶-۴- افت شدت صوت حاصل از در مقاوم در برابر حریق ۳۰ دسی بل و در استاندارد ۲۰ دسی بل است. 

۱۰-۲-۶-۴- تمام آژیرهای اعلام حریق در داخل ساختمان باید مشخصات صوتی یکسانی داشته باشد به استثنای شرایط خاص مانند مناطقی با نویز زمینه بالا که این امر را غیر ممکن می سازد. برای مثال نباید از ترکیبی از آژیرهای الکترونیکی یا از آژیرهای الکترونیکی با آواهای مختلف در یک ساختمان به عنوان آژیر اعلام حریق استفاده شود لذا آژیرهای اعلام حریق باید از نظر صدا متمایز و قابل تشخیص باشد. 

۱۱-۲-۶-۴- در محیط هایی که برای سرگرمی عموم مردم و خرید و فروش طراحی شده است و ساختمان ها و محوطه های مشابه که در آنها شدت صوت موسیقی احتمالا از ۸۰ دسی بل بیشتر خواهد بود، هنگامی که سیگنال اعلام حریق برقرار می شود، موسیقی باید به طور خودکار قطع شود. 

یادآوری - در ساختمان هایی که تخلیه مرحله ای پیش بینی شده ملاحظات برای بی صدا کردن موسیقی در مرحله "هشدار" یا "تخلیه" باید انجام شود. 

۱۲-۲-۶-۴- در بخش هایی از ساختمان که ماشین آلات پر سر و صدا دارد جهت دست یابی به ۵ دسی بل صدا بیش از صدای زمینه، جهت تکمیل عملکرد آژیرهای اولیه در صورت نیاز می توان آژیرهای ثانویه ای نصب شود که فاقد منبع تغذیه پشتیبان بوده و از منبع اصلی تغذیه می شود. 

یادآوری - آژیرهای ثانویه از همان مداری که ماشین های پر سر و صدا از آن استفاده می کند، تغدیه می شود که در نتیجه قطع برق این آژیرها منجر به بی صدا شدن ماشین های پر سر و صدا می شود. 

یادآوری - آژیرهای اولیه از نظر برآورده ساختن الزام بند ۴-۶-۲-۴ در زمانی که ماشین آلات بدون سر و صدا است، کافی خواهد بود. 

۱۳-۲-۶-۴- به منظور جلوگیری از شدت صوت بالا که میتواند باعث اختلال و حتی صدمه به شنوایی شود، استفاده از آژیرهای متعدد با شدت صوت پایین بر تعداد معدود آژیر با صدای بسیار بلند برتری دارد. 

۱۴-۲-۶-۴- ارتفاع نصب آژیر بر روی دیوار باید حداقل ۲۱۰ سانتی متر از کف تمام شده باشد. 

۳-۶-۴- سیگنال های هشدار دیداری 

۱-۳-۶-۴- نشانگر داخلی 

۲-۳-۶-۴- سیستم هشدار دیداری باید در ساختمان های زیر نصب شود : 

الف) ساختمانی که نویز زمینه محیط از ۹۰ دسی بل تجاوز کند. 

ب) ساختمانی که متصرفین آن معمولا از محافظ شنوایی استفاده می کنند. 

پ) ساختمانی که معمولا در آن افرادی با مشکلات شنوایی حضور دارند. 

ت) ساختمانی که هشدارهای اولیه خطر ممکن است برای متصرفین مشخصی محدود شده باشد. برای مثال اتاق های عمل بیمارستان، استودیو رادیو و تلویزیون .

۱-۲-۳-۶-۴- تجهیزات هشدار دیداری باید به تعداد کافی روی سقف یا دیوار نصب شود به طوری که تجهیز هشدار دیداری از مکانهای در دسترس معمول در تمام منطقه و در بالاترین شرایط نور محیطی قابل مشاهده باشد. ارتفاع نصب آن بر روی دیوار باید حداقل ۲۱۰ سانتی متر از کف تمام شده باشد. 

۲-۲-۳-۶-۴- اگر بیش از یک تجهیر هشدار دیداری به طور همزمان در ساختمان توسط متصرفین قابل مشاهده است. آنها باید هماهنگ و همزمان روشن شود. 

یادآوری - رنگ تجهیزات هشداری شنیداری و دیداری اعلام حریق سفید یا قرمز است. 

۳-۳-۶-۴- نشانگر خارجی 

۱-۳-۳-۶-۴- سیستم های کشف و اعلام حریق برای نشان دادن شرایط اعلام حریق باید از یک نشانگر دیداری قرمز رنگ استفاده کند. محل نشانگر دیداری باید در خارج از ساختمان و از راه اصلی منتهی به ساختمان قابل مشاهده باشد و تا حدی که امکان دارد و عملی است به نقطه ورود به ساختمان نزدیک باشد. 

یادآوری - نحوه تغذیه نشانگر خارجی باید به صورتی باشد که با بی صدا کردن کنترل پنل مرکزی اعلام حریق همچنان روشن باشد. 

۲-۳-۳-۶-۴- کلمه "FIRE" با حروف باید با ارتفاع کمتر از ۲۵ میلی متر، روی پس زمینه متضاد بر روی دیوار یا در مجاورت نشانگر دیداری علامت گذاری شده باشد. هنگام نصب نشانگر تصویری هر حرف باید قائم و کاملا خوانا باشد. 

۳-۳-۳-۶-۴- سیگنال هشدار دیداری بایستی با نرخی در محدوده ۳۰ تا ۱۲۰ چشمک در دقیقه فلاش بزند.