مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 1 | ۴-۶- شرایط نصب و بهره برداری تابلوهای برق فشار ضعیف

۱-۴-۶- کلیات 

تابلوهایی که مطابق با مشخصات فنی و همچنین استانداردهای ذکر شده در این فصل طراحی و ساخته می شود. مناسب نصب و بهره برداری در شرایط مختلف محیطی هستند و اغلب مشخصات فنی مورد نیاز تابلوهای برق فشار ضعیف در این فصل گنجانده شده و نیاز به در نظر گرفتن موارد تکمیلی نیست. 

در صورتی که شرایط ویژه و خاصی (مانند تشعشعات فرابنفش زیاد، شرایط محیطی با آلودگی بسیار بالا، شرایط اتصال کوتاه سخت، الزامات ویژه به علت وجود احتمال آتش سوزی و انفجار و غیره) وجود داشته باشد. این موارد باید توسط کارفرما و با بهره بردار تعیین شده و مشخصات فنی مورد نیاز در نظر گرفته شود. 

۲-۴-۶- دما و رطوبت هوای محیط 

۱-۲-۴-۶- داخل ساختمان 

حداکثر دمای هوای محیط مثبت ۴۰ درجه سلسیوس و میانگین آن در مدت زمان ۲۴ ساعت بیش تر از مثبت ۳۵ درجه سلسیوس نیست. حداقل دمای هوای محیط منفی ۵ درجه سلسیوس است. 

رطوبت نسبی هوا بیشتر از ۵۰ درصد در دمای حداکثر مثبت ۴۰ درجه سلسیوس نیست اما در دماهای پایین تر رطوبت نسبی مجاز میتواند بیشتر باشد (مثلاً ۹۰ درصد در دمای مثبت ۲۰ درجه سلسیوس). 

۲-۲-۴-۶- خارج ساختمان هوای آزاد 

حداکثر دمای هوای محیط مثبت ۴۰ درجه سلسیوس و میانگین آن در مدت زمان ۲۴ ساعت بیشتر از مثبت ۳۵ درجه سلسیوس نیست. حداقل دمای هوای محیط منفی ۲۵ درجه سلسیوس است. 

رطوبت نسبی هوا ممکن است به طور موقت تا حد ۱۰۰ درصد در حداکثر دمای مثبت ۲۵ درجه سلسیوس باشد. 

۳-۴-۶- درجه آلودگی 

درجه آلودگی مربوط به شرایط محیطی است که تابلو در آن به کار گرفته می شود. 

این درجه بندی برای ارزیابی فواصل هوایی و خزشی در چهار گروه تعیین می شود. 

۱-۳-۴-۶- درجه آلودگی ۱ 

هیچ آلودگی وجود ندارد یا آلودگی از نوع غیر رسانا و خشک است. این نوع آلودگی هیچ تاثیری در عملکرد تابلو ندارد. 

۲-۳-۴-۶- درجه آلودگی ۲ 

فقط آلودگی از نوع غیر رسانا وجود دارد و ممکن است به سبب میعان احتمالی به صورت موقت تبدیل به رسانا شود. 

۳-۳-۴-۶- درجه آلودگی ۳ 

آلودگی از نوع رسانا وجود دارد یا ممکن است آلودگی از نوع غیر رسانا و خشک به سبب میعان احتمالی به صورت موقت تبدیل به رسانا شود. 

۴-۳-۴-۶- درجه آلودگی ۴ 

به سبب وجود گرده های رسانا باران با سایر شرایط مرطوب آلودگی از نوع رسانا به صورت پیوسته وجود دارد. 

۴-۴-۶- ارتفاع از سطح دریا 

ارتفاع از سطح دریا محل نصب تابلو بیشتر از ۲۰۰۰ متر نیست. 

۵-۴-۶- مشخصات محل نصب تابلو (اتاق برق) 

    • ساختمان یا اتاق محل نصب تابلوهای برق باید از استحکام کافی برخوردار باشد و متناسب با موقعیت آن در مقابل پدیده های طبیعی از جمله زلزله یا اثرات جوی مانند باران برف با وزش بادهای شدید به نحو مناسب محافظت شود. 

    • میزان رطوبت و دمای محل نصب تابلوهای برق باید به نحوی کنترل شود که از محدوده مجاز عملکرد تابلو و تجهیزات آن که توسط سازنده تعیین شده است خارج نشود. 

    • ابعاد درهای اتاق تابلوی برق باید برای حمل و نقل تابلوها و دیگر متعلقات مناسب و از نوع مقاوم در برابر حریق با آهنی باشد. درهای اتاق باید به سمت خارج اتاق باز شود و قفل درها باید از نوعی باشد که خروج از اتاق حتی هنگامی که در قفل با بسته است بدون نیاز به کلید امکان پذیر باشد. 

    • در صورتی که طول فضای اختصاصی نصب تابلوهای برق بیش از ۲۰ متر باشد، این فضا باید با نصب در در هر دو سمت قابل دسترس باشد. 

    • در صورتی که طول راهرو بیش از ۱۰ متر باشد، باید از دو طرف قابل دسترس باشد. 

    • عرض راهرو مقابل در تابلوهای برق نباید کمتر از ۸۰ سانتی متر باشد و این مقدار نباید در حالت باز بودن در تابلوها یا تغییر وضعیت کلیدهای کشویی به کمتر از ۵۰ سانتی متر کاهش یابد.

    • ارتفاع اتاق برق نباید هیچ گاه از ۲ متر کمتر باشد و حداقل ارتفاع اتاق برق بزرگتر یا مساوی ارتفاع بلندترین ۵۰ سانتی متر است. 

    • تهویه فضای استقرار تابلوها باید به خوبی صورت پذیرد به گونه ای که از زنگ زدگی و اثرات گرد و غبار بر روی تابلوها جلوگیری شود. برای جلوگیری از ورود گرد و غبار مسیر جریان هوا باید به سمت بیرون اتاق باشد و دریچه ورودی مجهز به فیلتر مناسب باشد. 

    • پنجره ها (در صورت وجود) باید مجهز به شبکه محافظ یا شیشه های مسلح باشند. 

    • شدت روشنایی محل نصب تابلوهای برق حداقل ۳۰۰ لوکس است و قطع و وصل آن نباید صرفاً به صورت خودکار باشد. 

    • طراحی و اجرای صحیح سیستم اتصال زمین و هم بندی تجهیزات باید مطابق با الزامات مربوطه رعایت شود. 

    • توصیه اکید می شود علایم هشدار متناسب با نوع تابلوها و دسترسی افراد به اتاق برق با هماهنگی واحدهای ایمنی در محل مناسب نصب شود. 

    • لازم است دستورالعمل ایمنی و همچنین راهنمای کمک های اولیه در مواقع برق گرفتگی در محل مناسب و قابل رویت نصب شود. 

    • ابعاد کانال ها با بازشوهای عبور کابل با فضاهای زیر اتاق ها باید بقدر کافی عمیق و عریض باشند تا هنگام نصب و بهره برداری، شعاع انحنای کابل ها از مقدار مجاز کمتر نشود، به همین خاطر برای کابل های با مقطع بزرگ لازم خواهد بود روایای داخلی کانال ها با توجه به این موضوع اجرا شود و برای هدایت آب یا مایعات دیگری که ممکن است به داخل کانال ها و فضاهای مورد بحث رخنه کند شیب مناسب برای دفع به سمت خارج تعبیه شود. 

    • لبه کانال باید با آهن نبشی ۴ سانتی متر در ۴ سانتی متر با اجرای تمهیدات مشابه مهار شود. 

۶-۴-۶- نحوه نصب تابلو 

فاصله تابلوهای تمام بسته برق فشار متوسط و فشار ضعیف از هم نباید از ۱٫۵ متر کم تر باشد. 

به منظور سهولت در تخلیه اتاق محل نصب تابلوهای اصلی در هنگام خطر در تابلوها باید هم راستای مسیر خروج بسته شود. 

حداکثر ارتفاع نصب تابلوهای دیواری و ایستاده ۲۱۰ سانتی متر از بالای تابلو تا کف تمام شده خواهد بود. 

در صورتی که به هر دلیل ارتفاع نصب تابلو بیشتر از مقدار ذکر شده باشد نصب سکوی ثابت با ارتفاع مناسب در جلوی تابلو الزامی است. 

تابلوهای روکار باید پس از اتمام نازک کاری ساختمان با در نظر گرفتن دستور العمل نصب که توسط سازنده تابلو ارایه می شود و با بست های مناسب روی دیوار نصب شود. 

تابلوهای توکار باید پس از اتمام سفت کاری و با در نظر گرفتن دستور العمل نصب که توسط سازنده تابلو ارایه می شود به نحوی که بدنه تابلو هم تراز با سطح تمام شده دیوار باشد با مصالح یا بستهای مناسب داخل دیوار نصب شود. 

۷-۴-۶- طراحی و تایید 

تابلوهای برق فشار ضعیف به منظور نصب و بهره برداری در تاسیسات الکتریکی با شرایط مشخص طراحی و ساخته می شود. بنابراین لازم است طراحی و تحویل تابلو بر اساس کاربرد مشخص آن یا بر اساس کاربرد و مشخصات نوعی صورت پذیرد تا امکان بهره برداری از تابلو در گستره ای از شرایط مشابه امکان پذیر باشد. 

فرایند طراحی تابلو بر اساس مشخصات فنی ذکر شده در این فصل و الزامات خاص تعیین شده توسط کارفرما و ایا بهره بردار بر عهده سازنده تابلو است. همچنین سازنده تابلو باید تطابق طرح تابلو با مشخصات فنی ذکر شده در این فصل و استانداردهای مربوطه را با انجام آزمون تحویل مقایسه ای با تحویل بر پایه ارزیابی و انجام محاسبات تضمین کند.